معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و صندوق نوآوری و شکوفایی با امضای تفاهم‌نامه‌ای مشترک، توسعه فناوری‌های بومی، حمایت از طرح‌های فناورانه، تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد بازار برای محصولات و خدمات حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی را در دستور کار خود قرار دادند.
به گزارش آی سی تی نیوز، این تفاهم‌نامه با هدف کاهش اتلاف انرژی، افزایش بهره‌وری، بهینه‌سازی مصرف و کاهش شدت مصرف انرژی در زنجیره تولید تا مصرف به امضای حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و اصغر نوراله‌زاده، رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی رسید.
بر اساس این توافق، سه نهاد با استفاده از ظرفیت‌های قانونی، مالی و فناورانه خود، توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان در حوزه انرژی را دنبال می‌کنند. ایجاد بازار برای محصولات و خدمات فناورانه، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تسهیل اجرای طرح‌های نوآورانه از محورهای اصلی این همکاری است.
بر اساس مفاد این توافق، هر یک از سه نهاد با تکیه بر ظرفیت‌های قانونی، اجرایی، فناورانه و مالی خود، بخشی از فرایند توسعه و به‌کارگیری فناوری‌های بهینه‌ساز انرژی را پیش خواهند برد. شناسایی شرکت‌های توانمند، تسهیل ورود محصولات دانش‌بنیان به طرح‌های اجرایی، حمایت از تجاری‌سازی فناوری و تأمین منابع مالی مورد نیاز پروژه‌ها، از مهم‌ترین محورهای همکاری طرفین است.
توسعه بازار برای شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه انرژی
یکی از اهداف اصلی این تفاهم‌نامه، ایجاد ارتباط مؤثر میان توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و نیازهای واقعی بخش انرژی کشور است. بر این اساس، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری متعهد شده است شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور فعال در زمینه کاهش اتلاف، افزایش بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف انرژی را شناسایی و به سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی معرفی کند.
این شرکت‌ها می‌توانند در حوزه‌های مختلف زنجیره انرژی، از توسعه تجهیزات و فناوری‌های کم‌مصرف تا ارائه خدمات تخصصی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی، نقش‌آفرینی کنند. معرفی این مجموعه‌ها به دستگاه‌ها، نهادها و شرکت‌های طرف قرارداد سازمان نیز با هدف تسهیل دسترسی به بازار و افزایش استفاده از توان داخلی پیش‌بینی شده است.
همکاری در ایجاد و توسعه شرکت‌های تخصصی در زمینه اندازه‌گیری و صحه‌گذاری صرفه‌جویی انرژی، شرکت‌های کارور انرژی، تأمین‌کنندگان تجهیزات بهینه‌ساز و توسعه‌دهندگان فناوری نیز در زمره تعهدات معاونت علمی قرار دارد.
اندازه‌گیری و صحه‌گذاری، فرایندی تخصصی برای ارزیابی میزان صرفه‌جویی محقق‌شده در یک پروژه است. توسعه این خدمات می‌تواند به سنجش عملکرد طرح‌ها و تفکیک صرفه‌جویی واقعی از برآوردهای اولیه کمک کند.
هوشمندسازی، هوش مصنوعی و فناوری‌های کم‌کربن در اولویت همکاری
بر اساس مفاد تفاهم‌نامه، طرفین برای توسعه فناوری‌های نوآورانه و دانش‌بنیان در حوزه انرژی همکاری خواهند کرد. هوشمندسازی و تحول دیجیتال، کاربردی‌سازی هوش مصنوعی و توسعه فناوری‌های کم‌کربن از جمله زمینه‌هایی هستند که در متن توافق مورد توجه قرار گرفته‌اند.
هدف از این همکاری، استفاده از فناوری‌های پیشرفته برای حل مسائل و چالش‌های موجود در مراحل مختلف تولید، انتقال و مصرف انرژی است. توسعه راهکارهای فناورانه متناسب با نیازهای کشور و حمایت از شرکت‌هایی که توانایی ارائه محصولات و خدمات جدید دارند، می‌تواند زمینه به‌کارگیری گسترده‌تر فناوری‌های بومی را فراهم کند.
