معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با تشریح برنامه‌های ویژه این معاونت برای توسعه فناوری کشور، «نوشناس»، «اعتبار مالیاتی» و «تولید بار اول» را سه برنامه راهبردی در مسیر شناسایی ظرفیت‌های فناورانه، توسعه توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و پاسخ به نیازهای فناورانه صنایع کشور عنوان کرد.
وی افزود: برنامه اعتبار مالیاتی با هدف شناسایی و پشتیبانی از طرح‌های توسعه فناوری، تحقیق و توسعه و سرمایه‌گذاری فناورانه در کشور طراحی و اجرا شده است و امروز شاهد آن هستیم که این ابزار به یکی از مهم‌ترین مسیرهای هدایت صنایع بزرگ به سمت تحقیق و توسعه و فعالیت‌های فناورانه تبدیل شده است.
امرایی با اشاره به عملکرد این برنامه ادامه داد: در سال گذشته ۱۷ همت طرح و پروژه تحقیق و توسعه و سرمایه‌گذاری فناورانه در قالب اعتبار مالیاتی به تصویب رسیده است؛ ظرفیتی که امکان می‌دهد صنایع به جای پرداخت صرف منابع، بخشی از مالیات خود را در مسیر اجرای پروژه‌های فناورانه و توسعه فناوری هزینه کنند. این روند نشان می‌دهد که ابزار اعتبار مالیاتی توانسته است سرمایه قابل توجهی را به سمت فعالیت‌های تحقیق و توسعه و اقتصاد دانش‌بنیان هدایت کند.
معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی همچنین تولید بار اول را یکی دیگر از برنامه‌های مهم معاونت علمی برای توسعه توان فناورانه کشور دانست و گفت: هدف اصلی این برنامه، بومی‌سازی اقلام راهبردی و فناورانه مورد نیاز صنایع حیاتی کشور است؛ به گونه‌ای که نیازهای مهم و راهبردی صنایع با اتکا به توان شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی پاسخ داده شود و وابستگی به واردات کاهش یابد.
وی افزود: اجرای این برنامه در سال‌های گذشته، زمینه‌ساز شکل‌گیری و توسعه توانمندی‌های فناورانه کیفی و رقابتی در حوزه‌های مختلف شده و صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی نیز برای کشور به همراه داشته است. از مجموع ۸۰۰ میلیون دلار طرح تولید بار اول ۴۵۰ میلیون دلار مربوط به دو سال گذشته بوده است که تمرکز عمده این طرح بر حوزه نفت و گاز، برق و انرژی و فناوری اطلاعات بوده است و انتظار می رود این برنامه بزودی مرز یک میلیارد دلار را رد کند.
امرایی در ادامه با اشاره به برنامه «نوشناس» اظهار کرد: این برنامه با رویکردی متفاوت، مأموریت شناسایی ظرفیت‌های فناورانه کشور را دنبال می‌کند. در این طرح تلاش شده است با مشارکت ارکان زیست‌بوم کشور از جمله پارک‌های علم و فناوری در سراسر کشور، واحدهای فناوری دارای توانمندی را شناسایی و زمینه را برای ارتقای آنها در مسیر دانش بنیانی فراهم شود.
وی ادامه داد: نوشناس صرفاً یک برنامه برای شناسایی شرکت‌ها نیست؛ بلکه هدف آن این است که بدانیم در هر استان و هر منطقه کشور چه ظرفیت‌های فناورانه‌ای وجود دارد و این ظرفیت‌ها چگونه می‌توانند در پاسخ به نیازهای همان منطقه، صنایع و زنجیره‌های ارزش کشور به کار گرفته شوند.
معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی تصریح کرد: خروجی این شناسایی می‌تواند به رفع نیازهای فناورانه منطقه‌ای، شکل‌گیری خوشه‌های تخصصی و تکمیل زنجیره‌های ارزش در استان‌ها کمک کند. همچنین با شناسایی و توانمندسازی ظرفیت‌های موجود، می‌توان زمینه ایجاد هاب‌های صادراتی شرکت‌های دانش‌بنیان را در نقاط مختلف کشور فراهم کرد.
امرایی تأکید کرد: فلسفه مشترک این سه برنامه، حرکت از سیاست‌های حمایتی صرف به سمت فعال‌سازی ظرفیت‌های واقعی فناوری و ایجاد تقاضا برای محصولات و خدمات فناورانه داخلی است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مجموعه این اقدامات می‌تواند به شکل‌گیری یک زیست‌بوم منسجم‌تر فناوری در کشور منجر شود؛ زیست‌بومی که در آن نیاز، ظرفیت فناورانه و بازار به یکدیگر متصل شوند و شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند نقش مؤثرتری در حل مسائل کشور، توسعه صنعتی و افزایش توان صادراتی ایران ایفا کنند.
