دادگاه تجدیدنظر آمریکا روز دوشنبه با رد درخواست شرکتهای متا، گوگل، تیکتاک و اسنپچت، راه را برای برگزاری دادگاههای مربوط به بیش از ۳۰۰۰ شکایت درباره اعتیادآور بودن پلتفرمهایشان هموار کرد. این غولهای فناوری قصد داشتند با استناد به ماده ۲۳۰ قانون نزاکت در ارتباطات از مواجهه با این پروندهها فرار کنند، اما دادگاه درخواست آنها را نپذیرفت. شکایتها که از سوی ایالتها، مدارس و والدین مطرح شدهاند، مدعی هستند که طراحی پلتفرمها موجب بحران سلامت روان و افسردگی در میان نوجوانان شده است.
به گزارش آی سی تی نیوز، در یک تحول مهم در صنعت فناوری، دادگاه تجدیدنظر حوزه نهم ایالات متحده روز دوشنبه (۱۰ آگوست) درخواست شرکتهای بزرگ فناوری برای لغو دادگاههای مرتبط با اعتیادآور بودن پلتفرمهایشان را رد کرد . این رای که در تاریخ ۱۰ آگوست ۲۰۲۶ صادر شده، به معنای آغاز محاکمههای گسترده علیه غولهای فناوری در پروندهای است که میتواند صنعت شبکههای اجتماعی را متحول کند.
جزئیات شکایتها و ادعاهای شاکیان
بیش از ۳۰۰۰ شکایت جداگانه از سوی ایالتها، مناطق آموزشی مدارس و والدین علیه متا (اینستاگرام و فیسبوک)، گوگل (یوتیوب)، تیکتاک و اسنپچت مطرح شده است . شاکیان ادعا میکنند که این شرکتها با طراحی عمدی محصولات خود شامل ویژگیهایی مانند اسکرول بیپایان، نوتیفیکیشنهای مداوم و الگوریتمهای شخصیسازیشده، موجب اعتیاد نوجوانان شده و به بحران سلامت روان، افسردگی و اختلالات تصویر بدنی در میان جوانان آمریکایی دامن زدهاند.
دلیل رد درخواست شرکتها توسط دادگاه
شرکتهای فناوری سعی داشتند با استناد به ماده ۲۳۰ قانون نزاکت در ارتباطات، مصونیت قضایی پیدا کنند و پرونده را پیش از محاکمه ببندند . با این حال، دادگاه تجدیدنظر اعلام کرد که این ماده صرفاً یک «دفاعیه در برابر مسئولیت» ایجاد میکند و به معنای مصونیت مطلق از طرح دعوی نیست؛ بنابراین درخواست تجدیدنظر آنها «زودرس» بوده است . این حکم از این جهت اهمیت دارد که تفسیر «ماده ۲۳۰» را به چالش کشیده است و نشان میدهد که دادگاهها این قانون را برای رفتارهای طراحیشده و ویژگیهای داخلی پلتفرمها قابل اعمال نمیدانند .
سابقه محکومیتهای قبلی متا
تنها چند روز پیش از این حکم، یک قاضی در نیومکزیکو متا را به دلیل ایجاد «آسیب عمومی» محکوم کرده و دستور پرداخت ۵۶۷ میلیون دلار به یک صندوق حمایت از سلامت روان نوجوانان و اجرای تدابیر ایمنی جدید را صادر کرده بود . پیش از آن نیز هیئت منصفه در همان پرونده، متا را به پرداخت ۳۷۵ میلیون دلار دیگر محکوم کرده بود. مجموع این دو حکم، بدهی ۹۴۲ میلیون دلاری متا را در این ایالت رقم زده است.
تحلیل ICTNews؛ پایان عصر مصونیت پلتفرمها
رأی دادگاه حوزه نهم یک تغییر پارادایم در نظام حقوقی آمریکا محسوب میشود. تا پیش از این، «ماده ۲۳۰» بهعنوان یک سپر دفاعی قدرتمند برای پلتفرمها عمل میکرد و آنها را از مسئولیت در قبال محتوای کاربران مصون میداشت. اما این حکم نشان میدهد که دادگاهها مرز جدیدی را ترسیم کردهاند: الگوریتمها و طراحیهای پلتفرمها، «محتوای کاربر» نیستند و شرکتها در قبال آسیبهای ناشی از طراحی محصولات خود مسئول هستند.
با آغاز این محاکمات، اسناد و شواهد داخلی غولهای فناوری در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت که میتواند از نظر افشای مکانیزمهای اعتیادآور، یک «لحظه اسنودن» برای صنعت فناوری باشد . این پرونده میتواند به جریمههای چندمیلیارد دلاری و تغییرات اساسی در طراحی پلتفرمهای شبکههای اجتماعی منجر شود و الگویی برای سایر کشورها در مواجهه با مسئولیت پلتفرمهای دیجیتال در قبال سلامت روان کودکان و نوجوانان باشد.