در همین چارچوب، معاونت علمی از معرفی فناوری‌های جدید به سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و حمایت از تولید بار اول محصولات و فناوری‌های ارزیابی‌شده پشتیبانی خواهد کرد. فناوری‌های تجاری‌سازی‌شده نیز برای معرفی به دستگاه‌ها و شرکت‌های مرتبط در اختیار سازمان قرار می‌گیرند تا امکان استفاده از آن‌ها در چارچوب قوانین و مقررات فراهم شود.
همکاری در تدوین استانداردهای ملی، قوانین و مقررات مرتبط با محصولات و خدمات فناورانه ساخت داخل نیز از دیگر محورهای پیش‌بینی‌شده است. این اقدام با هدف رفع نیازهای اساسی کشور و فراهم کردن زمینه استفاده بیشتر از محصولات دانش‌بنیان در طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی دنبال می‌شود.
استفاده از ظرفیت قانون جهش تولید دانش‌بنیان
در این تفاهم‌نامه، استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود برای حمایت از طرح‌های فناورانه مورد تأکید قرار گرفته است. قانون جهش تولید دانش‌بنیان، قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات، از جمله قوانین مورد اشاره در متن توافق هستند.
بر این اساس، امکان بهره‌گیری از سازوکارهایی مانند اعتبار مالیاتی و برنامه تولید بار اول برای توسعه و اجرای پروژه‌های نوآورانه بررسی و پیگیری خواهد شد. همچنین، اولویت‌دهی به استفاده از حمایت‌های قانونی و اعتبارات مالیاتی در چارچوب مقررات برای دستگاه‌ها و شرکت‌های طرف قرارداد سازمان، در تعهدات معاونت علمی آمده است.
این ظرفیت‌ها می‌توانند به کاهش برخی موانع توسعه فناوری و تسهیل ورود محصولات جدید به فرایندهای اجرایی کمک کنند؛ با این حال، استفاده از هر یک از این ابزارها تابع شرایط قانونی و ضوابط مربوط خواهد بود.
نقش سازمان بهینه‌سازی در شناسایی نیازها و ایجاد تقاضا
سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در این توافق، نقش مهمی در شناسایی نیازهای فناورانه و فراهم کردن زمینه استفاده از محصولات و خدمات دانش‌بنیان بر عهده دارد.
بر اساس متن تفاهم‌نامه، این سازمان باید از ظرفیت محصولات و خدمات شرکت‌های دانش‌بنیان معرفی‌شده از سوی معاونت علمی در اجرای طرح‌ها و پروژه‌های کاهش اتلاف، افزایش بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف انرژی استفاده کند و زمینه معرفی این شرکت‌ها به دستگاه‌ها، نهادها و شرکت‌های طرف قرارداد خود را فراهم سازد.
توسعه سازوکارهای تحریک تقاضا و ایجاد بازار برای فناوری‌های بهینه‌ساز نیز از محورهای همکاری است. اهمیت این موضوع در آن است که توسعه فناوری به‌تنهایی برای گسترش استفاده از محصولات دانش‌بنیان کافی نیست و دسترسی به مشتریان، تعریف پروژه‌های اجرایی و فراهم شدن امکان خرید محصولات و خدمات، بخش مهمی از فرایند تجاری‌سازی را تشکیل می‌دهد.
این سازمان همچنین موظف است فناوری‌های اولویت‌دار مورد نیاز خود را در قالب اقلام راهبردی شناسایی و به معاونت علمی اعلام کند تا موضوع در چارچوب سازوکارهای قانونی مربوط، از جمله کارگروه دائمی شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان، بررسی شود.
همکاری در فرایند اندازه‌گیری و صحه‌گذاری طرح‌های بهینه‌سازی، استفاده از خدمات شرکت‌های تخصصی معرفی‌شده از سوی معاونت علمی و بهره‌گیری از محصولات و خدمات دانش‌بنیان در پروژه‌های اجرایی نیز از دیگر محورهای تعهدات سازمان است.
تأمین مالی طرح‌های پیشرو از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی
صندوق نوآوری و شکوفایی در این تفاهم‌نامه، مسئولیت پشتیبانی مالی از شرکت‌ها و طرح‌های فناورانه را در چارچوب ضوابط و مقررات خود بر عهده دارد.
