طرح‌های حاضر در جشنواره در دو بخش «طراحان کسب‌وکار» و «فناوری و تجاری‌سازی فناوری» به رقابت می‌پردازند. همچنین بخش‌های تخصصی از جمله مدیریت شهری، هوش مصنوعی، تجاری‌سازی فناوری و پویانمایی در برنامه‌های این دوره قرار دارند.
مجموع جوایز بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، با احتساب بخش‌های اصلی، تخصصی و استانی، حدود ۱۲ میلیارد تومان اعلام شده است.
دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با اشاره به مشارکت شرکت‌ها و صاحبان ایده از ۳۰ استان کشور در این رویداد گفت: از میان نزدیک به هزار طرح ارسال‌شده به جشنواره، ۴۱۱ طرح پس از غربالگری و ارزیابی اولیه به مرحله رقابتی راه یافتند. مجموع جوایز این دوره از جشنواره نیز با احتساب بخش‌های تخصصی و استانی، به حدود ۱۲ میلیارد تومان می‌رسد.
سعید آجلی، دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، در حاشیه برگزاری این رویداد با تشریح روند شکل‌گیری و برگزاری جشنواره امسال اظهار کرد: فرایند برگزاری بیستمین دوره جشنواره از ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت‌ماه سال گذشته و هم‌زمان با اختتامیه نوزدهمین دوره آغاز شد. پوستر جشنواره نیز در شهریورماه و در اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رونمایی شد و پس از آن، فعالیت‌های اجرایی وارد مرحله عملیاتی شد.
او با اشاره به تغییرات ساختاری این دوره از جشنواره افزود: امسال برای نخستین‌بار، در تمامی استان‌های کشور دبیرخانه‌های موقت استانی شکل گرفتند. این دبیرخانه‌ها در کنار دبیرخانه دائمی جشنواره مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و پارک علم و فناوری ابوریحان فعالیت کردند. همچنین در اصفهان و تهران، با همکاری این مجموعه‌ها، بسترهای لازم برای دریافت طرح‌ها و اجرای فرایندهای ارزیابی فراهم شد.
مشارکت ۳۰ استان با ارسال نزدیک به هزار طرح
دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با اشاره به استقبال از این دوره بیان کرد: نزدیک به هزار طرح از استان‌های مختلف کشور به جشنواره ارسال شد که پس از غربالگری و ارزیابی اولیه، ۴۱۱ طرح از ۳۰ استان برای حضور در مرحله رقابتی انتخاب شدند.
به گفته آجلی، بخش مسابقه‌ای جشنواره در دو محور اصلی برگزار می‌شود. محور نخست، «طراحان کسب‌وکار» است که شرکت‌های نوپا و نوآفرین دارای ایده‌های کسب‌وکار را شامل می‌شود؛ ایده‌هایی که ظرفیت تبدیل‌شدن به محصول یا خدمت را دارند، اما هنوز وارد بازار نشده‌اند.
محور دوم به «فناوری و تجاری‌سازی فناوری» اختصاص دارد و شرکت‌هایی را در بر می‌گیرد که محصولات یا خدمات خود را به بازار عرضه کرده‌اند و توانسته‌اند بخشی از بازار را به خود اختصاص دهند.
او تأکید کرد: در هر دو بخش، وجود نوآوری و فناوری در ایده، محصول یا خدمت، یکی از الزامات اصلی حضور در جشنواره است. به همین دلیل، بخش قابل‌توجهی از شرکت‌کنندگان را مجموعه‌های مستقر در پارک‌های علم و فناوری تشکیل می‌دهند؛ هرچند شرکت‌های فعال در شهرک‌های صنعتی و مراکز رشد دانشگاهی نیز در این رویداد حضور دارند.
بر اساس اعلام دبیر جشنواره، از مجموع ۴۱۱ طرح راه‌یافته به مرحله رقابتی، ۲۲۵ طرح در بخش طراحان کسب‌وکار و ۱۸۶ طرح در حوزه فناوری و تجاری‌سازی فناوری قرار دارند.
