به گزارش آی سی تی نیوز؛ بازارهای مالی جهان در پنجشنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۴ آبان ۱۴۰۵) یکی از سنگینترین روزهای خود را تجربه کردند. همزمان با سقوط شاخصهای اصلی بورس آمریکا و از دست رفتن حدود ۲.۳ تریلیون دلار ارزش بازار، بازار ارزهای دیجیتال نیز با موج گسترده لیکوییدیشن مواجه شد. برخلاف تصور رایج که این ریزش را به ریسک جنگ نسبت میدهد، محرک اصلی پیروزی قاطع دموکراتها در انتخابات میاندورهای و نگرانی از مقررات سختگیرانه هوش مصنوعی بود.
بورس آمریکا؛ بدترین روز از آوریل ۲۰۲۵
شاخص S&P 500 در این روز ۴.۴ درصد سقوط کرد که بدترین افت یکروزه از آوریل ۲۰۲۵ (زمان اعمال تعرفههای «Liberation Day» ترامپ) محسوب میشود. نزدک کامپوزیت ۵.۵ درصد و داو جونز ۱,۸۳۳ واحد (۳.۴۴ درصد) کاهش یافت. شاخص نزدک ۱۰۰ با افت ۶.۴ درصدی، حدود ۲.۳ تریلیون دلار از ارزش بازار خود را از دست داد که رکورد تاریخی محسوب میشود .شاخص نیمههادی فیلادلفیا ۱۲ درصد سقوط کرد که بدترین روز آن از مارس ۲۰۲۰ (شروع پاندمی کرونا) بود. در میان نمادهای اصلی، انویدیا ۷.۳ درصد، AMD و میکرون هر دو بیش از ۱۴ درصد و کورویو ۱۲.۱ درصد کاهش یافتند .
چرا دموکراتها بازار را ترساندند؟
دموکراتها در انتخابات ۳ نوامبر کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست گرفتند. بلافاصله پس از مشخص شدن نتیجه، نگرانی درباره توقف یا محدودیت ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی باعث فروش گسترده سهام فناوری شد .بر اساس گزارش The Hill، دموکراتها وعده دادهاند که نظارت بر شرکتهای بزرگ فناوری و تنظیمگری هوش مصنوعی را در اولویت قرار دهند. نماینده دموکرات گرگ کاسار گفت: مدیران شرکتهای AI باید تحت سوگند شهادت بدهند. کنگره باید بررسی کند که این شرکتها چگونه مشاغل و زندگی آمریکاییها را به خطر میاندازند .نکته مهم این است که بیش از ۳۰ طرح محدودیت دیتاسنتر در ۱۳ ایالت روی برگههای رأیگیری بود و تقریباً همه تصویب شدند. بر اساس دادههای Cleanview، فرمانداران جدید میتوانند ۴۱ درصد از دیتاسنترهای برنامهریزیشده در آمریکا را متوقف کنند .
محدودیت واقعی: وتو و سطح ایالتی
با وجود پیروزی دموکراتها، ترامپ همچنان حق وتو دارد و عملاً نمیتوانند قانون فدرال محدودکنندهای تصویب کنند. تحلیلگران Saxo Bank پیشبینی میکنند که نتیجه واقعی، «دو سال تقابل سیاسی، نظارت بیشتر کنگره و بنبست قانونی» باشد، نه تغییر فوری سیاستها .خطر اصلی از سطح ایالتی میآید: فرمانداران دموکرات در تگزاس، اوهایو و جورجیا پیروز شدند و وعده توقف تأیید دیتاسنترهای جدید را دادهاند. تگزاس بهتنهایی حدود ۴۵ درصد ظرفیت محاسباتی برنامهریزیشده آمریکا را دارد .
بازار کریپتو؛ لیکوییدیشن یک میلیارد دلاری
بیتکوین در ۵ نوامبر تا ۷۵,۴۶۳ دلار سقوط کرد که پایینترین سطح از ۱۶ سپتامبر بود. مجموع لیکوییدیشنها از ۱.۰۳ میلیارد دلار گذشت که حدود ۸۸ تا ۹۰ درصد آن پوزیشنهای لانگ بود. بیش از ۲۰۰,۰۰۰ معاملهگر لیکویید شدند .اتریوم به زیر ۲,۳۰۰ دلار (حدود ۲,۲۵۸ دلار) و سولانا به حدود ۹۰ دلار سقوط کرد. سهام شرکتهای کریپتو نیز آسیب دیدند: Coinbase حدود ۱۰.۵۶ درصد و Strategy حدود ۱۰.۱۲ درصد کاهش یافتند. ماینرها ضربه سنگینتری خوردند: IREN ۱۶.۱۷ درصد، Cipher ۱۵.۰۸ درصد و CleanSpark ۱۵.۰۷ درصد .
عامل تشدیدکننده: هک بایننس
علاوه بر انتخابات، بازار همچنان در حال هضم پیامدهای هک ۶.۳ میلیارد دلاری بایننس در ۲۹ اکتبر بود. بر اساس گزارش Elliptic، از مجموع ۶.۴۳ میلیارد دلار سرقتشده، حدود ۳.۴۶ میلیارد دلار استیبلکوین بود که بخش قابل توجهی از آن مسدود شد. اما حدود ۳ میلیارد دلار دیگر (عمدتاً بیتکوین و اتریوم) همچنان در کنترل مهاجمان قرار دارد .بایننس تقریباً نیمی از ارزش لیکوییدیشنهای ۵ نوامبر را به خود اختصاص داد. این نشان میدهد که اعتماد به بزرگترین صرافی جهان پس از هک، هنوز بازنگشته است .
تحلیل ICTNews
این ریزش را باید در چارچوب یک تصحیح چندلایه دید. لایه اول، شوک سیاسی ناشی از پیروزی دموکراتها و وعدههای تنظیمگری AI است. لایه دوم، شکنندگی ساختاری بازار فناوری که ماهها با قیمتهای متورم و جریان نقدی منفی شرکتهایی مانند آلفابت و آمازون رشد کرده بود. لایه سوم، بحران اعتماد در بازار کریپتو پس از هک بایننس.نکته کلیدی این است که حتی اگر دموکراتها نتوانند قانون فدرال محدودکنندهای تصویب کنند، سیگنال سیاسی کافی است تا سرمایهگذاران از داراییهای پرریسک فاصله بگیرند. بازارها به عدم قطعیت واکنش نشان میدهند، نه فقط به قوانین تصویبشده.برای سرمایهگذاران ایرانی، این رویداد یک درس عملی دارد: ریسک سیاسی و ریسک فناوری اکنون در هم تنیدهاند. پیشبینی روند بازار فناوری بدون در نظر گرفتن
تحولات سیاسی آمریکا—از انتخابات تا تنظیمگری AI—دشوار است. در کوتاهمدت، احتمالاً نوسان بالا ادامه خواهد داشت تا تصویر روشنتری از توان واقعی دموکراتها در اعمال محدودیتها شکل بگیرد.