معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به ورود ۲۵۰۰ شرکت جدید و خروج هزار شرکت از این زیستبوم طی دو سال گذشته گفت: دانشبنیان بودن یک عنوان دائمی نیست و شرکتها باید متناسب با تحولات فناوری، سطح محصولات و توانمندیهای خود را ارتقا دهند.
به گزارش آی سی تی نیوز، تورج امرایی طی سخنانی در نشست مشترک حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با مجمع نمایندگان تهران، آخرین وضعیت شرکتهای دانشبنیان، نقش این شرکتها در تأمین نیازهای راهبردی کشور، اجرای طرح «تولید بار اول» و ظرفیتهای قانونی حمایت از تحقیق و توسعه بررسی کرد.
وی، در این نشست با اشاره به نقش این شرکتها در افزایش تابآوری و قدرت ملی اظهار کرد: سیاست معاونت علمی تنها افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه حفظ پویایی و ارتقای سطح فناوری آنها اهمیت بیشتری دارد.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به روند شکلگیری و خروج شرکتها از زیستبوم دانشبنیان توضیح داد: طی سالهای اخیر، همزمان با ورود شرکتهای جدید، تعدادی از شرکتهایی که فناوری آنها به سطح عمومی رسیده یا نتوانستهاند سطح فناوری خود را ارتقا دهند، از فهرست شرکتهای دانشبنیان خارج شدهاند.
امرایی تأکید کرد: دانشبنیان بودن یک عنوان دائمی نیست و باید متناسب با سطح فناوری و میزان نوآوری شرکت ارزیابی شود. به گفته او، اگر فناوری یک محصول پس از چند سال به فناوری عمومی تبدیل شود، ادامه برخورداری آن محصول از عنوان دانشبنیان منطقی نیست.
درآمد ۳۲۵۰ همتی شرکتهای دانشبنیان
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان درباره وضعیت اقتصادی این شرکتها گفت: درآمد شرکتهای دانشبنیان از حدود هزار و ۸۵۵ همت در سال مالی ۱۴۰۳ به حدود سه هزار و ۲۵۰ همت در سال مالی ۱۴۰۴ رسیده است.
وی همچنین از تولید نزدیک به ۱۸ هزار محصول دانشبنیان خبر داد و گفت: در حال حاضر حدود ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال هستند؛ در حالی که شمار شرکتهایی که در مقاطع مختلف تأییدیه دانشبنیان دریافت کردهاند، بیشتر است. تفاوت این دو عدد به خروج برخی شرکتها از این زیستبوم پس از تغییر سطح فعالیت یا فناوری آنها مربوط میشود.
امرایی با اشاره به نقش محصولات دانشبنیان در زیرساختهای کشور، حوزه انرژی را یکی از نمونههای مهم دانست. به گفته او، ظرفیت تولید برق کشور حدود ۱۰۰ هزار مگاوات است و نزدیک به ۴۰ هزار مگاوات از این ظرفیت با استفاده از تجهیزات تولیدشده توسط شرکتهای دانشبنیان تأمین میشود.
وی همچنین صنعت دارو را یکی دیگر از حوزههای مهم فعالیت شرکتهای دانشبنیان برشمرد و با اشاره به تولید برخی داروهای پیشرفته، از جمله داروهای مورد استفاده در درمان سرطان، گفت: بخشی از محصولات این شرکتها در خط اول درمان بیماران ایرانی مورد استفاده قرار میگیرند.
۷۵۰ میلیون دلار مجوز تولید بار اول
بخش دیگری از سخنان امرایی به طرح «تولید بار اول» اختصاص داشت؛ طرحی که با هدف حمایت از ساخت کالاها و تجهیزات راهبردی مورد نیاز کشور اجرا میشود. این مقام مسئول گفت: تاکنون برای حدود ۷۵۰ میلیون دلار طرح و محصول، مجوز تولید بار اول صادر شده است. نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار از این رقم مربوط به دو سال اخیر است و بخش قابل توجهی از آن به نیازهای وزارت نفت اختصاص دارد.
بر اساس اعلام معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان، در سال ۱۴۰۳ پس از بررسی ۱۶۰ پرونده در دبیرخانه تولید بار اول، ۴۰ ابلاغیه به ارزش مجموع ۱۴۸ میلیون دلار صادر شد.
