در شرایطی که نوسانات اینترنت، محدودیت‌های مقطعی و فضای ناپایدار آموزشی بر کشور سایه انداخته، وضعیت آموزشگاه‌های آی‌تی و دوره‌های آنلاین با چالش‌های جدی روبه‌رو شده است.

محمد سیفی، مدیرعامل شرکت مهندسی اوژن تدبیر پارس درباره وضعیت فعلی این حوزه به خبرنگار آی سی تی نیوز گفت: آموزشگاه‌های آی‌تی و مراکز آموزشی آنلاین در ماه‌های اخیر عملاً با نوعی بی‌ثباتی مواجه بوده‌اند. از بهمن و اسفند به بعد، روند آموزش منظم به‌طور قابل توجهی مختل شده و در بسیاری از موارد، کلاس‌ها یا نیمه‌کاره مانده یا به‌طور کامل متوقف شده‌اند.

او افزود: مشکل اصلی فقط اینترنت نیست، بلکه ترکیبی از عوامل است؛ از جمله ناپایداری زیرساخت ارتباطی، نبود برنامه‌ریزی قابل اتکا و فشارهای اقتصادی بر آموزشگاه‌های خصوصی. این مجموعه عوامل باعث شده آموزش عملاً از حالت استاندارد خارج شود.

سیفی با اشاره به وضعیت آموزش حضوری نیز گفت: حتی در آموزش حضوری هم ما با یک آموزش کامل و بی‌دغدغه روبه‌رو نیستیم. بسیاری از آموزش‌های آی‌تی وابسته به اینترنت، پلتفرم‌های آنلاین و ابزارهای خارجی است. بنابراین وقتی اینترنت دچار اختلال می‌شود، حتی کلاس حضوری هم کارکرد کامل خود را از دست می‌دهد.

او ادامه داد: در این شرایط، آموزشگاه‌ها بیشتر در حالت مدیریت بحران قرار دارند تا توسعه آموزشی. بسیاری از آن‌ها مجبور شده‌اند تقویم آموزشی خود را چندین بار تغییر دهند یا دوره‌ها را به شکل ناقص برگزار کنند.

مدیرعامل شرکت مهندسی اوژن تدبیر پارس تأکید کرد: مسئله آموزش آی‌تی فقط یک موضوع صنفی نیست؛ بلکه مستقیماً به آینده نیروی کار دیجیتال کشور مربوط می‌شود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، فاصله مهارتی با استانداردهای جهانی بیشتر خواهد شد و این موضوع در بلندمدت اثرات جدی‌تری خواهد داشت.

در ادامه بررسی وضعیت آموزشگاه‌های آی‌تی و دوره‌های آنلاین در ایران، محمد سیفی به وضعیت بازار، درآمدزایی و تاب‌آوری این مجموعه‌ها در شرایط اخیر اشاره کرد.

او گفت: در بخش آموزش مجازی و فروش محتوا، یک بازار محدود وجود داشته اما این بازار به هیچ وجه قابل مقایسه با شرایط عادی یا دوره‌های پایدار نیست. تک و توک دوره‌های کوتاه‌مدت برگزار شده، اما در مجموع نمی‌توان گفت بازار آموزش آنلاین وضعیت قابل اتکایی داشته است.

او افزود: در واقع اتفاق خاص و جریان‌سازی جدی در این بازار رخ نداده و بیشتر فعالیت‌ها پراکنده و کم‌حجم بوده‌اند. آموزشگاه‌ها نتوانسته‌اند به سطح قبلی فعالیت یا رشد برگردند و این مسئله باعث رکود نسبی در این حوزه شده است.

محمد سیفی با اشاره به موضوع تاب‌آوری این مجموعه‌ها گفت: بخش زیادی از آموزشگاه‌ها و شرکت‌های آنلاین برای ادامه فعالیت، از پس‌اندازهای قبلی خود استفاده کرده‌اند. این در حالی است که مفهوم تاب‌آوری در اینجا چندان کامل محقق نشده، چون تاب‌آوری به معنای بازگشت به شرایط پایدار و ادامه رشد است، نه فقط زنده ماندن موقت.

