به گزارش ای سی تی نیوز، رویداد تبادل فناوری همکاری‌های فناورانه مبتنی بر هوش مصنوعی، روز دوشنبه پنجم مردادماه ۱۴۰۵ با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌های دانش‌بنیان، فعالان زیست‌بوم نوآوری و نهادهای مالی در صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد.

این رویداد با تمرکز بر توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه‌های حمل‌ونقل، لجستیک، شهر هوشمند و خدمات پولی و بانکی، بستری برای ارتباط مستقیم میان صاحبان نیاز و توسعه‌دهندگان فناوری ایجاد کرده است.

مأموریت ستاد، رساندن هوش مصنوعی به میدان کاربرد است

عمادالدین فاطمی‌زاده، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی، در ابتدای این رویداد، با اشاره به این‌که ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی در آستانه نخستین سال فعالیت خود قرار دارد، گفت: اول مردادماه سال گذشته آغاز رسمی فعالیت این ستاد بود و طی این مدت، مهم‌ترین برنامه اجرایی آن تدوین و ابلاغ «سند تقسیم کار» بوده که از مهر و آبان سال گذشته مبنای عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه هوش مصنوعی قرار گرفته است.

وی با بیان این‌که مأموریت اصلی ستاد، انتقال ظرفیت‌های علمی و فناورانه به عرصه اجرا و بهره‌برداری است، افزود: مهم‌ترین وظیفه‌ای که در سند برای ستاد تعریف شده، رساندن هوش مصنوعی از دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان به صحنه کاربرد است.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی با اشاره به جایگاه علمی ایران در این حوزه اظهار کرد: کشور از نظر تولید دانش و پژوهش در حوزه هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، بسته به شاخص‌های مختلف، در میان رتبه‌های ۱۲ تا ۱۸ جهان قرار دارد، اما میزان نفوذ این فناوری در ساختارهای اجرایی و خدماتی هنوز متناسب با این ظرفیت نیست.

وی افزود: رتبه ایران در شاخص نفوذ هوش مصنوعی در پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۹۳ بود که امسال به حدود ۷۶ ارتقا یافته است، هرچند استمرار این روند نیازمند توسعه زیرساخت‌ها و رفع محدودیت‌های موجود خواهد بود.

فراخوان جدید با تمرکز بر پولی‌ـ‌بانکی و حمل‌ونقل

فاطمی‌زاده، با اشاره به تجربه فراخوان قبلی ستاد گفت: در دوره نخست، فراخوان در سه محور آب، انرژی و امداد و نجات برگزار شد و حدود ۸۰ طرح دریافت کردیم که پس از ارزیابی‌های تخصصی، ۱۷ طرح برای حمایت انتخاب شدند.

وی ادامه داد: در فراخوان جدید، دو حوزه «پولی و بانکی» و «حمل‌ونقل» به‌عنوان محورهای اصلی انتخاب شده‌اند و تلاش شده است دانش تخصصی این حوزه‌ها در کنار توانمندی‌های هوش مصنوعی قرار گیرد تا راهکارهای ارائه‌شده پاسخگوی نیازهای واقعی دستگاه‌های اجرایی باشند.

به گفته وی، یکی از شروط اصلی حمایت، دانش‌بنیان بودن مجری اصلی پروژه و همکاری آن با یک شریک تخصصی در حوزه کاربردی است.

حمایت مالی مشروط به موفقیت پروژه‌ها

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی درباره مدل حمایتی این فراخوان توضیح داد: حمایت اولیه از پروژه‌ها در قالب تسهیلات انجام می‌شود، اما اگر پروژه ظرف یک سال با موفقیت اجرا شده و به بهره‌بردار برسد، این حمایت به گرنت تبدیل خواهد شد.

وی افزود: متن‌باز بودن پروژه‌ها نیز یکی از شروط مهم این فراخوان است تا در صورت توقف احتمالی یک پروژه، امکان توسعه و استفاده از کدها و زیرساخت‌های آن در آینده وجود داشته باشد.

فاطمی‌زاده با تأکید بر اینکه هدف ستاد توسعه محصولات صرفاً آزمایشگاهی نیست، اظهار کرد: هدف این است که حداکثر طی یک تا یک‌ونیم سال، محصولات توسعه‌یافته وارد صنعت شده و توسط بهره‌برداران واقعی مورد استفاده قرار گیرند.

حضور بهره‌برداران در فرآیند داوری

وی با اشاره به سازوکار انتخاب پروژه‌ها گفت: بهره‌برداران احتمالی پروژه‌ها، نمایندگان ستادهای تخصصی و نهادهای همکار از جمله بانک مرکزی، بانک پاسارگاد و بانک تجارت در فرآیند ارزیابی و داوری حضور خواهند داشت تا پروژه‌های منتخب از همان ابتدا متناسب با نیازهای واقعی بازار و دستگاه‌های اجرایی انتخاب شوند.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی همچنین مهم‌ترین چالش پروژه‌های هوش مصنوعی را دسترسی به داده‌های مناسب دانست و افزود: موفقیت هر پروژه وابسته به کیفیت داده‌های در اختیار مجریان است؛ بنابراین لازم است بهره‌برداران از همان مراحل اولیه، وضعیت داده‌های قابل استفاده را برای شرکت‌های فناور شفاف کنند.

