یک گزارش منتشرشده از اندیشکده INSS در اسرائیل نشان میدهد که ایران طی تنشهای اخیر، توانسته میان عملیات نظامی، پیامرسانی سیاسی و فعالیتهای رسانهای دیجیتال نوعی همافزایی ایجاد کند و بر جریان افکار عمومی در سطح داخلی، منطقهای و جهانی اثر بگذارد. این گزارش، بخشی از سازوکار ارتباطی تهران را در ترکیب اقدام میدانی و روایتسازی آنلاین بررسی میکند.
بر اساس گزارش تازه منتشرشده از اندیشکده مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، ایران توانسته در جریان تحولات اخیر، نوعی پیوستار منسجم میان عملیات نظامی، انتقال پیام سیاسی و فعالیتهای رسانهای دیجیتال ایجاد کند. به گفته کارشناسان این مرکز پژوهشی، تهران این سه حوزه را بهصورت هماهنگ به کار گرفته و نتیجه آن، جلب توجه و همراهی بخشهایی از افکار عمومی در داخل کشور، منطقه خاورمیانه و حتی در سطح بینالمللی بوده است.
در این گزارش اشاره شده که با وجود تلاشهای مداوم نهادهای رسانهای و سایبری در ایالات متحده و اسرائیل برای شکلدهی به جریان اطلاعات و ایجاد روایتهای متفاوت از واقعیت جنگ، بخش قابل توجهی از محتوای تولیدشده و بازتابیافته در شبکههای اجتماعی، به سمت روایت نزدیک به دیدگاه ایران متمایل بوده است. تحلیل دادههای مربوط به بازخورد کاربران نشان میدهد که بسیاری از مخاطبان جهانی در فضای آنلاین، انتقاداتی نسبت به عملکرد بازیگران غربی و اسرائیلی مطرح کردهاند.
کارشناسان INSS یکی از محورهای اصلی راهبرد ایران را «تبدیل اقدام نظامی به پیام ارتباطی» عنوان کردهاند. در این رویکرد، ابزارهای نظامی همچون موشکها و پهپادها، علاوه بر کارکرد عملیاتی، حامل پیامهایی مربوط به توان بازدارندگی، قدرت پاسخگویی و استمرار ظرفیتهای میدانی تلقی میشوند. این پیامها در ادامه از طریق شبکههای اجتماعی، تصاویر میدانی، تحلیلها و روایتهای رسانهای بازتاب یافته و به مخاطبان منتقل میشود.
به گفته این گزارش، چنین سازوکاری تنها محدود به انتقال پیام در سطح ملی نیست، بلکه بخشهای مختلف افکار عمومی در منطقه و جهان را نیز هدف قرار داده است. در نتیجه، این پیامها برای مخاطبان ایرانی، کاربران ساکن در مناطق درگیر، جامعه اسرائیلی، شهروندان آمریکایی و کاربران کشورهای عربی حوزه خلیج فارس قابل مشاهده بوده است.
بخش دیگری از تحلیل INSS به نقش شبکههای اجتماعی و حسابهای کاربری فعال در بازنشر محتوا اشاره دارد. این گزارش میگوید بخشی از فضای آنلاین طی ماههای اخیر به انتشار هماهنگ پیامها، استفاده پرتعداد از هشتگهای مشترک و بازنشر گسترده محتواهایی پرداخته که ایران را یکی از بازیگران اصلی در شکلدهی به روایت جنگ معرفی میکند. بر اساس دادههای ارائهشده، برخی از این محتواها توانستهاند میلیونها بازدید و تعامل ایجاد کنند و از طریق تکرار مداوم، روایت غالب ایران را تقویت نمایند.
در بخش جمعبندی، کارشناسان INSS نتیجه گرفتهاند که ترکیب عملیات میدانی و فعالیت رسانهای دیجیتال در کنار پیامرسانی سیاسی، توانسته یک مدل ارتباطی منسجم ایجاد کند که تاثیرگذاری آن در افکار عمومی منطقهای و جهانی قابل مشاهده است. این نتیجهگیری بیشتر به جنبه ارتباطی و رسانهای جنگ میپردازد و نشان میدهد که میدان نبرد امروز بیش از گذشته با محیط اطلاعاتی و فضای دیجیتال پیوند خورده است.
