در دنیای پرهیاهوی فناوریهای امنیتی، تصور غالب بر این است که گوشیهای ساده، به دلیل نداشتن قابلیتهای اتصال به اینترنت و GPS، گزینههای امنتری برای استفاده در شرایط حساس، بهویژه در میدان نبرد هستند. اما تحلیلهای فنی اخیر نشان میدهد این تصور، خطری پنهان و جدی را نادیده میگیرد؛ گوشیهای ساده نه تنها امن نیستند، بلکه به دلایل فنی ساختاری، به یکی از آسانترین ابزارهای ردیابی و شنود برای دشمن در جنگ الکترونیک تبدیل شدهاند.
ساختار ناامن GSM (2G)؛ دروازهای برای نفوذ
نکته کلیدی این ناامنی به پروتکل ارتباطی شبکههای نسل دوم (2G) یا GSM بازمیگردد. در این ساختار، تنها گوشی کاربر توسط دکل مخابراتی احراز هویت میشود، اما خود دکل هیچگونه اعتبارسنجی از سوی کاربر ندارد. این ضعف بنیادی، راه را برای ایجاد «دکلهای جعلی» (Fake BTS) باز میگذارد. این دکلهای مخرب که میتوانند حتی توسط یک پهپاد مجهز نیز فعال شوند، به راحتی میتوانند گوشیهای ساده را فریب داده و آنها را به شبکهی خود متصل کنند. علاوه بر این، رمزنگاری A5/1 که در این شبکهها استفاده میشود، سالهاست که شکسته شده و شنود مکالمات و اطلاعات ارسالی از طریق آن، کاری بسیار ساده برای مهاجمان است.
اتصال اجباری و ردیابی دقیق
یکی دیگر از ویژگیهای نگرانکننده گوشیهای ساده، تمایل اجباری آنها به اتصال به قویترین سیگنال در دسترس است. در صورت فعالسازی یک BTS جعلی با سیگنال قویتر توسط دشمن، گوشی ساده بدون هیچگونه هشدار یا اجازهای، به آن متصل خواهد شد. این اتصال، فرصتی طلایی برای دشمن فراهم میکند تا با استفاده از پهپادهای مجهز به BTS جعلی، اقدام به جمعآوری اطلاعات حیاتی مانند IMSI (شناسه بینالمللی مشترک موبایل) و IMEI (شناسه بینالمللی تجهیزات موبایل) تمام گوشیهای روشن در منطقه وسیعی کند. با محاسبه دقیق زمان تأخیر سیگنال (Time Advance) و تطبیق آن با موقعیت مکانی پهپاد، موقعیت کاربر با دقت بالایی قابل تعیین است؛ روشی که گفته میشود در درگیریهای اخیر، از جمله جنگ اوکراین، به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است.
چرا گوشی هوشمند اندکی امنتر است؟
در مقایسه، گوشیهای هوشمند که از شبکههای 4G و 5G استفاده میکنند، به دلیل بهرهمندی از احراز هویت دوطرفه، مقاومت بسیار بیشتری در برابر BTSهای جعلی از خود نشان میدهند. همچنین، در بسیاری از گوشیهای هوشمند امکان غیرفعالسازی کامل پشتیبانی از شبکه 2G وجود دارد، قابلیتی که در گوشیهای ساده یافت نمیشود و آنها را به طور دائمی در معرض خطرات شبکه 2G قرار میدهد.
نتیجهگیری؛ ریسک استراتژیک یک «فرستنده دائمی »
در نهایت، گوشی ساده در میدان جنگ، نه یک ابزار امن، بلکه یک «فرستنده دائمی» و به شدت قابل ردیابی است. فریبپذیری بالا، سهولت ردیابی و شنود، و تبدیل شدن به هدف دقیق برای آتش دشمن، آن را به یک خطای استراتژیک تبدیل کرده است. بهترین راهکار برای حفظ امنیت، خاموشی کامل دستگاه و قرار دادن آن در کیف فارادی (مسدودکننده امواج) است. استفاده از این گوشیها در جلسات حساس یا در مناطق عملیاتی، ریسکی است که دشمن با کمترین هزینه از آن بهرهبرداری خواهد کرد.
