تفاهمنامه سهجانبه معاونت علمی، بنیاد ملی علم ایران و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) امضا شد تا زنجیره «ایده تا فناوری و کاربست» در کشاورزی تکمیل شود.
این همکاری سهجانبه با تمرکز بر حمایت از پژوهشهای کاربردی، اجرای پایلوتهای فناورانه، توسعه فناوریهای نوین و تسهیل مسیر تبدیل نتایج پژوهش به محصولات و خدمات قابل عرضه، زمینهساز ارتقای بهرهوری و افزایش نقش شرکتهای دانشبنیان در حل چالشهای بخش کشاورزی خواهد بود.
هدایت پژوهشها به سمت چالشهای واقعی بخش کشاورزی
عبدالحسن بهرامی، رییس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، در این نشست با قدردانی از نقشآفرینی ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان امنیت غذایی و کشاورزی، بنیاد ملی علم ایران و همچنین برنامه ملی ارتقای زنجیره ارزش گلخانه و شیلات در شکلگیری این همکاری مشترک، اظهار کرد: یکی از مهمترین پیشنیازهای توسعه فناوری و رفع گلوگاهها و مسائل موجود در زنجیره ارزش صنایع کشور، تعریف و اجرای پژوهشهای کاربردی و مسئلهمحور با مشارکت مستقیم بهرهبرداران، فعالان اقتصادی و شرکتهای دانشبنیان است.
وی افزود: تجربه نشان داده است که بسیاری از مسائل بخشهای مختلف اقتصادی، بهویژه در حوزه کشاورزی و امنیت غذایی، صرفاً از مسیر تحقیقات دانشگاهی یا اقدامات اجرایی قابل حل نیست و نیازمند شکلگیری یک زنجیره منسجم میان پژوهشگران، فناوران، شرکتهای دانشبنیان، سرمایهگذاران و بهرهبرداران نهایی است تا راهکارهای ارائهشده قابلیت اجرا، توسعه و تجاریسازی پیدا کنند.
بهرامی، با اشاره به ظرفیتهای گسترده زیستبوم نوآوری کشور گفت: امروز شرکتهای دانشبنیان توانستهاند در بسیاری از حوزههای راهبردی از جمله فناوریهای گلخانهای، شیلات، بذر، نهادههای کشاورزی، مدیریت منابع آب و فناوریهای هوشمند کشاورزی، راهکارهای نوآورانه و اثربخشی ارائه دهند، اما توسعه این ظرفیتها نیازمند شناسایی دقیق نیازهای بخش اجرایی و هدایت هدفمند پژوهشها به سمت حل مسائل واقعی کشور است.
رییس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، ادامه داد: این تفاهمنامه میتواند الگویی موفق برای همافزایی میان دستگاههای اجرایی، نهادهای حمایتی و مجموعههای علمی و فناورانه باشد و زمینه را برای تبدیل نتایج پژوهشها به فناوریهای قابل بهرهبرداری در عرصه تولید فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: معاونت علمی از طرحهایی حمایت میکند که بتوانند علاوه بر تولید دانش، به ایجاد ارزش افزوده، ارتقای بهرهوری، افزایش رقابتپذیری و رفع چالشهای واقعی بخش کشاورزی منجر شوند و امیدواریم این همکاری مشترک زمینهساز شکلگیری پروژههای فناورانه اثرگذار و توسعه اقتصاد دانشبنیان در حوزه امنیت غذایی کشور باشد.
الگویی ارزشمند برای اتصال پژوهشگران به نیازهای واقعی جامعه
محمدرضا هرمزینژاد رییس بنیاد ملی علم ایران، با اشاره به ضرورت پیوند میان پژوهش، فناوری و بخشهای اجرایی کشور، این همکاری را گامی مؤثر در مسیر تبدیل نتایج تحقیقات علمی به فناوری، محصول و خدمت دانست.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین چالشهای نظام پژوهش و فناوری کشور، رساندن دستاوردهای تحقیقات بنیادی به مرحله کاربرد و بهرهبرداری است، اظهار کرد: این همکاری مشترک میتواند نقش مؤثری در تکمیل این زنجیره ایفا کند و مسیر تبدیل دانش به فناوری را هموار سازد.
هرمزینژاد، با اشاره به ظرفیت گسترده دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی کشور افزود: این تفاهمنامه الگویی ارزشمند برای اتصال پژوهشگران به نیازهای واقعی جامعه و بخشهای اجرایی است و میتواند زمینه بهرهبرداری هرچه بیشتر از ظرفیتهای علمی کشور را فراهم کند.