مشارکت بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

در ادامه این نشست، علی شبیری، مدیر توسعه اکوسیستم صندوق نوآوری و شکوفایی، با بیان اینکه این رویداد با تمرکز بر توسعه همکاری‌های فناورانه مبتنی بر هوش مصنوعی برگزار شده است، گفت: هدف اصلی برنامه، توسعه کاربردهای هوش مصنوعی برای پاسخگویی به نیازهای سازمان‌ها و ایجاد ارتباط مؤثر میان نیازهای دستگاه‌ها و توانمندی شرکت‌های فناور است.

وی افزود: فراخوان این رویداد برای حدود ۶ هزار نفر از فعالان زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور منتشر شد که تاکنون بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان و حدود ۵۰۰ فعال فناوری در آن ثبت‌نام کرده و حضور یافته‌اند.

شبیری با تشریح ساختار رویداد اظهار کرد: در بخش نخست، سازمان‌ها و دستگاه‌های متقاضی نیازهای فناورانه خود را ارائه می‌کنند و در بخش دوم، نشست‌های تخصصی میان شرکت‌های فناور و نمایندگان این سازمان‌ها برگزار می‌شود تا راهکارهای پیشنهادی از نظر فنی بررسی شود.

وی خاطرنشان کرد: بانک مرکزی، برخی هلدینگ‌ها و گروه‌های صنعتی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و بنیاد مستضعفان از جمله مجموعه‌هایی هستند که نیازهای فناورانه خود را در این رویداد مطرح کرده‌اند.

قراردادهای سه‌جانبه برای اجرای پروژه‌ها

مدیر توسعه اکوسیستم صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به مدل حمایت از پروژه‌های منتخب گفت: در صورت انتخاب یک راهکار فناورانه، قرارداد سه‌جانبه‌ای میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، سازمان متقاضی و شرکت فناور منعقد خواهد شد.

وی افزود: اگر شرکت مجری بتواند طی یک سال اهداف پروژه را محقق کند، حمایت مالی اعطاشده به‌صورت بلاعوض خواهد بود؛ در غیر این صورت، حمایت به تسهیلات یک‌ساله تبدیل می‌شود که از طریق صندوق نوآوری و شکوفایی در اختیار شرکت قرار می‌گیرد.

شبیری همچنین تأکید کرد: صندوق نوآوری و شکوفایی در مرحله اجرای پروژه‌ها نقش حمایتی دارد و در صورت موفقیت طرح‌ها و رسیدن آنها به مرحله تجاری‌سازی، آمادگی دارد به‌عنوان سرمایه‌گذار نیز در توسعه آنها مشارکت کند.

توسعه هوش مصنوعی نیازمند هم‌افزایی دولت

در بخش دیگری از این نشست، محسن افروخته، معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی، توسعه هوش مصنوعی را مستلزم همکاری منسجم دولت، دانشگاه‌ها و شرکت‌های فناور دانست و گفت: نقش دولت در این مسیر، حمایت، تنظیم‌گری، کاهش ریسک و توسعه زیرساخت‌های لازم برای شکل‌گیری زیست‌بوم نوآوری است، نه ورود مستقیم به تولید فناوری.

وی با تأکید بر این‌که رشد اقتصادی پایدار بدون نوآوری امکان‌پذیر نیست، افزود: هوش مصنوعی نمونه‌ای روشن از «تخریب خلاق» در اقتصاد امروز است و توسعه آن می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات عمومی، توسعه دولت هوشمند، شهر هوشمند، حمل‌ونقل هوشمند و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف منجر شود.

افروخته امنیت داده‌ها، حفاظت از حقوق مالکیت فکری، تدوین چارچوب‌های اخلاقی و مقرراتی و تربیت نیروی انسانی متخصص را از مهم‌ترین پیش‌نیازهای توسعه هوش مصنوعی برشمرد و خاطرنشان کرد: صندوق نوآوری و شکوفایی با برگزاری رویدادهای تخصصی و طراحی ابزارهای حمایتی، توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در کشور را به‌صورت جدی دنبال می‌کند.

گفتنی است، این رویداد، با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان و ۵۰۰ فعال فناوری، زمینه شکل‌گیری همکاری‌های فناورانه و اجرای پروژه‌های کاربردی را فراهم کرد.

در این رویداد، علاوه بر آغاز فراخوان جدید حمایت از پروژه‌های هوش مصنوعی، نشست‌های تخصصی  B2Bمیان شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع متقاضی برگزار شد تا مسیر اجرای پروژه‌های مشترک و توسعه راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی تسهیل شود.