او ادامه داد: بسیاری از مدرسین و فعالان این حوزه در این مدت فعالیت جدی دیگری نداشته‌اند و همین موضوع باعث شده برخی به سمت مهاجرت یا تغییر کامل بیزینس خود حرکت کنند. بنابراین حتی اگر از نظر ظاهری ادامه فعالیت وجود داشته باشد، از نظر ساختاری این تاب‌آوری پایدار نیست.

این کارشناس تأکید کرد: مسئله اصلی این است که اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند، بخش قابل توجهی از نیروی انسانی متخصص این حوزه یا از بازار خارج می‌شود یا مسیر حرفه‌ای خود را به خارج از کشور منتقل می‌کند، و این موضوع در بلندمدت می‌تواند به تضعیف جدی اکوسیستم آموزش دیجیتال منجر شود.

مدیرعامل شرکت مهندسی اوژن تدبیر پارس به موضوع میزان تعطیلی و توقف فعالیت این مجموعه‌ها اشاره کرده و گفت: در حال حاضر نمی‌توان آمار دقیقی از تعطیلی کامل آموزشگاه‌ها یا شرکت‌های آموزشی ارائه داد، زیرا هیچ اعلام رسمی گسترده‌ای درباره تعطیلی کامل یک مجموعه آموزشی ثبت نشده است.

او افزود: آنچه در عمل مشاهده می‌شود، بیشتر توقف بخشی از خدمات و نه تعطیلی کامل است. بسیاری از آموزشگاه‌ها فعالیت‌های حضوری خود را متوقف کرده‌اند، زیرا شرایط برگزاری کلاس‌های حضوری فعلاً فراهم نیست یا با محدودیت‌های جدی مواجه است.

سیفی ادامه داد: در ماه‌های ابتدایی بحران، بسیاری از مجموعه‌ها مجبور شدند نیروهای اجرایی خود را که در برگزاری دوره‌ها، رویدادها و ایونت‌ها فعالیت داشتند، تا حد قابل توجهی تعدیل یا غیرفعال کنند. این موضوع باعث شد ساختار اجرایی بسیاری از آموزشگاه‌ها کوچک‌تر شود.

او با اشاره به وضعیت کسب‌وکارها گفت: در بسیاری از این مجموعه‌ها نوعی توقف عملیاتی رخ داده است؛ به این معنا که فعالیت ادامه دارد، اما در سطح محدود و غیرپایدار. برخی دوره‌ها یا سرویس‌ها متوقف شده‌اند، اما این به معنای تعطیلی کامل کسب‌وکار نیست.

این کارشناس تأکید کرد: در حال حاضر بیشتر آموزشگاه‌ها در وضعیت نیمه‌فعال قرار دارند. آن‌ها نه به طور کامل تعطیل شده‌اند و نه می‌توان گفت در شرایط عادی فعالیت می‌کنند. این وضعیت نوعی تعلیق عملیاتی است که ادامه‌دار بودن آن برای آینده این صنعت نگران‌کننده خواهد بود.

محمد سیفی در گفت‌وگو با ما گفت: در برخی مقاطع، شرکت‌ها و آموزشگاه‌ها ناچار بودند برای ادامه فعالیت، درخواست‌هایی برای دسترسی بهتر یا پایدارتر به اینترنت ثبت کنند، به‌ویژه به دلیل نیاز به نرم‌افزارهای گرافیکی، ابزارهای تولید محتوا و برگزاری کلاس‌های آنلاین.

وی افزود: در بعضی موارد، این درخواست‌ها از مسیرهای مختلف پیگیری شد و تعدادی از مجموعه‌ها توانستند به اینترنت پایدارتر یا دسترسی‌های محدودتر اما قابل استفاده‌تر دست پیدا کنند، اما این موضوع عمومی و فراگیر نبوده است.