تخصیص خطوط اعتباری ویژه و ارائه تسهیلات مالی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم برای حمایت از پروژه‌های پیشرو در حوزه کاهش اتلاف و بهینه‌سازی مصرف انرژی، از جمله تعهدات صندوق است.
همچنین، اولویت‌بخشی به تأمین مالی طرح‌های فناورانه از طریق ابزارهای نوین مالی و ابزارهای مرتبط با بازار سرمایه در متن تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است. سرمایه‌گذاری خطرپذیر، لیزینگ تجهیزات بهینه‌ساز و روش استصناع از جمله ابزارهای مورد اشاره هستند که می‌توانند متناسب با ماهیت هر پروژه و مقررات مربوط برای تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان و تأمین مالی شرکت‌ها به کار گرفته شوند.
تسهیل صدور ضمانت‌نامه‌های مورد نیاز شرکت‌های دانش‌بنیان برای اجرای پروژه‌های حوزه انرژی نیز از دیگر محورهای حمایت صندوق است. این ضمانت‌نامه‌ها در چارچوب ضوابط صندوق ارائه خواهند شد.
از سوی دیگر، اعطای گرنت‌های تحقیق و توسعه برای بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته و آینده‌ساز، حمایت از ارتقای کیفیت محصولات، ارائه مشاوره تخصصی و آموزش و کمک به توسعه بازار شرکت‌های دانش‌بنیان، در زمره خدمات پیش‌بینی‌شده قرار دارد.
حمایت از دریافت استانداردهای ملی و بین‌المللی برای تجهیزات و راهکارهای بهینه‌سازی انرژی نیز با هدف تسهیل پذیرش صنعتی محصولات و فراهم شدن زمینه صادرات آن‌ها دنبال خواهد شد.
تقویت همکاری با صندوق‌های پژوهش و فناوری
در بخش دیگری از تعهدات صندوق نوآوری و شکوفایی، همکاری با صندوق‌های مرتبط با حوزه مدیریت مصرف و بهره‌وری انرژی، از جمله صندوق بهینه‌سازی مصرف انرژی، پیش‌بینی شده است.
تأمین مالی صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی مرتبط با این حوزه نیز در چارچوب قوانین و مقررات، از دیگر زمینه‌های همکاری خواهد بود.
برگزاری نمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و رویدادهای جذب سرمایه و تبادل فناوری نیز برای معرفی توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد ارتباط میان آن‌ها و متقاضیان فناوری در نظر گرفته شده است. بر اساس تفاهم‌نامه، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی می‌تواند از دستگاه‌ها و شرکت‌های طرف قرارداد خود برای حضور در این رویدادها دعوت کند.
این برنامه‌ها با هدف افزایش شناخت متقاضیان از راهکارهای فناورانه موجود و تسهیل ارتباط میان شرکت‌های دانش‌بنیان، سرمایه‌گذاران و مجموعه‌های بهره‌بردار برگزار خواهند شد.
معرفی محصولات فرهنگی برای ترویج فرهنگ مصرف بهینه
تفاهم‌نامه سه‌جانبه صرفاً به توسعه تجهیزات و فناوری‌های صنعتی محدود نیست و ترویج فرهنگ مصرف بهینه انرژی را نیز در بر می‌گیرد.
بر اساس تعهدات معاونت علمی، تولیدکنندگان آثار خلاق و فعالان صنایع فرهنگی در موضوع تفاهم‌نامه شناسایی و محصولات آن‌ها برای استفاده در کمپین‌های رسانه‌ای و برنامه‌های فرهنگ‌سازی به سازمان معرفی خواهند شد.
سازمان نیز متعهد شده است از محصولات و آثار خلاق معرفی‌شده در برنامه‌های رسانه‌ای و فرهنگ‌سازی خود در زمینه کاهش اتلاف و بهینه‌سازی مصرف انرژی استفاده کند.
این بخش از همکاری، ظرفیت صنایع فرهنگی و تولید محتوای خلاق را در کنار راهکارهای فنی و فناورانه برای ترویج رفتارهای مصرفی کارآمد مورد توجه قرار می‌دهد.
در این مراسم، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و اصغر نوراله‌زاده، رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی حضور داشتند.
