معاون علمی رئیسجمهور از تغییر مدل حمایتی پروژه دستیار هوش مصنوعی خبر داد و گفت: با هدف سنجش میزان نیاز واقعی دستگاهها، از این پس ۷۰درصد هزینهها توسط معاونت علمی و ۳۰درصد توسط وزارتخانههای متقاضی تأمین میشود.
به گزارش آی سی تی نیوز، نشست ارائه پیشرفت پروژههای دستیار هوش مصنوعی با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، ۳۰ خردادماه در محل معاونت علمی برگزار شد.
در جریان این نشست، مجریان پروژههای دستیار هوش مصنوعی دستگاههای اجرایی، تازهترین اقدامات و نتایج پروژههای خود را ارائه کردند و روند پیشرفت طرحها ارزیابی شد.
معاون علمی رئیسجمهور طی سخنانی در این نشست با تأکید بر ضرورت توسعه فناوری در ساختارهای اجرایی کشور گفت: با وجود قرار گرفتن ایران در میان ۱۲ تا ۱۴ کشور برتر جهان از نظر تولید علم هوش مصنوعی، همچنان فاصله قابلتوجهی میان جایگاه علمی و کاربرد عملی این فناوری وجود دارد.
به گفته وی، کاهش این شکاف نیازمند همکاری دانشگاهها، دولت و دستگاههای اجرایی و همچنین رفع مقاومت در برابر استفاده از داده و فناوریهای نوین است.
مدیریت مدرن یعنی مدیریت داده
افشین با بیان اینکه مفهوم مدیریت در جهان امروز دستخوش تحول شده است، تصریح کرد: دیگر نمیتوان سازمانها و بنگاههای اقتصادی را با روشهای سنتی اداره کرد. شرکتهای موفق دنیا، شرکتهایی هستند که توان مدیریت داده را دارند.
وی ادامه داد: موضوع کلاندادهها با توان انسانی قابل مدیریت نیست و هوش مصنوعی نقش اصلی را در این حوزه ایفا میکند. به همین دلیل تلاش کردیم مسیر تصمیمگیری در وزارتخانهها را به سمت دادهمحوری هدایت کنیم.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به برخی دغدغههای مطرحشده درباره نقش دستیارهای هوش مصنوعی گفت: دستیارهای هوش مصنوعی جایگزین مدیران نمیشوند، بلکه با جمعآوری و تحلیل دادهها، به تصمیمگیران کمک میکنند تا بر پایه اطلاعات دقیقتر و کاملتر تصمیم بگیرند و هدف پروژه نیز فراهم کردن چنین بستری است.
پروژه دستیاران هوش مصنوعی، برنامهای بلندمدت
افشین با بیان اینکه پروژه دستیاران هوش مصنوعی از ابتدا بهعنوان یک طرح کوتاهمدت تعریف نشده بود، گفت: هیچگاه این پروژه را یک برنامه ششماهه یا یکساله ندیدیم. این یک پروژه زنده و مستمر است که باید دائماً بهروزرسانی شود و توسعه پیدا کند.
این مقام مسئول افزود: از روز نخست نیز مشخص بود که هدف صرفاً استقرار چند دستیار هوش مصنوعی در وزارتخانهها نیست، بلکه مجموعه این دستیارها در آینده میتوانند به یک دستیار جامع برای نظام حکمرانی و حتی رئیسجمهور تبدیل شوند.
قراردادهای بزرگ هوش مصنوعی در راه است
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به نتایج عملی اجرای این پروژه اظهار کرد: امروز قراردادهای بزرگ و حتی میلیوندلاری در حوزه هوش مصنوعی در کشور در حال شکلگیری است که حاصل تلاش دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و تیمهای اجرایی این طرح محسوب میشود.
وی افزود: زمانی معاونت علمی از یک پروژه هوشمندسازی برای یک چاه نفت حمایت کرد، اما اکنون قراردادهای جدیدی برای هوشمندسازی دهها چاه نفت منعقد شده است؛ بهطوریکه یک پروژه شامل ۳۷ حلقه چاه نفت و پروژه دیگری نیز مجموعهای مشابه را دربر میگیرد.
به گفته وی، این روند نشان میدهد که صنایع کشور به تدریج به اثرات اقتصادی و عملیاتی هوشمندسازی پی بردهاند.
حمایت مالی معاونت علمی، از پرداختهای پیش از موعد تا ورود به فاز دوم
افشین با اشاره به شیوه حمایت معاونت علمی از پروژهها گفت: در بسیاری از موارد، تا ۹۰درصد مبالغ قراردادها پیش از پایان پروژه پرداخت شده تا روند توسعه فناوری با سرعت بیشتری دنبال شود.