سیفی ادامه داد: واقعیت این است که ما با یک سیاست حمایتی یکپارچه و مشخص در این حوزه مواجه نبودیم. برخی شرکت‌ها در فرآیندهای اداری یا ارتباطی موفق شدند دسترسی بهتری بگیرند، اما این به معنای یک برنامه حمایتی گسترده یا سیستماتیک نیست.

وی با اشاره به وضعیت کلی گفت: بیشتر این اقدامات در سطح موردی و پراکنده بوده و به شکل ساختاری نمی‌توان گفت که حمایت مشخص و قابل اتکایی برای کل اکوسیستم آموزش آنلاین یا آموزشگاه‌های آی‌تی وجود داشته است.

این کارشناس در پایان تأکید کرد: در نتیجه، بخش عمده آموزشگاه‌ها همچنان مجبورند با همان محدودیت‌های قبلی کار کنند و هرگونه بهبود در دسترسی اینترنت، بیشتر به تلاش فردی یا پیگیری موردی شرکت‌ها وابسته بوده تا یک سیاست حمایتی عمومی.

در ادامه گفت‌وگو درباره وضعیت آموزشگاه‌های آی‌تی در ایران، موضوع دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی و همچنین میزان حمایت‌های دولتی از این بخش مورد بررسی قرار گرفت. محمد سیفی در گفت‌وگو با آی سی تی نیوز گفت: در برخی موارد اقداماتی برای بهبود دسترسی به اینترنت انجام شده و این موضوع تا حدی به فعالیت آموزشی کمک کرده است، اما همچنان یک مشکل جدی در حوزه ابزارهای نوین وجود دارد.

وی افزود: ابزارهای هوش مصنوعی که امروز بخش مهمی از آموزش، تولید محتوا و توسعه مهارت‌های دیجیتال را تشکیل می‌دهند، همچنان به‌طور گسترده در دسترس نیستند یا با محدودیت‌هایی مواجه‌اند و این مسئله برای آموزشگاه‌ها یک چالش جدی ایجاد کرده است.

سیفی ادامه داد: بسیاری از شرکت‌های آموزشی در سال‌های اخیر سعی کرده‌اند از APIها و سامانه‌های هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش خود استفاده کنند، اما در عمل دسترسی پایدار و کامل به این ابزارها وجود نداشته و این موضوع روند آموزش را کند کرده است.

وی با اشاره به پیگیری‌های صنفی گفت: در سطح تشکل‌ها و کمیسیون‌های مرتبط، پیگیری‌هایی انجام شده و این موضوع به‌صورت مستمر مطرح بوده است. بخشی از این پیگیری‌ها نیز مربوط به همان بحث بهبود دسترسی‌های اینترنتی بوده که تا حدی نتیجه داده است.

سیفی افزود: با این حال، در سایر حوزه‌ها مانند حمایت‌های مالی، کاهش فشارهای مالیاتی و کمک‌های ساختاری به آموزشگاه‌ها، هنوز پاسخ مشخص یا نتیجه مؤثری دریافت نشده است.

وی تأکید کرد: تنها بخشی که تا حدی به نتیجه رسیده، موضوع بهبود نسبی دسترسی به اینترنت بوده، اما در سایر موارد، همچنان فیدبک یا اقدام عملی جدی از سوی نهادهای مسئول مشاهده نشده است.

این کارشناس در پایان گفت: اگر قرار باشد آموزش دیجیتال در کشور به شکل پایدار ادامه پیدا کند، صرفاً بهبود اینترنت کافی نیست و باید دسترسی به ابزارهای جهانی، به‌ویژه فناوری‌های هوش مصنوعی، نیز در نظر گرفته شود؛ در غیر این صورت فاصله آموزشی و مهارتی با روند جهانی بیشتر خواهد شد.