حسین افشین در این مراسم با اشاره به توافق اولیه برای همکاری در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی گفت: هدف از این تفاهم‌نامه، هم‌افزایی ظرفیت‌های معاونت علمی، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و صندوق نوآوری و شکوفایی برای توسعه و به‌کارگیری فناوری‌هایی است که به کاهش مصرف انرژی منجر می‌شوند.
وی با بیان اینکه بهینه‌سازی مصرف انرژی صرفاً به استفاده از فناوری‌های پیشرفته محدود نیست، افزود: سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی می‌تواند از روش‌های مختلف برای تحقق هدف کاهش مصرف انرژی استفاده کند؛ اما تمرکز معاونت علمی در این همکاری، حمایت از راهکارهایی است که فناوری در تحقق این هدف نقش مؤثری دارد.
معاون علمی رئیس‌جمهور، ایجاد بازار برای شرکت‌های دانش‌بنیان را یکی از نتایج مورد انتظار این همکاری دانست و اظهار کرد: یکی از مأموریت‌های معاونت علمی، تبدیل ایده به ثروت و فراهم کردن زمینه تجاری‌سازی فناوری است. این تفاهم‌نامه می‌تواند با ایجاد تقاضا برای راهکارهای فناورانه، فرصت تازه‌ای برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، پژوهشگران و فعالان حوزه نوآوری فراهم کند.
افشین با اشاره به گستردگی زمینه‌های فعالیت در حوزه بهینه‌سازی انرژی توضیح داد: حمایت‌ها می‌تواند محصولات و تجهیزات تولید داخل را دربر بگیرد که با ارتقای فناوری، مصرف انرژی کمتری دارند. همچنین راهکارهای مبتنی بر هوشمندسازی، استفاده از هوش مصنوعی، بهبود مصالح ساختمانی، اصلاح ساختار پنجره‌ها و کاهش اتلاف انرژی در ساختمان‌ها و صنایع، از جمله زمینه‌های قابل بررسی هستند.
وی افزود: توسعه سامانه‌های هوشمند برای مدیریت مصرف، ارائه راهکارهای خلاقانه و حتی طراحی سازوکارهای مالی که صرفه‌جویی در انرژی را برای مصرف‌کنندگان به‌صرفه‌تر کند، می‌تواند در چارچوب این همکاری مورد حمایت قرار گیرد. این حمایت‌ها به یک فناوری یا بخش خاص محدود نیست و کاهش مصرف گاز، برق، نفت و بنزین و همچنین توسعه و بهینه‌سازی استفاده از انرژی‌های پاک را شامل می‌شود.
ضرورت ارزیابی بر اساس میزان کاهش مصرف انرژی
معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت سنجش اثربخشی طرح‌های مورد حمایت تصریح کرد: معیار اصلی ارزیابی پروژه‌ها باید میزان اثرگذاری آن‌ها بر کاهش مصرف انرژی باشد. صرف اجرای یک طرح فناورانه به‌تنهایی کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود که فناوری به‌کارگرفته‌شده تا چه اندازه به کاهش مصرف منجر شده است.
وی با اشاره به نقش صنایع خلاق در فرهنگ‌سازی و ارائه راهکارهای نوآورانه برای مدیریت مصرف انرژی، خاطرنشان کرد: نتیجه نهایی فعالیت‌های فناورانه باید در شاخص‌های مرتبط با مصرف انرژی قابل مشاهده و ارزیابی باشد.
افشین همچنین تأکید کرد: تفاهم‌نامه امضاشده نقطه آغاز همکاری است و می‌تواند در ادامه، بر اساس نیازهای شناسایی‌شده و پیشنهادهای فعالان بخش خصوصی توسعه یابد. به گفته وی، گزارش‌های دوره‌ای از پیشرفت اقدامات و نتایج حاصل از اجرای این توافق، برای اطمینان از عملیاتی شدن مفاد آن اهمیت دارد.
حمایت از طرح‌های بلندمدت و مطالبه صرفه‌جویی در مصرف گاز
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به محدودیت‌های موجود در تأمین انرژی، بر ضرورت مشارکت مردم در کاهش مصرف، به‌ویژه گاز، تأکید کرد و از خانوارها خواست با رعایت راهکارهای ساده و مؤثر، به مدیریت مصرف در فصل سرد سال کمک کنند.
