در تازه‌ترین و گسترده‌ترین اقدام علیه زیرساخت‌های مالی دیجیتال ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا با هماهنگی بی‌سابقه، عملیات «خشم اقتصادی» (Operation Economic Fury) را به مرحله جدیدی وارد کرده‌اند. از مصادره ۱۳۰ میلیون دلاری USDT در بلاک‌چین ترون و تحریم چهار صرافی بزرگ ایرانی از جمله نوبیتکس، تا هماهنگی اتحادیه اروپا و انگلیس در تحریم صرافی‌های مرتبط با سپاه پاسداران و هدف‌گذاری هم‌زمان، همگی نشان از یک جبهه متحد بین‌المللی برای بستن مسیرهای فرار مالی ایران دارد . این تحولات در حالی رخ می‌دهد که کاربران ایرانی که در دهه‌های اخیر همواره قربانی تحریم‌های یک‌طرفه بوده‌اند، اکنون با تهدیدی جدید و گسترده‌تر مواجه‌اند: از دست دادن امنیت دارایی‌های دیجیتال خود در پلتفرم‌های متمرکز و عدم اطمینان از آینده مسیرهای جایگزین .

به گزارش آی سی تی نیوز، کاربران ایرانی رمزارز که سال‌ها برای حفظ ارزش دارایی خود در برابر تورم و تحریم‌های بانکی به رمزارزها و به‌ویژه استیبل‌کوین‌ها پناه می‌بردند، اکنون با یک چالش بی‌سابقه روبرو هستند. آمریکا و اروپا با هماهنگی کامل، در حال بستن تمام مسیرهای دسترسی ایران به اقتصاد دیجیتال جهانی هستند و این بار، ابزارهای نوین مالی را نیز هدف قرار داده‌اند.

بخش اول: عملیات «خشم اقتصادی»؛ توقیف ۱۳۰ میلیون دلاری در ترون و نقش تتر

در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، وزارت خزانه‌داری آمریکا با همکاری شرکت تتر، موفق به توقیف حدود ۱۳۰ میلیون دلار از دارایی‌های رمزارزی مرتبط با بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران در بلاک‌چین ترون شد . اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در این باره اعلام کرد که واشنگتن به‌طور «تهاجمی پول را دنبال خواهد کرد» و دسترسی رژیم ایران به رمزارزهای غیرقانونی را مسدود خواهد کرد .

نقش تتر در مصادره دارایی‌ها

تتر با بلاک کردن چهار آدرس در شبکه ترون، این دارایی‌ها را غیرقابل‌حرکت کرد . این اقدام نشان می‌دهد که صادرکنندگان استیبل‌کوین به بخشی از سازوکار تحریم تبدیل شده‌اند و دیگر نمی‌توان به‌عنوان یک پناهگاه امن به آنها نگاه کرد. بر اساس گزارش‌ها، ایران از سال‌ها پیش برای دورزدن تحریم‌های بانکی و حمایت از ریال، اقدام به ذخیره‌سازی استیبل‌کوین‌ها، به‌ویژه USDT، کرده است . شرکت تحلیل بلاک‌چین Chainalysis اعلام کرده که تراکنش‌های رمزارزی ایران در سال جاری به حدود ۸ میلیارد دلار رسیده است .

بخش دوم: تحریم صرافی‌های ایرانی و هماهنگی اروپا

در تاریخ ۲ ژوئن، وزارت خزانه‌داری آمریکا چهار صرافی بزرگ ایرانی از جمله نوبیتکس (Nobitex)، والکس (Wallex)، بیت‌پین (Bitpin) و رمزینکس (Ramzinex) را تحریم کرد . بر اساس اعلام مقامات آمریکایی، نوبیتکس به‌تنهایی بیش از ۵۰ درصد از تراکنش‌های ورودی رمزارز ایران در سال ۲۰۲۵ را پردازش کرده است .

هماهنگی استراتژیک آمریکا و اروپا

این اقدامات در حالی انجام می‌شود که اتحادیه اروپا نیز هم‌زمان با آمریکا، تحریم‌های خود علیه ایران را تشدید کرده است. در تاریخ ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، اتحادیه اروپا در اقدامی یکطرفه و دور از مستندات قانونی، سپاه پاسداران را به‌عنوان یک نهاد تروریستی معرفی کرد و تحریم‌های جدیدی علیه مقامات ایرانی اعمال نمود . تقریباً به‌طور هم‌زمان، آمریکا دو صرافی رمزارز ثبت‌شده در بریتانیا به نام‌های Zedcex و Zedxion را به اتهام تسهیل تراکنش‌های مالی برای سپاه پاسداران، تحریم کرد .