او همچنین به روند ارزیابی عملکرد دانشگاهها اشاره کرد و گفت: دانشگاهها موظف بودند تا ۱۵ تیرماه تعهدات خود را عملیاتی کنند و هر مجموعهای که به تعهدات خود عمل نکرده باشد، امکان ورود به مرحله بعدی پروژه را نخواهد داشت.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به برخی موانع پیشآمده در مسیر اجرای طرح گفت: در طول یک سال گذشته پروژه با چالشهایی همچون قطعی اینترنت و برخی شرایط خاص کشور مواجه شد که بر روند فعالیت دستیارهای هوش مصنوعی اثرگذار بود.
وی افزود: با وجود این محدودیتها، تلاش دانشگاهها و تیمهای اجرایی متوقف نشد و اغلب مجریان توانستند برنامههای خود را مطابق زمانبندی دنبال کنند.
مدل جدید حمایت، ۷۰درصد معاونت علمی و ۳۰درصد وزارتخانهها
افشین از آغاز مرحله جدید پروژه خبر داد و گفت: در فاز دوم، مدل حمایت مالی تغییر خواهد کرد. بر اساس مصوبه جدید، ۷۰درصد هزینه پروژه توسط معاونت علمی و ۳۰درصد توسط وزارتخانه بهرهبردار تأمین میشود.
به گفته این مقام مسئول، این تصمیم با هدف سنجش میزان نیاز واقعی دستگاهها به پروژههای هوش مصنوعی اتخاذ شده است تا وزارتخانهها نیز در ادامه مسیر، سهمی از سرمایهگذاری را بر عهده بگیرند.
معاون علمی رییسجمهور از برنامهریزی برای کاهش تدریجی سهم حمایت دولت خبر داد و گفت: در سال آینده نسبت حمایتها معکوس خواهد شد؛ بهطوریکه ۷۰درصد هزینه پروژه را وزارتخانه و ۳۰درصد را معاونت علمی تأمین خواهد کرد.
وی ادامه داد: در سالهای بعد نیز پروژه باید به مرحلهای برسد که دستگاه اجرایی بتواند آن را از محل ارزش افزوده و منافع حاصل از اجرای طرح ادامه دهد.
دو شرط برای تمدید قراردادها
معاون علمی رئیسجمهور اعلام کرد: از ۱۵ تیرماه قراردادهای جدید تنها در صورت تحقق دو شرط تمدید خواهند شد؛ نخست آنکه دانشگاه تمامی تعهدات قبلی خود را انجام داده باشد و دوم آنکه وزارتخانه مربوطه رسماً ادامه پروژه را تأیید و سهم مالی خود را پرداخت کند.
به گفته وی، پیشپرداخت ۳۰ درصدی وزارتخانه نیز باید در ابتدای قرارداد انجام شود.
افشین با اشاره به سازوکار جدید همکاریها گفت: قراردادهای جدید به صورت سهجانبه میان معاونت علمی، وزارتخانه و دانشگاه یا مجری پروژه منعقد خواهد شد.
وی افزود: معاونت علمی با اختیارات قانونی خود تلاش میکند موانع اداری از جمله فرآیندهای پیچیده مناقصه را برطرف کند تا اجرای پروژهها با سرعت بیشتری دنبال شود.
معاون علمی رئیسجمهور تأکید کرد: موضوع دستیارهای هوش مصنوعی به یکی از مباحث مهم در جلسات با وزرا تبدیل شده است و اکنون زمان آن رسیده که مدیران ارشد کشور آثار عملی این فناوری را در افزایش بهرهوری و کیفیت تصمیمگیری مشاهده کنند.
افشین در پایان با اشاره به اثرات علمی این پروژه اظهار کرد: اگرچه پروژه دستیاران هوش مصنوعی با هدف حل مسائل اجرایی کشور طراحی شده است، اما در عمل موجب تقویت هستههای پژوهشی، گروههای دانشجویی و فعالیتهای علمی در دانشگاهها شده و آثار آن در توسعه زیستبوم هوش مصنوعی کشور مشهود است.
سکوی ملی هوش مصنوعی به مدار خدمت بازگشت
در ادامه این نشست، عبدالحسن بهرامی، رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان، با اشاره به حمایتهای انجامشده از پروژه دستیاران هوش مصنوعی گفت: با توجه به اینکه امکان تخصیص اعتبارات به دانشگاهها تا تیرماه وجود نداشت، با حمایت معاون علمی رییسجمهور، تخصیص منابع مالی دانشگاهها پیش از پایان سال و در اسفندماه انجام شد تا فعالیت هستههای پژوهشی شکلگرفته در این طرح متوقف نشود.
