در یک همزمانی عجیب و بیسابقه، سه غول بزرگ فناوری یعنی مایکروسافت، گوگل و اپل با موجی از گزارشهای کاربران درباره مشکلات جدی و بعضاً فلجکننده بهروزرسانیهای جدید خود مواجه شدهاند. بهروزرسانی امنیتی ژوئن ویندوز ۱۱ (KB5094126) با بوت نشدن سیستمها و خرابی نرمافزارهای اداری همراه شده است، نسخه پایدار اندروید ۱۷ برای گوشیهای پیکسل، تاچ و شبکه را دچار اختلال کرده، و نسخه بتای iOS 27 اپل نیز برخی از مدلهای آیفون ۱۵ پرو را به طور کامل از کار انداخته است. کاربران در سراسر جهان این هفته را با هشدار «بهروزرسانی نکنید» آغاز کردهاند و کارشناسان از آن به عنوان یکی از بحرانیترین هفتههای صنعت فناوری یاد میکنند.
بخش اول: ویندوز ۱۱ و KB5094126؛ آپدیتی که سیستمها را از کار انداخت
بهروزرسانی امنیتی KB5094126 که بهعنوان بخشی از برنامه «Patch Tuesday» ژوئن ۲۰۲۶ برای ویندوز ۱۱ منتشر شد، با هدف رفع آسیبپذیریهای حیاتی، به یکی از بزرگترین کابوسهای کاربران و مدیران فناوری اطلاعات تبدیل شده است. این بهروزرسانی که برای نسخههای ۲۴H2 و ۲۵H2 ویندوز ۱۱ منتشر شده، بهعنوان یک بهروزرسانی اجباری طبقهبندی میشود، به این معنا که حتی کاربرانی که بهروزرسانی خودکار را غیرفعال کردهاند نیز در نهایت آن را دریافت خواهند کرد.
مایکروسافت بهطور رسمی تأیید کرده که این بهروزرسانی دستکم با دو مشکل جدی همراه است، اما گزارشهای میدانی حاکی از آن است که دامنه مشکلات بسیار گستردهتر از آن چیزی است که این شرکت رسماً اذعان کرده است.
مشکل اول: فروپاشی ارتباط نرمافزارهای اداری با Office
جدیدترین و شاید آزاردهندهترین مشکل شناساییشده در این بهروزرسانی، اختلال کامل در ارتباط میان نرمافزارهای شخص ثالث و مجموعه آفیس مایکروسافت است. بر اساس گزارشهای تأییدشده، KB5094126 به طور ناخواسته قابلیت «OLE Automation» را تخریب کرده است؛ این مکانیزم فنی که سالها بهعنوان یک استاندارد پایدار در ویندوز شناخته میشد، وظیفه برقراری ارتباط و فراخوانی برنامههای آفیس از سوی سایر نرمافزارها را بر عهده دارد.
پیامد این اختلال ساده اما ویرانگر است: هر نرمافزار شخص ثالثی که تلاش کند بهطور خودکار ورد، اکسل یا پاورپوینت را باز کند، با سکوت کامل و بدون هیچ پیام خطایی مواجه میشود. مایکروسافت لیستی از نرمافزارهای آسیبدیده را شناسایی کرده است که شامل نرمافزارهای حسابداری و مدیریتی مانند CCH Audit، Dentrix و Softdent (برای مدیریت مطبهای دندانپزشکی) و همچنین نرمافزار مدیریت منابع علمی Zotero میشود.
به بیان دقیقتر، اگر کاربر خودش مستقیماً ورد را باز کند و فایل مدنظرش را بارگیری کند، معمولاً مشکل خاصی نخواهد داشت، اما هرگونه فراخوانی خودکار از سوی نرمافزارهای سازمانی منجر به از کار افتادن کامل آفیس میشود و عملاً بسیاری از گردشکارهای اداری را مختل میکند.
مشکل دوم: نمایش نامهای رمزی فایلها در سطل بازیافت
دومین مشکل تأییدشده توسط مایکروسافت، به سطل بازیافت (Recycle Bin) مربوط میشود. پس از نصب این بهروزرسانی، سطل بازیافت بهجای نمایش نام واقعی فایلها، یک کد داخلی و غیرقابلخواندن مانند $R4ABC12.docx را به کاربر نشان میدهد. اگرچه مایکروسافت تأکید کرده که این مشکل منجر به حذف یا از بین رفتن فایلها نمیشود، اما به وضوح تشخیص فایلها را غیرممکن میکند و احتمال حذف اشتباهی فایلهای مهم را به شدت افزایش میدهد.
