اختلال در تولید گاز طبیعی قطر در بحبوحه تنشهای ژئوپلیتیک منطقه، یکی از کوچکترین اما حیاتیترین بازارهای کالایی جهان را وارد فاز بحران کرده است. بازار هلیوم که زیرساخت پنهان بسیاری از فناوریهای پیشرفته محسوب میشود، اکنون با جهش قیمت و فشار در زنجیره تأمین جهانی مواجه است.
مروری بر چند آمار کلیدی در این بحران:
قیمت هلیوم از زمان آغاز درگیریهای منطقهای تقریباً دو برابر شده است
قطر یک سوم بازار ۱۹۰ میلیون متر مکعبی هلیوم را در اختیار دارد.
در صورت تداوم اختلال، بازار جهانی هر ماه حدود ۵.۲ میلیون متر مکعب از عرضه خود را از دست میدهد.
در صورت وقفه ۳۰ روزه، قیمتها ممکن است ۱۰ تا ۲۰٪ افزایش یابد.
در صورت تداوم ۶۰ تا ۹۰ روزه اختلال، افزایش قیمت برای خریداران بدون قرارداد بلندمدت میتواند به ۲۵ تا ۵۰ درصد برسد.
هلیوم؛ بازاری کوچک اما راهبردی
تولید تراشهها و نیمهرساناها
صنایع فضایی و ماهوارهای
خنکسازی دستگاههای امآرآی پزشکی
برخی فرآیندهای صنعتی پیشرفته
هلیوم و تاریخ انقضاء
هلیوم مایع پس از تولید حدود ۴۵ روز فرصت دارد تا به مصرفکننده برسد، بنابراین ذخیرهسازی طولانیمدت آن دشوار است و هر اختلال در تولید یا حملونقل تقریباً اثر فوری بر بازار میگذارد.
گزارههای کلیدی این بحران
هلیوم یک کالای حاشیهای نیست؛ بخشی از زیرساخت پنهان اقتصاد فناوری جهان است.
تولید هلیوم به شدت به زنجیره گاز طبیعی وابسته است و هر اختلال در تولید گاز طبیعی میتواند عرضه آن را مختل کند.
بازار هلیوم به دلیل قراردادهای بلندمدت و فقدان بازار نقدی شفاف، در برابر شوکهای عرضه آسیبپذیر است.
ظرفیت مازاد جهانی بسیار محدود است و افزایش سریع تولید تقریباً امکانپذیر نیست.
شوک هلیوم میتواند به سرعت به بازار تراشه و زنجیره جهانی تولید تراشه منتقل شود.
