هفتادوپنجمین نشست کرسی یونسکو در فضای مجازی و فرهنگ: دوفضایی‌شدن جهان با عنوان «تغییرات ساختاری و فرایندی خانواده ایرانی؛ بازنمایی خانواده در رسانه‌های اجتماعی با تمرکز بر اینستاگرام» در تاریخ ۳۰ فروردین با سخنرانی خانم دکتر منصوره حجاری، دکترای علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران برگزار می­شود.

در چکیده این نشست آمده است که تعامل اعضای خانواده و فناوری های ارتباطی به طور فزاینده ای به یک امر فراگیر تبدیل شده است. فناوری همزمان ارتباطات و به  طور خاص اینترنت، دو فضای به هم پیوسته زندگی روزمره را خلق کرده است که گذران زندگی روزمره و شیوۀ زندگی در این دو  فضای متمایز و در عین حال به هم چسیده شکل می گیرد. مسئله اصلی پژوهش پیش رو این است که کاربری فناوری های ارتباطی،  رویه ها و کردارهای ارتباطی خانواده (رابطه زوج ها) را چگونه تغییر داده است؟ حضور کاربرانه اعضای خانواده ایرانی (زوج ها) در  شبکه های اجتماعی (با تمرکز بر اینستاگرام) چه معناهای جدیدی از مفاهیمی مانند خانه خانواده، صمیمیت (رابطه رمانتیک)، حریم  خصوصی، مناسک خانوادگی و همچنین نقش های همسری را برساخته است؟

تلاقی مدل نظری خانواده در فضایی و نظریه فناوری و خانواده (سی اف تی)، مدل نظری جامعی به دست می دهد تا تغییر زیست بوم  ارتباطی خانواده در دو بعد ساختار روابط و فرآیندهای ارتباطی شناسایی شود. در الگوی خانواده دو فضایی بر اساس مختصات  فضای مجازی مفاهیمی چون ارتباطات خانوادگی، اجرای نقش ها، حریم خصوصی، فراغت و بسیاری دیگر دچار بازسازی معنایی  شده است. ساختار و فرآیندهای ارتباطی خانواده نیز بر اساس نظریه سی اف تی به صورت جزئی تر مورد مطالعه قرار می گیرد. مدل  پایه سی اف تی به طور خاص به نقش ها، قوانین و مرزها می پردازد.

رویکرد روشی مقاله کیفی است. با استفاده از روش نشانه شناسی اجتماعی و تحلیل تصاویر منتشر شده (۶۵۰ پست در ۲۱ صفحه)  در صفحات بلاگرهای خانواده در اینستاگرام فارسی، مضامین غالب شناسایی شد.

یافته ها نشان می دهد مرزها، قوانین و نقش ها در خانواده سیالیت یافته است و توسط زوج ها در قالب تصاویر و پست های اینستاگرامی  به طور مستمر با دنبال کنندگان به اشتراک گذاشته می شود. یافته های حاصل از نشانه شناسی صفحات بلاگرهای خانواده دلالت بر  تغییرات ساختاری و فرآیندی خانواده دارد. مرزهای حوزه خصوصی خانه و حریم خانوادگی کم رنگ شده است و کنش های فراغتی  و نگهداری رابطه نیز دستخوش تغییر شده است. می توان گفت فرآیندهای صمیمیت اعضای خانواده پلتفرمی شده است. علاوه بر  این، عکاسی اختصاصی خانوادگی، سفر خارجی، برگزاری شگفتانه های مختلف دلالت بر تغییرات فرآیندی روابط و صمیمیت میان  اعضای خانواده دارد.

این نشست در تاریخ شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران به آدرس تهران، خیابان کارگر شمالی، بین خیابان پانزدهم و شانزدهم، پردیس شمالی دانشگاه تهران؛ دانشکده مطالعات جهان، طبقه اول شرقی، تالار ایران برگزار می­شود.