معاون پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال با تشریح ظرفیت‌های شبکه دفاتر پیشخوان در اقتصاد پلتفرمی، بر ضرورت عبور از الگوی کارگزاری خطی و باجه‌محور و حرکت به سوی پلتفرمی تعاملی با تکیه بر حضور محلی، اعتماد عمومی و پیوند خدمات فیزیکی و دیجیتال تأکید کرد.
به گزارش آی سی تی نیوز، دکتر نیلوفر مرادحاصل، معاون پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال، در نشست تخصصی «اقتصاد دیجیتال و آینده شبکه دفاتر پیشخوان» به بررسی الزامات بازآفرینی مدل‌های کسب‌وکار این شبکه در اقتصاد پلتفرمی پرداخت. این نشست در چارچوب برنامه‌های علمی همایش ملی «پیشخوان آینده، اقتصاد دیجیتال و امنیت داده» برگزار می‌شود.
مرادحاصل با اشاره به تغییر الگوهای ارائه و دریافت خدمات در پی گسترش ابزارها و سکوهای دیجیتال، گفت: الگوی سنتی دفاتر پیشخوان عمدتاً بر ارائه خدمات به‌صورت حضوری و دریافت کارمزد به‌ازای هر خدمت استوار بوده است؛ اما گسترش خدمات آنلاین، این الگو را با ضرورت بازنگری روبه‌رو کرده است.
به گفته وی، تحول دیجیتال را نباید صرفاً به افزودن فناوری‌های جدید به دفاتر محدود کرد، بلکه این تحول مستلزم بازنگری در فرایندها، نقش‌ها و شیوه خلق ارزش برای شهروندان و دیگر بازیگران است.
وی تأکید کرد: توسعه خدمات غیرحضوری به معنای حذف نقش دفاتر پیشخوان نیست؛ بلکه می‌تواند زمینه‌ساز تعریف نقش‌های تازه برای این شبکه باشد. در این چارچوب، دفاتر می‌توانند از کارگزاری خطی و باجه‌محور فاصله بگیرند و به بخشی از یک پلتفرم تعاملی فیزیکی ـ دیجیتال تبدیل شوند؛ پلتفرمی که میان دستگاه‌های دولتی، سکوهای دیجیتال، کسب‌وکارها و شهروندان ارتباط برقرار می‌کند.
حضور محلی و اعتماد عمومی؛ پشتوانه تحول شبکه
معاون پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال، گستردگی جغرافیایی دفاتر و ارتباط نزدیک آن‌ها با شهروندان را از مزیت‌های مهم این شبکه دانست و تاکید کرد: بر اساس محتوای ارائه، دفاتر پیشخوان می‌توانند در کنار زیرساخت‌های نرم‌افزاری، نقش نقاط تماس فیزیکی را برای تسهیل دسترسی کاربران به خدمات ایفا کنند؛ از جمله در حوزه‌هایی مانند احراز هویت، پشتیبانی، مشاوره و تحویل مرسولات.
وی افزود: در اقتصاد پلتفرمی، ارزش‌آفرینی تنها به ارائه مستقیم یک خدمت محدود نیست، بلکه از اتصال و تسهیل تعامل میان گروه‌های مختلف کاربران و ارائه‌دهندگان خدمات نیز شکل می‌گیرد. از این منظر، شبکه دفاتر پیشخوان با تکیه بر حضور محلی و اعتماد شهروندان می‌تواند به پیونددهنده خدمات دیجیتال و نیازهای روزمره کاربران تبدیل شود.
حرکت از درآمدهای سنتی به مدل‌های متنوع‌تر
مرادحاصل بازنگری در مدل درآمدی را از دیگر الزامات آینده شبکه دفاتر پیشخوان برشمرد و گفت: در مدل سنتی، درآمد دفاتر عمدتاً به شمار مراجعان حضوری و تعرفه خدمات وابسته است؛ در حالی که در الگوی پلتفرمی، دامنه درآمدزایی می‌تواند با افزایش تراکنش‌های فیزیکی و دیجیتال و گسترش تعاملات میان بازیگران شبکه توسعه یابد.
معاون پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال تصریح کرد: همکاری با دستگاه‌های اجرایی، سکوهای دیجیتال، شرکت‌های فین‌تک، کسب‌وکارهای تجارت الکترونیکی و فعالان حوزه لجستیک، از جمله مسیرهایی است که می‌تواند به تنوع‌بخشی خدمات و ارتقای بهره‌وری دفاتر کمک کند. در چنین الگویی، دفاتر علاوه بر ارائه خدمات حضوری، می‌توانند در فرایندهایی مانند احراز هویت، تسهیل دسترسی به خدمات، پشتیبانی کاربران و تحویل کالا نقش‌آفرینی کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: آینده شبکه دفاتر پیشخوان به توانایی آن در بهره‌گیری از ظرفیت توزیع‌شده و سرمایه اجتماعی خود وابسته است. بازآفرینی این شبکه در قالب هاب‌های خدمت‌رسانی محله‌محور و پیوند دادن نقاط تماس فیزیکی با زیرساخت‌های دیجیتال، می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر دفاتر در اقتصاد دیجیتال را فراهم کند؛ حضوری که به‌جای رقابت با خدمات غیرحضوری، مکمل و تسهیل‌کننده آن‌ها باشد.