بر اساس اعلام مایکروسافت، راهحل این مشکل پیش از ۱۴ جولای ۲۰۲۶ (۲۴ تیر ۱۴۰۵) در دسترس کاربران قرار نخواهد گرفت.
مشکل سوم: بحران بوت نشدن و صفحات آبی مرگ (گزارشهای تأییدنشده)
شاید جدیترین و گستردهترین شکایت کاربران از این بهروزرسانی، به مشکلات راهاندازی (Boot) و خطاهای مرگبار (BSOD) مربوط میشود. بر اساس گزارشها، تعداد قابلتوجهی از کاربران، بهویژه کاربران لپتاپهای تجاری شرکت اچپی، پس از نصب این بهروزرسانی با صفحهسیاه، خطای 0xc0430001 و درخواست کلید بازیابی BitLocker مواجه شدهاند.
کارشناسان دلیل این مشکل را به دو عامل مرتبط با بخش بوت سیستم (EFI System Partition) نسبت دادهاند: یکی پر شدن فضای این پارتیشن و دیگری ناسازگاری قابلیت Secure Boot با فایلهای بوت جدید. کاربران بسیاری گزارش دادهاند که سیستم آنها بهطور کامل از بوت شدن امتناع کرده و تنها راهکار موقت، غیرفعالسازی Secure Boot در تنظیمات BIOS و سپس نصب مجدد بهروزرسانی بوده است.
یک کاربر در انجمن پشتیبانی مایکروسافت نوشته است: لپتاپ ایسرم بعد از نصب بهروزرسانی دچار صفحهسیاه شد. تنها با نگه داشتن دکمه پاور و ریستارت مکرر توانستم به سیستم وارد شوم.
بر اساس دادههای موجود، مدلهای زیر از سری لپتاپهای اچپی بهعنوان پرریسکترین دستگاهها شناسایی شدهاند: EliteBook 840 G10، ProBook 460 G11، EliteBook 860 G10، ZBook، ProBook 650 G9 و EliteBook 840 G9.
دامنه تأثیر گسترده
گزارشها نشان میدهد که این مشکلات محدود به ویندوز ۱۱ نبوده و نسخههای ویندوز ۱۰ (نسخه ۲۲H2) و حتی سرورهای ویندوز از نسخه ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۵ را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بخش دوم: اندروید ۱۷ و بحران تاچ و شبکه در گوشیهای پیکسل
گوگل در اواسط ژوئن ۲۰۲۶ نسخه پایدار اندروید ۱۷ را برای گوشیهای سری پیکسل منتشر کرد، اما در کمال تعجب، این بهروزرسانی که قرار بود تجربه کاربری را بهبود بخشد، به یک کابوس برای کاربران تبدیل شده است. این مشکلات بهویژه از آن جهت نگرانکننده است که بر روی جدیدترین مدلهای پیکسل از جمله پیکسل ۱۰، ۹، ۸ و ۷ تأثیر گذاشته و عملاً استفاده روزمره از گوشی را با اختلال جدی مواجه کرده است.
مشکل اول: بحران تاچ و تشخیص معکوس حرکات
بارزترین و گستردهترین مشکل شناساییشده در اندروید ۱۷، اختلال در عملکرد صفحهنمایش لمسی است. کاربران در سراسر جهان از رفتارهای عجیب و غیرقابلپیشبینی صفحهنمایش خود گزارش دادهاند:
تشخیص نادرست ضربات: گوشی ضربات کاربر را بهطور کامل نادیده میگیرد یا تعداد ضربات را بیش از حد واقعی تشخیص میدهد.
معکوس شدن جهت اسکرول: در برخی موارد، کشیدن انگشت به سمت بالا باعث حرکت صفحه به پایین میشود و بالعکس، که کار با برنامهها و مرور محتوا را به یک چالش طاقتفرسا تبدیل کرده است.
مناطق مرده صفحه: بخشهایی از صفحهنمایش بهطور کامل به لمس پاسخ نمیدهند.
این مشکل به هیچ برنامه خاصی محدود نشده و در سراسر سیستم عامل از جمله صفحه اصلی، منوی تنظیمات و برنامههای شخص ثالث مشاهده شده است.
یک کاربر در ردیت نوشته است: میخواهم خوراک خبری را پایین بکشم، اما سیستم عامل مرا به بالای صفحه پرتاب میکند!.
واکنش گوگل و راهکارهای موقت
گوگل این مشکل را در سامانه ردیابی باگهای خود (IssueTracker) ثبت کرده و بهطور رسمی آن را تأیید کرده است. با این حال، راهکار اولیه گوگل یعنی «پاک کردن کش برنامه Pixel Launcher» در عمل برای بسیاری از کاربران مؤثر واقع نشده است.
