روزنامه رسمی ارتش آزادیبخش خلق چین در تحلیلی کمسابقه، جنگ اخیر علیه ایران را بهعنوان نقطه عطفی در استفاده عملیاتی از هوش مصنوعی در میدان نبرد معرفی کرده است؛ تحولی که به گفته تحلیلگران چینی میتواند آغازگر تغییر پارادایم در ساختار جنگهای آینده و توازن قدرت جهانی باشد.
رسانه رسمی ارتش آزادیبخش خلق چین در گزارشی تحلیلی، جنگ اخیر علیه ایران را نمونهای مهم از ورود هوش مصنوعی به چرخه کامل عملیات نظامی دانسته است. در این تحلیل تأکید شده که برای نخستین بار، هوش مصنوعی نه فقط در بخشی از عملیات، بلکه در تمامی مراحل جنگ از تحلیل دادههای اطلاعاتی تا شناسایی اهداف، طراحی عملیات و ارزیابی نتایج بهکار گرفته شده است.
بر اساس این گزارش، چنین کاربرد گستردهای نشان میدهد که هوش مصنوعی بهتدریج به یکی از عناصر تعیینکننده در ساختار جنگهای مدرن تبدیل شده و میتواند شیوه مدیریت میدان نبرد را بهطور اساسی تغییر دهد. تحلیلگران نظامی چین معتقدند این تحول، نشانهای از تغییر پارادایم در منطق جنگ و رقابتهای ژئوپلیتیکی در سطح جهانی است.
در این ارزیابی، هوش مصنوعی بهعنوان «موتور اصلی بازطراحی میدان نبرد» توصیف شده و ادغام آن در ساختار نیروهای مسلح کشورها امری اجتنابناپذیر دانسته میشود. از دید کارشناسان چینی، ارتشهایی که بتوانند سریعتر این فناوری را در ساختار عملیاتی خود ادغام کنند، در آینده از برتری راهبردی برخوردار خواهند شد.
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این گزارش، مفهوم «آگاهی موقعیتی هوشمند» است. در این رویکرد، سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی با استفاده از هشدارهای زودهنگام، ردیابی لحظهای تحرکات دشمن و تحلیل دادههای گسترده، به فرماندهان کمک میکنند تا در زمان کوتاهتری تصمیمگیری کنند و چرخه فرماندهی و کنترل را بهشدت فشرده سازند.
در سطح فرماندهی نیز نقش هوش مصنوعی پررنگتر شده است. الگوریتمهای پیشرفته با شبیهسازی سناریوهای مختلف نبرد و تولید خودکار طرحهای عملیاتی، فرآیند تصمیمسازی را از یک فعالیت صرفاً انسانی و زمانبر به سیستمی تحلیلی، قابل مقایسه و مبتنی بر داده تبدیل میکنند.
این گزارش همچنین به کاربرد هوش مصنوعی در حوزه پشتیبانی و لجستیک نظامی اشاره میکند. بهگفته تحلیلگران چینی، الگوریتمهای پیشبینی میتوانند تعمیر و نگهداری تجهیزات، مدیریت تدارکات و برنامهریزی لجستیکی را بهصورت پیشدستانه انجام دهند. علاوه بر این، استفاده از سامانههای بدونسرنشین در حوزه لجستیک، امکان فعالیت در محیطهای پرخطر را فراهم میکند.
در کنار ابعاد عملیاتی، یکی دیگر از محورهای مهم این تحول، لایه شناختی جنگ است. در این بخش، چین بر نقش هوش مصنوعی در «جنگ شناختی» و مقابله با عملیات نفوذ اطلاعاتی تأکید میکند؛ حوزهای که هدف آن تأثیرگذاری بر ادراک، افکار عمومی و تصمیمگیری جوامع است.
در نهایت، برخی متخصصان چینی معتقدند تجربه ایران در این درگیری میتواند بهعنوان یک آزمایشگاه واقعی برای بررسی آینده جنگهای مبتنی بر الگوریتمها تلقی شود. به باور آنها، چنین تجربیاتی ممکن است زمینهساز تغییر رویکرد کشورها در توسعه فناوریهای نوین نظامی و سرمایهگذاری بیشتر در حوزه هوش مصنوعی شود.