وی با بیان اینکه اجرای راهکارهای فناورانه معمولاً به زمان نیاز دارد، توضیح داد: برخی پروژه‌ها ممکن است در بازه‌های یک تا سه‌ساله به نتایج ملموس برسند؛ ازاین‌رو، در کنار حمایت از فناوری‌های بلندمدت، باید از راهکارهای عملی و قابل اجرا برای کاهش مصرف در کوتاه‌مدت نیز بهره گرفت.
افشین در ادامه از آمادگی معاونت علمی برای حمایت از پروژه‌های فناورانه در حوزه بهینه‌سازی انرژی خبر داد و با قدردانی از همکاری سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و صندوق نوآوری و شکوفایی گفت: در این همکاری، ظرفیت‌های معاونت علمی، شرکت‌های دانش‌بنیان و پژوهشگران در کنار امکانات سازمان بهینه‌سازی و منابع حمایتی صندوق نوآوری قرار می‌گیرد تا زمینه اجرای طرح‌های مؤثر فراهم شود.
اسماعیل سقاب اصفهانی در این مراسم با اشاره به آغاز مرحله اجرایی همکاری سه مجموعه گفت: در نشست‌های پیشین، چارچوب همکاری مشترک میان سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی مورد بررسی قرار گرفت و پس از گفت‌وگوهای کارشناسی درباره مفاد تفاهم‌نامه، اکنون زمینه اجرای این همکاری فراهم شده است.
وی با بیان اینکه سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی بر اساس ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت تشکیل شده است، افزود: رویکرد این سازمان، سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و نظارت با استفاده از ظرفیت‌های موجود کشور است. هدف آن است که به‌جای ایجاد ساختارهای موازی و ظرفیت‌های سازمانی جدید، امکانات دستگاه‌ها و نهادهای مختلف برای بهینه‌سازی و مدیریت مصرف انرژی هماهنگ شود.
مسئله اصلی، ضعف تقاضا برای فناوری‌های موجود است
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به عملکرد کشور در حوزه تولید انرژی اظهار کرد: با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌های مختلف، کشور در توسعه ظرفیت‌های تولیدی و دستیابی به برخی فناوری‌های پیشرفته عملکرد قابل‌توجهی داشته است؛ اما در حوزه مصرف انرژی با چالش‌های جدی روبه‌رو هستیم.
سقاب اصفهانی، شاخص شدت انرژی را یکی از نشانه‌های این وضعیت دانست و تأکید کرد که اصلاح الگوی مصرف، به اقداماتی هماهنگ در بخش‌های مختلف اقتصاد، ساختمان، حمل‌ونقل و صنعت نیاز دارد.
وی با بیان اینکه همه بخش‌های کشور در شکل‌گیری وضعیت کنونی مصرف انرژی سهم دارند، گفت: برای تغییر این شرایط، نمی‌توان تنها به یک راهکار متکی بود. توسعه فناوری، ارتقای راندمان تجهیزات و فرایندهای تولید، اصلاح الگوهای مصرف، فرهنگ‌سازی و طراحی سازوکارهای اقتصادی باید به‌صورت هماهنگ دنبال شوند.
به گفته وی، تجربه سیاست‌گذاری در حوزه انرژی نشان می‌دهد که اقدامات قیمتی و غیرقیمتی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و اصلاحات به‌صورت متوازن پیش برود؛ زیرا تمرکز بر یک بخش، بدون توجه به سایر عوامل مؤثر بر مصرف، نمی‌تواند به نتایج مورد انتظار منجر شود.
پیوند توان فناورانه با نیاز بازار
سقاب اصفهانی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و متخصصان کشور، تأکید کرد که یکی از موانع اصلی گسترش فناوری‌های بهینه‌ساز انرژی، نبود تقاضای مؤثر برای این محصولات و خدمات است.
