به گزارش آی سی تی نیوز؛  مؤسسه کانترپوینت ریسرچ در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که عرضه جهانی گوشی‌های هوشمند در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰ درصد کاهش یافته و به پایین‌ترین سطح خود در این بازه زمانی از سال ۲۰۱۲ رسیده است. این دومین سه‌ماهه متوالی است که بازار به‌طور کامل تحت تأثیر بحران حافظه قرار می‌گیرد.

بحران حافظه؛ عامل اصلی سقوط بازار

کمبود و افزایش شدید قیمت تراشه‌های حافظه DRAM و NAND، عامل اصلی این کاهش محسوب می‌شود. پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی بخش بزرگی از ظرفیت تولید حافظه را به خود اختصاص داده‌اند و این موضوع عرضه حافظه مورد نیاز گوشی‌های هوشمند را محدود کرده است. قیمت حافظه‌های LPDDR4 و LPDDR5 نسبت به پایان سال ۲۰۲۵ تا حدود سه برابر افزایش یافته است.

تولیدکنندگان هزینه‌های بالاتر قطعات را به مصرف‌کنندگان منتقل کرده‌اند و قیمت خرده‌فروشی جهانی گوشی‌های هوشمند از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون ۲۰ درصد افزایش یافته است.

سامسونگ و اپل؛ برندگان بحران

سامسونگ با سهم ۲۳ درصدی در رتبه اول بازار جهانی باقی ماند. عرضه این شرکت تنها ۳ درصد کاهش یافت که کمترین افت در میان تولیدکنندگان بزرگ محسوب می‌شود. تقاضای قوی برای سری گلکسی زد فولد ۸ و ثبات تأمین قطعات گوشی‌های میان‌رده A، به سامسونگ کمک کرد تا سهم خود را افزایش دهد.

اپل نیز سهم بازار خود را برای نخستین بار در یک سه‌ماهه سوم از مرز ۲۰ درصد عبور داد و به ۲۲ درصد رسید. دلیل اصلی کاهش عرضه اپل، نبود مدل پایه آیفون ۱۸ در سبد محصولات این دوره بود. با این حال، مدل‌های آیفون ۱۸ پرو عملکرد بهتری نسبت به نسل قبل داشتند، به‌ویژه در چین و هند.

در مجموع، سامسونگ و اپل بیش از ۴۰ درصد از بازار جهانی را در اختیار گرفتند و فاصله خود را با سایر رقبا افزایش دادند.

شیائومی؛ بیشترین افت عمدی

شیائومی بیشترین افت را در میان تولیدکنندگان بزرگ ثبت کرد. عرضه این شرکت بیش از ۳۰ درصد کاهش یافت و سهم بازار آن از ۱۴ درصد در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ به ۱۰ درصد رسید. کانترپوینت این کاهش را عمدی توصیف کرده است: شیائومی برای جلوگیری از فروش با حاشیه سود غیراقتصادی، حضور خود را در بخش گوشی‌های ارزان‌قیمت و برخی بازارهای خارجی کاهش داده و بر بازار چین و بخش‌های میان‌رده و پرچم‌دار متمرکز شده است.

اوپو و ویوو نیز عرضه‌شان بیش از ۲۰ درصد کاهش یافت و سهم آن‌ها به‌ترتیب به ۹ و ۸ درصد رسید. اوپو با یکپارچه‌سازی برندهای اوپو، ریلمی و وان‌پلاس به دنبال کاهش همپوشانی و بهبود بهره‌وری هزینه است. ویوو نیز بر بازارهای اصلی هند و چین و تقویت سری Y برای جذب مصرف‌کنندگان متمرکز شده است.

تغییر رفتار مصرف‌کنندگان

شیلپی جین، تحلیلگر ارشد کانترپوینت، اعلام کرده که مصرف‌کنندگان دوره نگهداری گوشی‌های فعلی خود را طولانی‌تر کرده‌اند، به خرید دستگاه‌های ریفربیش تمایل بیشتری نشان می‌دهند و در انتخاب گوشی جدید، مدل‌های گران‌قیمت‌تر را در اولویت قرار می‌دهند.

پیش‌بینی ادامه روند

کانترپوینت پیش‌بینی کرده که بازار تا پایان سال ۲۰۲۶ با چالش‌های جدی مواجه خواهد بود. تولیدکنندگان به‌طور فزاینده‌ای سودآوری را بر حجم عرضه ترجیح می‌دهند و احتمالاً کاهش تولید، ساده‌سازی سبد محصولات و تمرکز بر دستگاه‌های گران‌قیمت‌تر ادامه خواهد یافت.

مؤسسه IDC نیز پیش‌بینی کرده که عرضه جهانی گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱.۰۸ میلیارد دستگاه برسد که نسبت به سال قبل ۱۳.۹ درصد کاهش خواهد داشت.

تأثیر بر بازار ایران

بحران جهانی تراشه حافظه، بازار ایران را نیز تحت تأثیر قرار داده است. قیمت حافظه‌های DRAM و NAND در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ بین ۸۰ تا ۹۰ درصد و در سه‌ماهه دوم برای حافظه‌های موبایل تا حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته و زمان تحویل این قطعات به ۴۰ تا ۵۸ هفته رسیده است. در یک گوشی اقتصادی شیائومی با قیمت پایه ۵۵ دلار، هزینه تأمین حافظه از ۸ دلار به ۴۸ دلار جهش کرده است.

تحلیل ICTNews

سقوط ۲۰ درصدی بازار جهانی گوشی‌های هوشمند و رسیدن آن به پایین‌ترین سطح ۱۴ سال اخیر، نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری مهم در صنعت موبایل است. بحران حافظه که ناشی از تقاضای سیرنشدنی مراکز داده هوش مصنوعی است، زنجیره تأمین گوشی‌های هوشمند را به‌طور کامل تحت تأثیر قرار داده و تولیدکنندگان را مجبور به اتخاذ استراتژی‌های دفاعی کرده است.

نکته قابل توجه، واگرایی استراتژی برندهاست. سامسونگ و اپل با تکیه بر تأمین پایدار قطعات و تمرکز بر محصولات گران‌قیمت، توانسته‌اند سهم خود را حتی در بازار نزولی افزایش دهند. در مقابل، شیائومی که همواره نماد گوشی‌های مقرون‌به‌صرفه بوده، اکنون با کاهش عمدی عرضه، از بخش ارزان‌قیمت عقب‌نشینی کرده است. این تغییر استراتژی نشان می‌دهد که حتی غول‌های اقتصادیبازار موبایل نیز در برابر فشار هزینه‌ها تسلیم شده‌اند.

پیامد اصلی این بحران برای مصرف‌کنندگان، افزایش قیمت و کاهش تنوع محصولات است. اگر روند فعلی ادامه یابد، احتمالاً شاهد حذف تدریجی گوشی‌های اقتصادی از سبد محصولات برندها و تمرکز بیشتر بر دستگاه‌های میان‌رده و پرچم‌دار خواهیم بود. این تغییر می‌تواند دسترسی میلیون‌ها کاربر در بازارهای نوظهور به گوشی‌های هوشمند مقرون‌به‌صرفه را با چالش جدی مواجه کند.