یک سال پس از سرمایهگذاری ۱۴.۳ میلیارد دلاری متا برای خرید ۴۹ درصد از سهام Scale AI و استخدام الکساندر وانگ ۲۸ ساله به عنوان رئیس هوش مصنوعی، این استراتژی با شکست بزرگی مواجه شده است . یان لیکون، دانشمند ارشد سابق متا و یکی از «پدرخواندههای هوش مصنوعی»، وانگ را جوان و بیتجربه خوانده و هشدار داده است که موج خروج محققان ادامه خواهد داشت . فایل صوتی منتشرشده از جلسه داخلی نیز نشان میدهد که مارک زاکربرگ اعتراف کرده است که پیشرفت هوش مصنوعی متا به اندازهای که انتظار داشتیم، شتاب نگرفته است .
به گزارش آی سی تی نیوز، استراتژی جاهطلبانه متا برای تسلط بر هوش مصنوعی با بحران عمیقی روبرو شده است. یک سال پس از پرداخت ۱۴.۳ میلیارد دلار برای خرید ۴۹ درصد از سهام Scale AI و استخدام الکساندر وانگ (Alexander Wang)، بنیانگذار ۲۸ ساله این شرکت، به عنوان رهبر جدید هوش مصنوعی متا، این تصمیم با انتقادات شدید و خروج گسترده محققان همراه شده است .
انتقاد یان لیکون؛ «بیتجربه و ناآشنا با فرهنگ تحقیق»
یان لیکون (Yann LeCun)، دانشمند ارشد سابق متا و برنده جایزه تورینگ که یکی از سه «پدرخوانده هوش مصنوعی» محسوب میشود، در مصاحبه با فایننشال تایمز به شدت از این انتصاب انتقاد کرده است . لیکون که خود در نوامبر ۲۰۲۵ و پس از قرار گرفتن در زیرمجموعه وانگ از متا خارج شد، درباره مدیر جدید گفته است: وانگ جوان و بیتجربه است… او هیچ تجربهای در زمینه تحقیق یا نحوه انجام تحقیق ندارد .
لیکون همچنین رویکرد فنی تیم جدید متا را مورد انتقاد قرار داده و گفته است که آنها «کاملاً شیفته مدلهای زبانی بزرگ شدهاند» و معتقد است که این مدلها در مسیر رسیدن به ابرهوش، یک بنبست هستند . او هشدار داده است که بسیاری از محققان ارشد متا را ترک کردهاند و این روند ادامه خواهد داشت .
خروج گسترده محققان و هرجومرج داخلی
پیشبینی لیکون به سرعت محقق شده است. جوئل پینو (Joelle Pineau)، معاون گروه تحقیقاتی هوش مصنوعی متا، نیز خروج خود را اعلام کرده است . سه محقق برجسته دیگر نیز ظرف چند ماه پس از استخدام، متا را ترک کردند یا هرگز بهطور رسمی کار خود را در این شرکت آغاز نکردند .
در ماههای اخیر، حداقل هشت محقق، مهندس و مدیر ارشد مرتبط با عملیات هوش مصنوعی متا به شرکتهای دیگری مانند OpenAI، Anthropic و استارتاپ علوم مواد Periodic Labs پیوستهاند . همچنین گزارشها حاکی از آن است که متا پس از یک دوره استخدام گسترده در تابستان، فرایند جذب نیروی خود را متوقف کرده است .
شکاف استراتژیک؛ نبرد بر سر آینده هوش مصنوعی متا
یک گزارش داخلی نشان میدهد که تنشهای عمیقی بین تیم جدید وانگ و مدیران قدیمی متا وجود دارد. در یک جلسه استراتژیک، تیم وانگ و مدیران ارشد کریس کاکس و اندرو باسورث بر سر نحوه آموزش مدل بعدی متا با یکدیگر درگیر شدند . کاکس و باسورث خواستار آموزش مدل بر اساس دادههای اینستاگرام و فیسبوک برای بهبود تبلیغات و فیدها بودند، اما وانگ اصرار داشت که اولویت باید بر رسیدن به OpenAI و گوگل در قابلیتهای عمومی باشد و هشدار داد که تطبیق زودهنگام با نیازهای تیمهای محصول، پیشرفت علمی را کند خواهد کرد .
اعتراف زاکربرگ؛ «آنطور که انتظار داشتیم شتاب نگرفته است»
در جدیدترین تحول، یک فایل صوتی لو رفته از یک جلسه داخلی متا در ۲ ژوئیه، نشان میدهد که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، بهطور مستقیم به کارکنان اعتراف کرده است که پیشرفت هوش مصنوعی متا «آنطور که انتظار داشتیم شتاب نگرفته است» . این اعتراف در حالی انجام شده که زاکربرگ ساختار بخش هوش مصنوعی را متحول کرده و ۱۴.۳ میلیارد دلار برای تسریع آن هزینه کرده است .
پیش از این نیز در آوریل ۲۰۲۶، یک فایل صوتی دیگر از جلسات داخلی متا منتشر شده بود که زاکربرگ از برنامه «طرح توانمندی مدل»(Model Capability Initiative) دفاع میکرد؛ برنامهای که فعالیتهای کاربران، کلیکها و اسکرینشاتهای دورهای از لپتاپهای کارکنان را برای تغذیه الگوهای کاری آنها به دادههای آموزشی هوش مصنوعی متا جمعآوری میکرد . بیش از ۱۶۰۰ کارمند علیه این طرح اعتراض کردند و گروهی از کارکنان در بریتانیا نیز اقدام به تشکیل اتحادیه کردند . این برنامه در ۲۲ ژوئن پس از آن متوقف شد که بررسی امنیتی نشان داد اطلاعات جمعآوریشده بهصورت عمومی در حدود ۴۵,۰۰۰ جدول پایگاه داده در دسترس بوده است .
تحلیل ICTNews؛ هزینههای سنگین جاهطلبی در عصر هوش مصنوعی
ماجرای متا نشاندهنده چالشهای عمیق شرکتهای بزرگ در عصر هوش مصنوعی است. استخدام یک مدیر جوان و بیتجربه با هزینۀ گزاف، بهجای حل مشکلات، به بحرانی بزرگ تبدیل شده است که خروج گسترده محققان، شکاف استراتژیک داخلی و حتی اعتراف مدیرعامل را به همراه داشته است . این رویداد نشان میدهد که در صنعت هوش مصنوعی، سرمایهگذاری مالی بهتنهایی کافی نیست و ترکیب صحیح استعداد، تجربه و فرهنگ تحقیق، کلید موفقیت است.