امرایی با اشاره به آثار اقتصادی این طرح گفت ارزش قراردادهای تولید بار اول، علاوه بر ایجاد بازار برای شرکتهای فناور، میتواند از خروج ارز برای واردات تجهیزات راهبردی جلوگیری کند.
تمرکز حمایتها بر فناوری و نوآوری
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان همچنین بر تغییر رویکرد از حمایت صرف از تعداد شرکتها به سمت توسعه فناوری و نوآوری تأکید کرد. به گفته او، شاخص اصلی موفقیت زیستبوم دانشبنیان نباید صرفاً تعداد شرکتهای دارای این عنوان باشد؛ بلکه میزان اثرگذاری فناوری، درآمد حاصل از محصولات دانشبنیان، توسعه بازار و توان حل مسائل کشور اهمیت بیشتری دارد.
امرایی درباره اعتبار مالیاتی نیز گفت: این سازوکار به شرکتها اجازه میدهد هزینههای مورد تأیید تحقیق و توسعه و توسعه فناوری را در قالب اعتبار مالیاتی محاسبه کنند. طبق اعلام معاونت توسعه شرکتهای دانشبنیان، در سال ۱۴۰۳، دو هزار و ۱۷۷ طرح متعلق به ۶۷۶ شرکت با مجموع اعتبار مصوب حدود هفت همت در حوزههای تحقیق و توسعه، سرمایهگذاری و توسعه زیستبوم تأیید شده است.
وی در پایان سخنان خود، صندوقهای پژوهش و فناوری را نیز یکی از ابزارهای مهم برای تأمین مالی پروژههای فناورانه دانست و بر ضرورت تقویت نقش آنها در ایجاد بازار و تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد.
محمدرضا هرمزینژاد، رئیس بنیاد ملی علم ایران، در این نشست، با تأکید بر ضرورت تقویت پژوهش و توقف روند نزولی تولیدات علمی کشور، مطرح کرد:
بنیاد ملی علم ایران در سال گذشته حدود ۷هزار پروپوزال از دانشگاهیان دریافت کرده که با توجه به محدودیت منابع، امکان حمایت از حدود ۲هزار و ۵۰۰ طرح فراهم شده است.
در فاصله سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۵، در حالی که ترکیه و عربستان سعودی رشد قابل توجهی در تولیدات علمی داشتهاند، ایران با کاهش مواجه بوده است.
برای جلوگیری از فاصله گرفتن بیشتر از رقبای منطقهای، حمایت هدفمند از پژوهش و تولید علم باید با جدیت دنبال شود.
تولید علم و توسعه فناوری از یکدیگر جدا نیستند؛ پژوهشگرانی که در حوزه فناوریهای اقتدارآفرین فعالیت میکنند، باید همزمان در تولید دانش علمی و انتشار دستاوردهای پژوهشی نیز نقش داشته باشند.
سعید خدایگان، قائممقام بنیاد ملی نخبگان، در این نشست، ضمن تشریح برنامههای بنیاد برای شناسایی، توانمندسازی، جذب و نگهداشت نخبگان، گفت:
تاکنون حدود ۶۳ هزار استعداد برتر در قالب ۲۳ طرح بنیاد شناسایی شدهاند. این افراد از ۶۹۰ دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی و در ۵۲۴ رشته مختلف شناسایی شدهاند و حدود ۷۰ درصد آنها مرد و ۳۰ درصد زن هستند.
بخش قابل توجهی از مهاجرت علمی در دوره دکتری رخ میدهد؛ به همین دلیل بنیاد ملی نخبگان حمایت ویژه از دانشجویان برتر این دوره را در قالب طرحهای «آموزشیار» و «پژوهشیار» دنبال میکند.
میزان حمایت ماهانه از مشمولان این طرح در سال ۱۴۰۳ به ۲۰ میلیون تومان رسید و در تمام ۱۲ ماه سال پرداخت میشود.
طرح «دانا» نیز با هدف حمایت از دانشجویان دکتری حرفهای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی تدوین شده است و دانشجویان واجد شرایط، در صورت انجام پژوهش و ارائه دستاوردهای علمی باکیفیت، تا سقف ۲۵۰ میلیون تومان حمایت دریافت میکنند.