بهرامی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه زیرساختهای ملی هوش مصنوعی اظهار کرد: با وجود آسیبهای واردشده به سکوی ملی هوش مصنوعی در جریان جنگ تحمیلی اخیر، این سکو از ابتدای خردادماه بار دیگر به مدار خدمت بازگشت.
رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان با اشاره به اقدامات معاونت علمی در روزهای بحرانی کشور گفت: همزمان با وقوع جنگ و با تدبیر معاون علمی رئیسجمهور، از ظرفیت بخش خصوصی برای تأمین خدمات پردازشی استفاده شد و یارانههای لازم برای ارتقای این خدمات در اختیار پروژهها قرار گرفت.
تحویل ۱۴ دستیار هوش مصنوعی به معاونت علمی در فاز نخست
در ادامه این نشست، محمدباقر غزنوی، ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی معاونت علمی، گزارشی از روند اجرای پروژه ارائه کرد و گفت: مجموعه دستیارهای هوش مصنوعی فعال در این طرح شامل دانشگاهها و شرکتهایی هستند که از اسفندماه ۱۴۰۳ فعالیت خود را آغاز کردهاند و تعدادی از مجریان نیز اخیراً به این مجموعه پیوستهاند.
وی افزود: تمامی پروژههای فعال این دوره تا ۱۵ تیرماه فرصت دارند تعهدات خود را تکمیل کنند و پس از آن، پرونده این فاز از پروژه بسته خواهد شد.
غزنوی با اشاره به اهمیت مرحله فعلی پروژه اظهار کرد: فاز دوم که اکنون در حال اجراست، مرحله هوش تجاری و مدلسازی وزارتخانهها محسوب میشود؛ مرحلهای که در آن ساختار کسبوکار دستگاهها، پایگاههای داده و روابط اطلاعاتی آنها شناسایی و مدلسازی میشود.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی با اشاره به دستاوردهای فنی پروژه گفت: یکی از مهمترین اقدامات انجامشده در این مرحله، طراحی و استقرار یک استاندارد واحد بومی برای تمامی پروژهها بود.
به گفته او، این استاندارد بر مبنای چارچوب بینالمللی CRISP-DM توسعه یافته و برای آشنایی مجریان، چندین کارگاه آموزشی حضوری و مجازی نیز برگزار شده است.
غزنوی اظهار کرد: هدف این بود که همه دانشگاهها و مجریان با زبانی مشترک و بر اساس یک چارچوب واحد پروژههای خود را توسعه دهند.
این مقام مسئول با اشاره به خروجیهای مرحله نخست پروژه گفت: در پایان فاز اول، ۱۴ دستیار هوش مصنوعی همراه با کدها و مستندات فنی به معاونت علمی تحویل داده شد. برخی از این دستیارها اکنون در حال بهرهبرداری هستند اما تعدادی نیز به دلیل نبود زیرساختهای لازم از جمله خدمات میزبانی و استقرار پایدار، عملاً بلااستفاده ماندهاند.
وی از توسعه سامانهای واحد برای اجرای پروژهها خبر داد و گفت: در این مرحله، به جای تمرکز بر توسعه جداگانه نرمافزارها، تلاش شد تمامی مجریان روی مدلسازی داده و شناخت فرآیندهای وزارتخانهها تمرکز کنند.
غزنوی افزود: سامانه واحدی طراحی شد و در اختیار همه مجریان قرار گرفت تا دادهها و مدلهای خود را در آن بارگذاری کنند. تا به امروز، اطلاعات ۱۲ مجری در نسخه سوم این سامانه ثبت و یکپارچهسازی شده است.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی یکی از مهمترین دستاوردهای این مرحله را حل بخشی از مسائل مرتبط با مالکیت داده و حاکمیت اطلاعات دانست و گفت: با همکاری معاونت علمی و دستگاههای مرتبط، گامهای مؤثری برای تعیین سازوکار دسترسی به دادههای مورد نیاز پروژه برداشته شده است.
او افزود: برخی از مجریان به دلیل عدم دسترسی به دادههای واقعی، از دادههای مصنوعی استفاده کردهاند اما با وجود این محدودیتها، روند توسعه پروژه را متوقف نکردند که جای تقدیر دارد.
غزنوی درپایان هدف نهایی پروژه را دستیابی به سامانههایی خواند که روند تحولات دادهای کشور را پیشبینی کنند و خاطرنشان کرد: در نهایت این پروژه باید بستری را برای توسعه دوقلوهای دیجیتال دستگاههای اجرایی فراهم آورند.