وی ابراز امیدواری کرد: این مدل همکاری بهعنوان تجربهای موفق در سایر حوزهها نیز توسعه یابد و زمینه استفاده مؤثرتر از توان علمی و پژوهشی کشور را فراهم سازد.
حل چالشهای اساسی کشاورزی
در ادامه، غلامرضا گلمحمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات، با تأکید بر نقش پژوهش در حل مسائل کشور گفت: رویکرد سازمان تات از «تحقیق برای مقاله و رزومه» به «تحقیق برای توسعه و حل چالشهای بخش کشاورزی» تغییر کرده است.
وی مهمترین چالشهای بخش کشاورزی را توسعه بذرهای هیبرید، بحران آب، تنشهای اقلیمی، تأمین خوراک دام و طیور، توسعه شیلات و کشتهای گلخانهای عنوان کرد و گفت: این موضوعات محور همکاریهای جدید پژوهشی قرار گرفتهاند.
گلمحمدی با اشاره به فراهم شدن زمینه حضور گستردهتر پژوهشگران، دانشجویان و دانشگاهها در اکوسیستم پژوهش و فناوری کشاورزی کشور افزود: بهواسطۀ این همکاری امکان مشارکت گستردهتر جامعه علمی کشور در حل مسائل بخش کشاورزی فراهم شده است.
وی با بیان اینکه تنها ۱۷ درصد ظرفیت هیئتعلمی کشاورزی در وزارت جهاد کشاورزی متمرکز است، خاطرنشان کرد: ۸۳ درصد این ظرفیت در دانشگاهها و مراکز علمی کشور قرار دارد و باید در خدمت حل مسائل و چالشهای بخش کشاورزی قرار گیرد.
رئیس سازمان تات همچنین بر ضرورت جلوگیری از موازیکاریهای پژوهشی تأکید کرد و گفت: همافزایی میان سازمان تات، دانشگاهها، معاونت علمی و بخش خصوصی میتواند نقش مهمی در توسعه فناوریهای نوین و ارتقای بهرهوری ایفا کند.
وی ابراز امیدواری کرد: این همکاری سهجانبه زمینهساز حل چالشهای اساسی بخش کشاورزی، توسعه فناوریهای نوین و تقویت امنیت غذایی کشور باشد.
تکمیل زنجیره «از ایده تا فناوری و کاربست»
در ادامه این نشست، سعید مداح، مدیر حوزههای راهبردی و پیشران بنیاد ملی علم با اشاره به آغاز همکاریهای این بنیاد با سازمان تات از سال ۱۴۰۱، از رشد چشمگیر مشارکت پژوهشگران در فراخوانهای مشترک خبر داد.
وی اظهار کرد: تاکنون بیش از ۴۰۰ پیشنهاد پژوهشی در حوزههای گلخانه، شیلات، بذر و خوراک دام و طیور دریافت شده که در مراحل ارزیابی و داوری قرار دارند.
مداح، با تأکید بر اینکه مسیر حمایت از پژوهشها تنها به تولید دانش محدود نمیشود، افزود: در قالب این همکاری، با مشارکت سازمان تات و معاونت علمی، مراحل پایلوت، توسعه فناوری، اعتبارسنجی، مقیاسپذیری و اتصال طرحها به سرمایهگذاران و استفادهکنندگان نهایی نیز دنبال خواهد شد.
وی تصریح کرد: هدف این همکاری آن است که زنجیره «از ایده تا فناوری و کاربست» در بخش کشاورزی تکمیل شود و پژوهشهای علمی به محصولات و فناوریهای قابل استفاده در عرصه تولید تبدیل شوند.
مداح همچنین از پیشبینی حمایت مالی برای تحقیقات کاربردی و توسعه فناوری خبر داد و گفت: برای این دسته از طرحها تا سقف چهار میلیارد تومان حمایت مالی در نظر گرفته شده است تا زمینه تبدیل ایدههای علمی به فناوریهای کاربردی فراهم شود.
بر اساس مفاد این تفاهمنامه، حمایت از ایدههای نوآورانه، توسعه فناوریهای کاربردی، اجرای پایلوتهای فناورانه، تجاریسازی دستاوردهای علمی و تسهیل ارتباط میان پژوهشگران، شرکتهای دانشبنیان و سرمایهگذاران در دستور کار قرار خواهد گرفت.