وی در این باره گفت: پرسش این است که آیا کشور در توسعه خدمات دانش‌بنیان و فناوری‌های جدید ناتوان است یا نیروی متخصص و جوان برای دستیابی به این فناوری‌ها ندارد؟ پاسخ منفی است. مسئله اصلی، سمت تقاضاست؛ یعنی باید سیاست‌هایی تدوین شود که استفاده از فناوری‌های موجود را برای صنایع، بنگاه‌ها و سایر مصرف‌کنندگان توجیه‌پذیر کند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای توسعه فناوری در کشور افزود: در برخی حوزه‌ها، از جمله فناوری‌های مرتبط با خودرو، ظرفیت‌های فنی قابل‌توجهی ایجاد شده است؛ اما دسترسی به فناوری به‌تنهایی برای فراگیرشدن آن کافی نیست. باید شرایطی فراهم شود که مصرف‌کنندگان نیز انگیزه لازم برای استفاده از این محصولات و خدمات را داشته باشند.
وی تصریح کرد: هدف اصلی این تفاهم‌نامه، تحریک تقاضا برای خدمات دانش‌بنیان و فناوری‌های جدید با هدف کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری است. سه مجموعه تلاش می‌کنند با تجمیع ظرفیت‌های خود، مسیر ورود این فناوری‌ها به بازار را هموار کنند.
ایجاد مشوق اقتصادی برای استفاده از فناوری‌های بهینه‌ساز
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به ظرفیت‌های این سازمان در حوزه سیاست‌گذاری، نظارت، تأمین مالی طرح‌ها و سازوکارهای گواهی صرفه‌جویی انرژی گفت: معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در حوزه توسعه فناوری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تأمین منابع مالی ظرفیت‌هایی دارند که می‌تواند در کنار امکانات این سازمان قرار گیرد.
وی افزود: هماهنگی میان این ظرفیت‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند محصولات و خدمات خود را به متقاضیان عرضه کنند و مصرف‌کنندگان نیز علاوه بر امکان دسترسی فنی به فناوری، از انگیزه اقتصادی کافی برای استفاده از آن برخوردار باشند.
سقاب اصفهانی تأکید کرد: در برخی موارد، فناوری مورد نیاز برای بهبود بهره‌وری در دسترس است، اما ساختار تعرفه‌ها، قیمت‌ها و سازوکار فروش محصولات به‌گونه‌ای طراحی شده که انگیزه کافی برای ارتقای فناوری و استفاده از تجهیزات کم‌مصرف ایجاد نمی‌کند.
به گفته وی، همکاری سه‌جانبه قرار است به اصلاح این شرایط کمک کند و با ایجاد سازوکارهای مناسب، استفاده از فناوری‌های دانش‌بنیان را برای بخش‌هایی مانند صنعت و خودروسازی اقتصادی‌تر کند.
کاهش اتلاف انرژی؛ فرصتی برای توسعه بازار فناوری
سقاب اصفهانی با اشاره به حجم اتلاف انرژی در کشور، این حوزه را زمینه‌ای برای توسعه بازار خدمات دانش‌بنیان و ایجاد فرصت‌های اقتصادی جدید دانست و توضیح داد: بخشی از منابع کشور پیش از آنکه به مصرف مؤثر برسند، هدر می‌روند. کاهش این اتلاف‌ها، علاوه بر حفظ منابع، می‌تواند زمینه رشد اقتصادی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای جدید را فراهم کند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی از هوشمندسازی کنتورهای برق و گاز، شناسایی و کاهش نشتی در شبکه‌های انتقال و توزیع، جمع‌آوری گازهای مشعل، ارتقای راندمان تجهیزات گرمایشی و صنعتی و توسعه وسایل نقلیه برقی به‌عنوان نمونه‌هایی از حوزه‌های قابل‌توجه برای ورود فناوری‌های جدید نام برد.
وی همچنین بر ظرفیت فناوری‌ها و خدمات نوین برای تغییر شیوه ارائه خدمات و کاهش نیاز به جابه‌جایی‌های غیرضروری تأکید کرد و گفت: این حوزه‌ها می‌توانند فرصت‌های تازه‌ای برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد کنند؛ به‌شرط آنکه سازوکارهای بازار به شکلی طراحی شوند که تقاضای واقعی برای محصولات و خدمات آن‌ها شکل بگیرد.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با تأکید بر اینکه هدف از این توافق صرفاً امضای یک سند همکاری نیست، اظهار کرد: انتظار می‌رود اجرای تفاهم‌نامه به نتایج مشخص و قابل‌اندازه‌گیری منجر شود و آثار آن بر افزایش تقاضا و عرضه محصولات و خدمات دانش‌بنیان مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی افزود: برای پیگیری اجرای توافق، سازوکار دبیرخانه‌ای در معاونت علمی پیش‌بینی شده است تا گزارش‌های دوره‌ای از روند اجرای برنامه‌ها تهیه و به مسئولان مربوط ارائه شود.
