آمازون و متا روز گذشته (۲۴ آوریل ۲۰۲۶) از امضای یک قرارداد چندساله و چندمیلیارد دلاری خبر دادند که بر اساس آن، متا از دهها میلیون هسته تراشههای اختصاصی AWS Graviton5 آمازون برای توسعه و اجرای سرویسهای «هوش مصنوعی عاملی» (Agentic AI) خود استفاده خواهد کرد . این قرارداد که متا را به یکی از بزرگترین مشتریان تراشههای اختصاصی آمازون تبدیل میکند، روز پس از اعلام برنامه اخراج ۸۰۰۰ نفری متا نهایی شده است .
به گزارش آی سی تی نیوز طبق بیانیه رسمی آمازون و متا، این دو غول فناوری قراردادی به ارزش چندین میلیارد دلار و با طولمدت ۳ تا ۵ ساله امضا کردهاند . بر اساس این توافق، متا از تراشههای AWS Graviton5 – پردازندههای مرکزی (CPU) اختصاصی آمازون – برای پردازش حجم عظیم دادههای مرتبط با سرویسهای هوش مصنوعی خود استفاده خواهد کرد .
تراشه Graviton5؛ اختصاصی برای عاملهای هوشمند
بر خلاف تصور عمومی که هوش مصنوعی منحصراً به تراشههای گرافیکی (GPU) مانند محصولات انویدیا وابسته است، تراشههای Graviton5 از نوع CPU هستند و وظیفه متفاوتی را بر عهده دارند . این تراشههای ۱۹۲ هستهای که بر پایه معماری ARM و با فناوری ۳ نانومتری ساخته شدهاند، مخصوص اجرای وظایف سنگین پردازش مرکزی طراحی شدهاند .
کارشناسان معتقدند با ظهور هوش مصنوعی عاملی (Agentic AI) ، نیاز به چنین پردازندههایی بیش از پیش احساس میشود. در حالی که تراشههای GPU برای آموزش (Training) مدلهای عظیم هوش مصنوعی استفاده میشوند، تراشههای CPU مانند Graviton5 برای مرحله استنتاج (Inference) و اجرای لحظهای مدلها بهینهتر هستند .
به گفته مقامات آمازون، این تراشهها قادر به انجام وظایف پیچیدهای مثل استدلال بیدرنگ Real-time Reasoning ، تولید کد (Code Generation) ، پرسوجوهای جستجو (Search Queries) و هماهنگی وظایف چندمرحلهای (Multi-step Orchestration) هستند که همگی از نیازهای اصلی سرویسهای پیشرفته هوش مصنوعی مبتنی بر عاملها محسوب میشوند .
مزیت رقابتی: کاهش ۶۰ درصدی مصرف انرژی
آمازون ادعا میکند تراشههای Graviton5 بهترین نسبت قیمت به عملکرد را در میان سرویسهای ابری EC2 این شرکت ارائه میدهند و در عین حال ۶۰ درصد انرژی کمتری نسبت به گزینههای مشابه مصرف میکنند . این ویژگی برای متا که روزانه به ۳.۶ میلیارد کاربر در سراسر جهان سرویس میدهد و با ۳۲ مرکز داده فعالیت میکند، یک مزیت استراتژیک حیاتی محسوب میشود .
بیانیه مدیران شرکتها
نافیع بشارا (Nafea Bshara) ، معاون و مهندس برجسته آمازون، در این خصوص گفت:این فقط درباره تراشهها نیست؛ درباره ارائه زیرساخت بنیادین، سرویسهای داده و استنتاج به مشتریان است تا هوش مصنوعی بسازند که میفهمد، پیشبینی میکند و به طور کارآمد برای میلیاردها نفر در سراسر جهان مقیاسپذیر است. قرارداد توسعهیافته متا، استقرار دهها میلیون هسته گراویتون، نشان میدهد وقتی سیلیکون هدفمند را با پشته کامل هوش مصنوعی AWS ترکیب کنید، چه اتفاقی میافتد.
سانتوش جاناردان (Santosh Janardhan) ، رئیس زیرساخت متا، نیز اظهار داشت: با مقیاسدهی زیرساخت پشت جاهطلبیهای هوش مصنوعی متا، متنوعسازی منابع محاسباتی یک ضرورت استراتژیک است. AWS سالهاست یک شریک ابری قابل اعتماد برای ما بوده و گسترش به سمت Graviton به ما امکان میدهد تا حجم کارهای سنگین CPU پشت هوش مصنوعی عاملی را با عملکرد و کارایی که در مقیاس خود نیاز داریم، اجرا کنیم.
استراتژی متنوعسازی؛ وابسته به یک تأمینکننده نیستیم
این قرارداد بخشی از استراتژی گستردهتر متا برای متنوعسازی (Diversification) منابع تأمین تراشه و کاهش وابستگی به یک تولیدکننده خاص است .
در هفتههای اخیر، متا علاوه بر این توافق، تعهدات مالی عظیم دیگری نیز انجام داده است :
- ۴۸ میلیارد دلار قرارداد با CoreWeave و Nebius پلتفرمهای اجاره GPU انویدیا
- قرارداد چندمیلیارد دلاری با گوگل برای استفاده از تراشههای TPU
- سرمایهگذاری داخلی برای توسعه نسل چهارم تراشههای اختصاصی MTIA با همکاری Broadcom
زمانبندی حساس؛ یک روز پس از اعلام اخراج ۸۰۰۰ نفری
جالب توجه است که این قرارداد توسعهمحور، تنها یک روز پس از اعلام برنامه اخراج حدود ۸۰۰۰ نیروی کار متا (حدود ۱۰ درصد از کارکنان) نهایی شده است . تحلیلگران معتقدند این همزمانی نشاندهنده تغییر جهت استراتژیک مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، برای کاهش هزینههای نیروی انسانی و سرمایهگذاری مجدد روی زیرساختهای هوش مصنوعی است .
بر اساس گزارش بلومبرگ، متا همچنین تصمیم گرفته ۶۰۰۰ موقعیت شغلی دیگر را خالی نگه دارد و پر نکند .
تحلیل ICTNews : تغییر پارادایم از نیروی انسانی به قدرت محاسباتی
قرارداد متا و آمازون نشاندهنده یک واقعیت انکارناپذیر در صنعت فناوری است: عصر هوش مصنوعی عاملی، عصر «قدرت محاسباتی نامحدود» است. شرکتهای بزرگ برای بقا در این مسابقه، ناگزیر از انتخاب بین «نیروی انسانی ارزان» و «داده و پردازش گرانقیمت» هستند.
مارک زاکربرگ چندی پیش در بیانیه داخلی خود گفته بود: «۲۰۲۶ سالی است که هوش مصنوعی روش کار را به طور کامل تغییر میدهد. اکنون یک فرد میتواند کاری را انجام دهد که قبلاً به یک تیم بزرگ نیاز داشت.» قرارداد چندمیلیارد دلاری با آمازون دقیقاً در راستای تحقق همین وعده است: جایگزینی نیروی کار با ماشینهای حسابگر.
