اوراق قرضه ۲۵ میلیارد دلاری اسپیسایکس که کمتر از دو هفته پس از بزرگترین عرضه اولیه سهام تاریخ منتشر شد، در بازار ثانویه با سقوطی بیسابقه مواجه شده است. زیان محققنشده این اوراق به حدود ۳۰۵ میلیون دلار رسیده و اسپرد اوراق ۳۰ ساله به بیش از ۲۰۰ واحد پایه (۲ درصد) افزایش یافته است . تحلیلگران این رویداد را «طوفان کامل» از ترکیب کاهش ۶۰۰ میلیارد دلاری ارزش سهام، فشار تکنیکال ناشی از افزایش حجم عرضه و سردرگمی سرمایهگذاران در قیمتگذاری ریسک منحصربهفرد اسپیسایکس توصیف کردهاند .
به گزارش آی سی تی نیوز، اسپیسایکس که در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ با بزرگترین عرضه اولیه سهام تاریخ (۸۵.۷ میلیارد دلار) وارد بورس شد، تنها ۱۰ روز بعد با انتشار ۲۵ میلیارد دلار اوراق قرضه، بازار بدهی را نیز هدف گرفت . این حرکت سریع برای تأمین مالی هزینههای سرسامآور هوش مصنوعی و بازپرداخت وام پل ۲۰ میلیارد دلاری، با واکنش متناقضی از سوی سرمایهگذاران مواجه شد .
جزئیات سقوط؛ اوراق ۳۰ ساله نزدیک به مرز «نزدیک به اوراق ناخواسته»
بر اساس دادههای MarketAxess، اوراق ۱۰ ساله اسپیسایکس با اسپرد بیش از ۱۶۰ واحد پایه (۱.۶ درصد) نسبت به اوراق خزانهداری آمریکا معامله میشوند و بازدهی آن به حدود ۶ درصد رسیده است . اسپرد اوراق ۲۰ و ۳۰ ساله به ترتیب به ۱۹۳ و ۲۰۱ واحد پایه افزایش یافته که بالاتر از میانگین اسپرد اوراق «نزدیک به اوراق ناخواسته»(BB-rated junk bonds) با ۱۶۷ واحد پایه است . این یعنی اسپیسایکس با وجود رتبه اعتباری سرمایهگذاری (Baa1/BBB)، در عمل بدتر از برخی ناشران دارای رتبه ناخواسته معامله میشود .
علت سقوط؛ «طوفان کامل» در بازار بدهی
تحلیلگران Impax Asset Management میگویند: ما انتظار داشتیم اسپرد اوراق اسپیسایکس از سطح انتشار افزایش یابد، اما نه به این اندازه. این یک طوفان کامل است . سه عامل اصلی این سقوط را رقم زدهاند:
۱. کاهش ۶۰۰ میلیارد دلاری ارزش سهام: سهام اسپیسایکس از اوج ۲۲۵ دلاری به حدود ۱۵۴ دلار سقوط کرده و بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن از بین رفته است .
۲. فشار تکنیکال ناشی از حجم عرضه: سفارشات اولیه به ۹۰ میلیارد دلار رسید، اما بیشتر این تقاضا از سوی سرمایهگذاران کوتاهمدت (Fast Money) بود که به دنبال سود سریع بودند . با خروج این گروه، فشار فروش شدت گرفت.
۳. سردرگمی در قیمتگذاری ریسک: سرمایهگذاران اوراق قرضه با چالش جدیدی روبرو هستند: چگونه ریسک شرکتی را قیمتگذاری کنند که همزمان در صنایع فضایی، هوش مصنوعی و ارتباطات ماهوارهای فعالیت میکند و سالانه میلیاردها دلار زیان میدهد؟ اسپیسایکس در سال ۲۰۲۵ زیان خالص ۴.۹۴ میلیارد دلاری ثبت کرده و انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ همچنان نقدینگی خود را بسوزاند .
مقایسه با سایر غولهای فناوری؛ تفاوت فاحش در عملکرد
عملکرد ضعیف اوراق اسپیسایکس در مقایسه با سایر شرکتهای بزرگ فناوری بسیار چشمگیر است. انویدیا که اخیراً ۲۵ میلیارد دلار اوراق قرضه منتشر کرد، اسپرد اوراق بلندمدت آن تنها ۸ تا ۱۲ واحد پایه افزایش یافت . اوراق بلندمدت آلفابت (گوگل) حتی با کاهش اسپرد مواجه شد .
تحلیل ICTNews؛ پیامدهای فراتر از یک شرکت
سقوط اوراق قرضه اسپیسایکس، زنگ خطری برای کل صنعت هوش مصنوعی و شرکتهای با هزینههای سرمایهگذاری سنگین است. آنلاین CIO با اشاره به این رویداد هشدار داده است که بازار از «سلامت» به «شکوفایی بیش از حد» و حتی نزدیک به حباب حرکت کرده است . این رویداد نشان میدهد که سرمایهگذاران اوراق قرضه، برخلاف سهامداران که به رویاهای آینده چسبیدهاند، به دنبال نشانههایی از بازگشت سرمایه و جریان نقدی مثبت هستند . اسپیسایکس با این حرکت، به یک «آزمون فشار» برای کل اکوسیستم هوش مصنوعی تبدیل شده است .
