استارتاپ چینی DeepSeek از مدل جدید خود با نام V4 رونمایی کرد؛ مدلی که از نظر عملکرد با بهترین مدل‌های OpenAI و Anthropic رقابت می‌کند، اما با کسری چشمگیر از هزینه و مهم‌تر از همه، بر بستر تراشه‌های هواوی اجرا می‌شود. این رویداد، تحقق پیش‌بینی جنسون هوانگ، مدیرعامل انویدیا را رقم زد که گفت: روزی که DeepSeek ابتدا روی هواوی عرضه شود، روز وحشتناکی برای ملت ما خواهد بود.»

به گزارش  آی سی تی نیوز، DeepSeek روز ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ (۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) بدون هیچ پیش‌زمینه و اطلاعیه قبلی، از مدل جدید خود V4 رونمایی کرد. این مدل در دو نسخه Flash و Pro عرضه شده است. نسخه Pro حدود ۱.۶ تریلیون پارامتر (با ۴۹۰ میلیارد پارامتر فعال در هر بار اجرا) و نسخه Flash حدود ۲۸۴ میلیارد پارامتر (با ۱۳ میلیارد پارامتر فعال) دارد. حافظه زمینه مدل یک میلیون توکن است.

از انویدیا به هواوی

مهم‌ترین جنبه این رونمایی، پایان وابستگی به انویدیا است. هواوی تأیید کرده است که تراشه‌های Ascend آن در فرآیند آموزش مدل V4 استفاده شده و مدل به طور کامل بر روی اکوسیستم سخت‌افزاری هواوی اجرا می‌شود. هرچند برخی کارشناسان نسبت به استفاده از تراشه‌های Nvidia در فرآیند آموزش ابراز تردید کرده‌اند، اما این مدل نخستین قدم جدی چین به سوی استقلال هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

از سال ۲۰۲۲، آمریکا صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی به چین را ممنوع کرد. کل استراتژی آمریکا بر این فرض بود که اگر چین به سخت‌افزارهای برتر انویدیا دسترسی نداشته باشد، نمی‌تواند هوش مصنوعی پیشرو بسازد. اما DeepSeek ثابت کرد که این فرض غلط است. هواوی ماه‌ها مستقیماً با DeepSeek همکاری کرد تا مطمئن شود V4 روی تمام پردازنده‌های هوش مصنوعی این شرکت به خوبی اجرا می‌شود.

انقلاب قیمت؛ شوک به سیلیکون‌ولی

اعداد منتشر شده باورنکردنی است. قیمت‌های پایه:

DeepSeek V4-Flash : ۰.۲۷۹ دلار به ازای هر میلیون توکن خروجی و ۰.۰۷ دلار برای ورودی

DeepSeek V4-Pro: ۱.۳۸ دلار به ازای هر میلیون توکن خروجی و ۷.۸ دلار برای ورودی

در مقابل، جدیدترین مدل OpenAI (GPT-5.5) حدود ۳۰ دلار برای ورودی و ۱۸۰ دلار برای خروجی هزینه دارد و مدل کلود (Claude) حدود ۲۵ دلار برای ورودی و ۱۵۰ دلار برای خروجی. یعنی DeepSeek V4-Flash حدود یک ۶۴۵اُم قیمت GPT-5.5 Pro را دارد .

نکته جالب DeepSeek تا ۵ مه ۲۰۲۶ یک تخفیف ۷۵ درصدی روی نسخه Pro اعمال کرده است. با این تخفیف، قیمت ورودی V4-Pro به حدود ۰.۰۳۶ دلار به ازای هر میلیون توکن کاهش می‌یابد.

مدیر فناوری اوبر (Uber) اعتراف کرد که آنها کل بودجه هوش مصنوعی سال ۲۰۲۶ خود را تنها در ۴ ماه با استفاده از ابزارهای Anthropic خرج کرده‌اند. اگر اوبر از DeepSeek استفاده می‌کرد، همان بودجه به جای ۴ ماه، ۷ سال دوام می‌آورد.

شفافیت بی‌سابقه

اما قیمت، مسئله اصلی نیست؛ داستان واقعی در گزارش فنی DeepSeek نهفته است. آنها حتی بنچمارک‌هایی (آزمون‌های سنجش) را که در آن شکست خورده‌اند منتشر کردند. هر شرکتی معمولاً فقط تست‌هایی را نشان می‌دهد که در آنها برنده شده است. DeepSeek مقایسه کامل خود با مدل‌های گوگل و OpenAI را منتشر کرد و نشان داد که در برخی موارد ۳ تا ۶ ماه از آنها عقب‌تر است؛ اما برایشان مهم نیست، چون اختلاف قیمت آنقدر زیاد است که برای ۹۰ درصد کاربردها، این تفاوت عملکرد ناچیز اصلاً اهمیتی ندارد. این مدل پس از رونمایی به fastest trending model در پلتفرم Hugging Face تبدیل شد.

چطور تحریم به مزیت تبدیل شد؟

کنترل صادرات آمریکا نه تنها سرعت چین را کم نکرد، بلکه به استقلال آنها شتاب بخشید. چون توسعه‌دهندگان چینی مجبور بودند با منابع محدود مدل‌های خود را آموزش دهند، یاد گرفتند که چگونه هوش مصنوعی را به شدت بهینه‌تر بسازند. این محدودیت، اکنون به مزیت رقابتی آنها تبدیل شده است.

وزیر بازرگانی آمریکا تأیید کرد که علیرغم تاییدیه‌های ماه ژانویه، عملاً هیچ محموله تراشه پیشرفته انویدیا به چین ارسال نشده است. با این حال، چین بدون تراشه‌های آمریکایی و با کسری از هزینه، هوش مصنوعی پیشرو ساخت.

واکنش بازار

بازار به این رویداد واکنش متفاوتی نشان داد. سهام شرکت‌های تراشه‌سازی چینی مثل SMIC حدود ۱۰ درصد و Huahong حدود ۱۵.۲ درصد رشد کرد. در مقابل، رقبای چینی DeepSeek مثل Zhipu AI سقوط کردند چون V4 آنها را هم از میدان به در کرده است. اما بر خلاف موج ویرانگر R1 در ژانویه ۲۰۲۵ که ۱۷ درصد از ارزش انویدیا را نابود کرد، این بار سهام انویدیا ۴.۳۲ درصد رشد داشت. این نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران هنوز DeepSeek راتهدید فوری برای رهبری آمریکا نمی‌بینند.

تحلیل ICTNews

پیام اصلی DeepSeek V4 فراتر از اعداد است. این مدل اثبات کرد که اولاً تحریم‌های آمریکا نه تنها سرعت چین را کم نکرد، بلکه به استقلال آن شتاب بخشید. ثانیاً مدل قیمت‌گذاری سیلیکون‌ولی زیر سوال رفته است. وقتی شرکتی با یک‌هفتادم هزینه، محصولی با ۹۰ درصد کیفیت ارائه می‌دهد، سؤال اساسی این است: حاشیه سود ۷۰۰۰ درصدی شرکت‌های آمریکایی بر چه مبنایی توجیه می‌شود؟

شرکت‌های فناوری آمریکا امسال ۶۵۰ میلیارد دلار صرف زیرساخت‌های هوش مصنوعی کردند؛ اما DeepSeek به جهان نشان داد که می‌توان با هزینه‌ای ناچیز به همان نتیجه رسید. جنسون هوانگ درست می‌گفت؛ این یک نتیجه فاجعه‌بار برای صنعت فناوری آمریکاست. اما فاجعه‌بارتر این است که آمریکا خود بستر این تحول را فراهم کرد.