نکته کلیدی: این هماهنگی نشان می‌دهد که اقدامات آمریکا علیه زیرساخت‌های رمزارزی ایران، یک عملیات یک‌جانبه نیست، بلکه بخشی از یک استراتژی هماهنگ فراآتلانتیکی است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به‌صراحت اعلام کرده است که واشنگتن در حال همکاری با متحدان اروپایی خود برای شناسایی و توقیف اموال و دارایی‌های مرتبط با ایران است . این هماهنگی در سطوح بالای تصمیم‌گیری سیاسی و امنیتی نیز جریان دارد و هدف آن بستن تمام روزنه‌های مالی و بانکی ایران در سطح بین‌المللی است.

بخش سوم: زاویه کاربران ایرانی؛ قربانیان همیشگی تحریم‌ها

کاربران ایرانی رمزارز که در دهه‌های اخیر همواره تحت تأثیر تحریم‌های ظالمانه و یک‌طرفه آمریکا قرار داشته‌اند، اکنون در یک موقعیت دشوارتر قرار گرفته‌اند. تحریم صرافی‌های بزرگ به معنای بسته شدن مسیرهای اصلی خرید و فروش رمزارز است. کاربران عادی که برای حفظ ارزش دارایی خود به رمزارز پناه می‌بردند، حالا با محدودیت شدید مسیرهای ورود و خروج مواجه شده‌اند.

تحلیل کارشناسان از وضعیت کاربران

علی محمدی، کارشناس اقتصادی: معتقد است تحریم صرافی‌ها نشان‌دهنده ورود تحریم‌ها به مرحله شبکه‌محور است. او بر این نکته تأکید دارد که رمزارزها دیگر مسیر امنی برای دورزدن تحریم نیستند و صرافی‌های غیرمتمرکز و P2P هم با محدودیت‌های جدی (هزینه بالا، نقدشوندگی کم) مواجه‌اند .

ماسومه طاهرخیانی، تحلیلگر اقتصادی در لندن: دو اثر روانی و عملی برای کاربران ایرانی پیش‌بینی می‌کند: ۱) اضطراب روانی و عدم امنیت که کاربران را به خروج سرمایه از صرافی‌ها ترغیب می‌کند. ۲) مشکل انتقال دارایی به خارج، زیرا وجوهی که از پلتفرم‌های تحریم‌شده می‌آیند، در سطح بین‌المللی با موانع انطباقی روبرو می‌شوند .

ویکتور پرشیکوف، تحلیلگر روس: تحریم‌های آمریکا را «دیرهنگام و کم‌اثر» می‌داند، زیرا رمزارزهای ایران سال‌هاست که در سطح جهانی با محدودیت مواجه بوده‌اند. با این حال، او به یک روند خطرناک اشاره می‌کند: ایجاد این رویه می‌تواند به «تقسیم بازار بر اساس قدرت» منجر شود .

بخش چهارم: آینده مبهم؛ راهکارهای جایگزین و چالش‌های پیش رو

با تحریم صرافی‌های متمرکز، کاربران ایرانی ناچار به استفاده از روش‌های جایگزین مانند صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX)، معاملات همتا‌به‌همتا (P2P) یا استفاده از کیف‌پول‌های غیرامانی (Non-Custodial) خواهند شد. اما هر کدام از این روش‌ها چالش‌های خاص خود را دارند و برای کاربر عادی بسیار پیچیده‌تر هستند.

هشدار شورای اروپا

شورای اروپا (Moneyval) در گزارشی که در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، به صراحت اعلام کرده است که استفاده ترکیبی از تراکنش‌های همتا‌به‌همتا، کیف‌پول‌های خودمیزبان و سرویس‌های ناشناس‌سازی، مستقیماً اثربخشی تحریم‌های مالی هدفمند را تضعیف می‌کند . این گزارش نشان می‌دهد که نهادهای بین‌المللی به‌خوبی از این روش‌ها آگاه هستند و در حال تدوین راهکارهای مقابله با آنها هستند.

تحلیل ICTNews

کاربران ایرانی رمزارز، در میان دو جبهه هماهنگ آمریکا و اروپا، در حال از دست دادن امنیت دارایی‌های دیجیتال خود هستند. آنچه پیش‌تر به‌عنوان یک راه نجات برای فرار از تحریم‌های بانکی تصور می‌شد، اکنون خود به یک میدان نبرد اقتصادی تبدیل شده است. در حالی که برخی کارشناسان معتقدند مسیرهای غیرمتمرکز و P2P همچنان گشوده خواهند بود، اما هزینه، پیچیدگی و ریسک این مسیرها برای کاربران عادی به‌شدت افزایش یافته است. تنها راهکار باقی‌مانده برای کاربران ایرانی، افزایش دانش فنی، استفاده از کیف‌پول‌های غیرامانی و احتیاط بیشتر در انتخاب پلتفرم‌های معاملاتی است، در حالی که چشم‌انداز این صنعت در ایران، بیش از هر زمان دیگری مبهم و نامعلوم به نظر می‌رسد.