سقاب اصفهانی تأکید کرد: ارزیابی عملکرد این همکاری باید بر نتایج عملیاتی متمرکز باشد؛ از جمله اینکه چه میزان تقاضا برای فناوری‌های بهینه‌ساز انرژی ایجاد شده، عرضه محصولات دانش‌بنیان تا چه اندازه افزایش یافته و چه سازوکارهایی برای ترغیب مصرف‌کنندگان به خرید و استفاده از این محصولات شکل گرفته است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم با هماهنگی میان معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان بیش از گذشته در خدمت کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری قرار گیرد و زمینه توسعه بازار فناوری‌های مرتبط با مدیریت انرژی در کشور فراهم شود.
نوراله‌زاده در این مراسم با اشاره به اولویت بهینه‌سازی مصرف انرژی در برنامه‌های دولت و صندوق نوآوری و شکوفایی گفت: تأمین مالی متناسب با نیازهای به‌کارگیری فناوری‌های نوین در حوزه انرژی، از اولویت‌های راهبردی صندوق است و تلاش می‌کنیم با همکاری معاونت علمی و سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، زمینه اجرای طرح‌های فناورانه در این حوزه را فراهم کنیم.
رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، هم‌افزایی میان سه مجموعه در حوزه سیاست‌گذاری، به‌کارگیری فناوری و تأمین مالی را از محورهای اصلی این همکاری دانست. به گفته وی، این هماهنگی می‌تواند به کاهش اتلاف انرژی، افزایش بهره‌وری، بهینه‌سازی مصرف و کاهش هزینه‌های مصرف‌کنندگان کمک کند.
طراحی ابزارهای مالی هدفمند برای توسعه بازار دانش‌بنیان‌ها
نوراله‌زاده با تأکید بر ضرورت ایجاد تقاضای مؤثر برای فناوری‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: در چارچوب این تفاهم‌نامه، ابزارهای مورد نیاز برای تأمین مالی هدفمند طراحی می‌شوند تا منابع مالی متناسب با نیازهای طرح‌ها و با توجه به شاخص‌های مشخص تخصیص یابند. هدف آن است که عملکرد این حمایت‌ها در یک دوره معین ارزیابی و نتایج آن در قالب گزارش‌های مشخص به دولت و مردم ارائه شود.
رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی همچنین از آمادگی این صندوق برای طراحی ابزارهای مالی جدید متناسب با نیازهای برنامه خبر داد و گفت: در صورت کافی نبودن ابزارهای موجود، می‌توان سازوکارهای تازه‌ای برای تأمین مالی طرح‌های بهینه‌سازی انرژی طراحی کرد.
وی با اشاره به ظرفیت ابزارهایی مانند گواهی‌های سپرده صرفه‌جویی انرژی و امکان بهره‌گیری از روش‌های نوین مالی، بر ضرورت تبدیل این ظرفیت‌ها به منابع قابل استفاده برای اجرای طرح‌های فناورانه تأکید کرد.
نوراله‌زاده با تأکید بر رویکرد هدفمند در تخصیص منابع مالی گفت: حمایت‌های صندوق باید به نتایج مشخصی منجر شود؛ به‌گونه‌ای که بتوان میزان اثرگذاری منابع اختصاص‌یافته بر تحریک تقاضا برای فناوری‌های دانش‌بنیان، توسعه بازار محصولات فناورانه و بهبود بهره‌وری انرژی را ارزیابی کرد.
وی ابراز امیدواری کرد: همکاری سه‌جانبه با طراحی سازوکارهای مناسب تأمین مالی، زمینه استفاده گسترده‌تر از فناوری‌های دانش‌بنیان در بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های مصرف‌کنندگان را فراهم کند.