ارزیابی طرح‌ها در سه منطقه کشور
آجلی درباره فرایند داوری طرح‌ها توضیح داد: مرحله نخست غربالگری در دبیرخانه‌های استانی انجام شد. داوران دبیرخانه ملی نیز به‌صورت آنلاین در فرایند ارزیابی مشارکت داشتند و شرکت‌کنندگان در دبیرخانه‌های استانی، طرح‌ها و ایده‌های خود را به‌صورت حضوری ارائه کردند. پس از برگزاری جلسات ارائه و داوری، طرح‌های برتر هر استان مشخص شدند.
او ادامه داد: برای تقدیر از برگزیدگان استانی، کشور به سه منطقه تقسیم شد و برنامه‌های جداگانه‌ای در مناطق غرب، مرکز و شمال، و شرق و جنوب برگزار شد.
به گفته آجلی، مراسم تقدیر از برگزیدگان منطقه غرب کشور در اوایل شهریورماه در پارک علم و فناوری همدان برگزار شد. برگزیدگان مناطق مرکزی و شمالی کشور نیز در شهریورماه در پارک علم و فناوری امیرکبیر تهران مورد تقدیر قرار گرفتند.
همچنین مراسم مربوط به منطقه شرق و جنوب کشور در اوایل مهرماه در پارک علم و فناوری خراسان رضوی برگزار شد.
دبیر جشنواره با اشاره به تغییر محل برگزاری برنامه منطقه‌ای شرق و جنوب توضیح داد: در ابتدا قرار بود این برنامه در استان کرمان برگزار شود، اما با توجه به مشکلات رفت‌وآمد و شرایط ایجادشده پس از جنگ، تصمیم گرفته شد مراسم در پارک علم و فناوری خراسان رضوی برگزار شود.
او افزود: در جریان این برنامه‌های منطقه‌ای، علاوه بر تقدیر از طرح‌های برتر استان‌ها، شرکت‌هایی که به مرحله نهایی جشنواره ملی راه یافته بودند نیز انتخاب شدند.
راه‌یابی ۳۰ شرکت به مرحله نهایی جشنواره
آجلی با تشریح ترکیب شرکت‌های راه‌یافته به مرحله نهایی گفت: در بخش فناوری، ۱۸ شرکت به مرحله نهایی راه یافته‌اند که ۹ شرکت در بخش شرکت‌های نوپا و ۹ شرکت دیگر در بخش مربوط به شرکت‌های دارای فناوری و محصولات توسعه‌یافته حضور دارند. علاوه بر این، ۱۲ شرکت نیز در بخش طراحان کسب‌وکار به مرحله نهایی رسیده‌اند.
او با بیان اینکه داوری نهایی این شرکت‌ها به‌صورت حضوری در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان برگزار شده است، اظهار کرد: جلسات داوری مرحله نهایی روز گذشته برگزار شد و پس از ارائه طرح‌ها، رتبه‌های برتر تا حد زیادی مشخص شدند.
به گفته دبیر جشنواره، پیشنهادهای داوران در جلسه شورای علمی جشنواره بررسی می‌شود و اعضای شورا پس از مشاهده و ارزیابی امتیازات، رتبه‌های نهایی را تأیید خواهند کرد تا برگزیدگان در آیین اختتامیه معرفی و تقدیر شوند.
مدیریت شهری با محوریت پایداری انرژی در شرایط بحرانی
دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با اشاره به برگزاری بخش‌های تخصصی در کنار رقابت اصلی جشنواره گفت: با توجه به اهمیت مسائل شهری و نیاز شهرداری‌ها به راهکارهای فناورانه، چهارمین دوره جایزه مدیریت شهری با همکاری پارک علم و فناوری و شهرداری اصفهان برگزار می‌شود.
او افزود: رویکرد امسال این بخش، توجه به شرایط پس از جنگ و بررسی موضوع پایداری سامانه‌های انرژی در موقعیت‌های بحرانی است.
آجلی با اشاره به محورهای دوره‌های گذشته این جایزه اظهار کرد: در سال‌های قبل، موضوعاتی مانند شهر هوشمند، محیط زیست، کنترل ترافیک و جمع‌آوری پساب و زباله مورد توجه قرار گرفته بود، اما امسال تمرکز ویژه‌ای بر پایداری انرژی و مدیریت شرایط بحرانی وجود دارد.
سه جایزه تخصصی در حوزه تجاری‌سازی، مسئولیت اجتماعی و هوش مصنوعی
آجلی از برگزاری سه جایزه تخصصی دیگر در این دوره خبر داد و گفت: یکی از این بخش‌ها به کارگزاران تجاری‌سازی فناوری اختصاص دارد که با برگزاری اتاق بازرگانی اجرا شده است. همچنین یک جایزه با مشارکت بخش خصوصی و با رویکرد حمایت خیرخواهانه و یک جایزه تخصصی در حوزه هوش مصنوعی با عنوان «جایزه عماد» در نظر گرفته شده است.
او توضیح داد: فراخوان این سه جایزه حدود سه ماه پیش منتشر شد و پس از طی مراحل داوری، برگزیدگان آنها نیز در هفته گذشته مشخص شدند. قرار است منتخبین این بخش‌ها در آیین اختتامیه جشنواره معرفی شوند.
پویانمایی؛ فرصتی برای توسعه صنایع خلاق و ورود به بازار
دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی همچنین به برگزاری دومین دوره جایزه پویانمایی اشاره کرد و گفت: این بخش نخستین‌بار در نوزدهمین دوره جشنواره و با پیشنهاد معاونت علمی و فناوری به برنامه‌های جشنواره اضافه شد.
به گفته او، ایده اولیه این بود که در کنار حوزه‌های مهندسی، کشاورزی و خدمات، زمینه‌ای برای توجه بیشتر به صنایع خلاق نیز فراهم شود. با این حال، پس از بررسی موضوع در شورای علمی جشنواره، تصمیم گرفته شد تمرکز این بخش بر پویانمایی به‌عنوان صنعتی دارای ظرفیت اقتصادی و بازار رو به رشد قرار گیرد.
آجلی ادامه داد: نخستین دوره این جایزه با همکاری بنیاد ملی پویانمایی برگزار شد و در دوره گذشته، هادی محمدیان، کارگردان انیمیشن «فیششاه»، نیز به‌عنوان داور در این بخش حضور داشت. در آن دوره، رویدادی تخصصی برای پویانمایی برگزار شد و امسال دومین دوره این جایزه را دنبال می‌کنیم.
او با اشاره به برنامه‌های اجرایی این بخش گفت: رویداد دومین دوره جایزه پویانمایی دو تا سه هفته پیش در اصفهان برگزار شد. با توجه به برگزاری جشنواره کودک پیش از آن، تصمیم گرفته شد پوستر این جایزه در جریان جشنواره رونمایی شود و مراحل بعدی آن نیز طی دو تا سه ماه آینده برگزار شود.
مجموع جوایز جشنواره به حدود ۱۲ میلیارد تومان می‌رسد
دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی در پایان، با تشریح منابع جوایز این دوره اظهار کرد: مجموع جوایز نقدی بخش اصلی جشنواره حدود چهار میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان است. در بخش‌های تخصصی نیز نزدیک به چهار میلیارد تومان جایزه در نظر گرفته شده است.
او افزود: در بخش استانی نیز حدود چهار میلیارد اختصاص یافته است.
بر این اساس، مجموع جوایز بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با احتساب بخش اصلی، جوایز تخصصی و بخش استانی، به حدود ۱۲ میلیارد تومان می‌رسد؛ اعتباری که با هدف شناسایی و حمایت از ایده‌های نوآورانه، شرکت‌های فناور و کسب‌وکارهای مستعد و تقویت مسیر تجاری‌سازی فناوری در کشور اختصاص یافته است.