برخی کاربران موفق شدهاند با غیرفعالسازی قابلیت Smooth Display (نمایش روان) مشکل را بهطور موقت برطرف کنند و حتی در مواردی، فعالسازی مجدد آن مشکل را حل کرده است، اما این روشها برای همه کاربران کارساز نبوده است.
مشکل دوم: قطعی اینترنت 5G و اختلال در شبکه
در کنار مشکلات تاچ، گوشیهای پیکسل پس از نصب اندروید ۱۷ با مشکلات جدی در ارتباطات شبکه نیز مواجه شدهاند. بر اساس گزارشهای متعدد:
- اتصال 5G بهطور کامل قطع میشود و دستگاه مجبور به سوییچ به شبکه LTE یا حتی از دست دادن کامل سیگنال میشود.
- حذف پروفایل eSIM در برخی موارد گزارش شده که عملاً کاربر را از سرویس اپراتور خود جدا میکند.
- اختلال در اتصال خودکار به شبکههای وایفای ذخیرهشده.
- برخی سرویسهای گوگل مانند یوتیوب، جیمیل، گوگل پلی و Google Photos هنگام استفاده از وایفای از بارگذاری دادهها خودداری میکنند.
گوگل به کاربران توصیه کرده است که با بازنشانی تنظیمات شبکه (Reset Network Settings) از طریق منوی تنظیمات، این مشکل را بهطور موقت حل کنند. با این حال، این روش نیز تنها یک راهکار موقتی است و انتظار میرود گوگل در بهروزرسانی امنیتی جولای، راهحل نهایی را ارائه دهد.
بخش سوم: iOS 27 و بحران مرگ در اولین نسخه بتا
در تازهترین و نگرانکنندهترین مورد از سهگانه بحرانهای هفته جاری، اولین نسخه بتای iOS 27 که اپل در کنفرانس جهانی توسعهدهندگان (WWDC 2026) معرفی کرد، با یک مشکل مرگبار برای دارندگان آیفون ۱۵ پرو و ۱۵ پرو مکس همراه شده است. بر خلاف دو مورد قبلی که مشکلات عمدتاً با اختلال عملکرد همراه بود، این مشکل میتواند گوشی را به طور کامل و غیرقابلاستفاده (اصطلاحاً «Brick») کند.
مشکل: خاموشی کامل و غیرقابلبازگشت پس از ریستارت اجباری
این مشکل زمانی رخ میدهد که کاربر پس از نصب iOS 27 بتا، اقدام به ریستارت اجباری گوشی خود کند. پس از این ریستارت، صفحهنمایش کاملاً سیاه شده و گوشی به هیچیک از محرکها از جمله اتصال به شارژر و دکمههای فیزیکی پاسخ نمیدهد.
کارشناسان و وبسایتهای معتبر مانند SlashGear موفق شدهاند این مشکل را بر روی آیفون ۱۵ پرو مکس خود بازتولید کنند، که نشاندهنده قطعی بودن و تکرارپذیری این باگ است.
راهکار بازیابی: DFU Mode و ریست کامل (با خطر از دست رفتن دادهها)
تنها راهکار موجود برای نجات گوشیهای دچار این مشکل، وارد کردن دستگاه به حالت DFU (Device Firmware Update)و اتصال آن به کامپیوتر (مک یا ویندوز) و ریست کامل سیستم است. این فرایند شامل مراحل زیر میشود:
۱. اتصال گوشی به کامپیوتر با کابل USB-C.
۲. فشار و رها کردن سریع دکمه افزایش صدا.
۳. فشار و رها کردن سریع دکمه کاهش صدا.
۴. نگه داشتن دکمه پاور به مدت ۵ ثانیه.
۵. همزمان با نگه داشتن دکمه پاور، دکمه کاهش صدا را نیز پایین نگه دارید.
۶. پس از ۵ ثانیه، دکمه پاور را رها کرده و دکمه کاهش صدا را همچنان نگه دارید تا کامپیوتر گوشی را در حالت DFU شناسایی کند.
اما هشدار بزرگ: این فرایند به پاک شدن کامل تمام محتوای گوشی منجر میشود و کاربر ممکن است تمام اطلاعات خود را از دست بدهد، مگر اینکه قبلاً از آنها نسخه پشتیبان تهیه کرده باشد. همچنین پس از بازیابی، ممکن است برای عبور از قفل اپل (Activation Lock) به ورود مجدد اپلآیدی نیاز باشد.
آیا مشکل تنها به آیفون ۱۵ پرو محدود است؟
تاکنون تمام گزارشها نشان میدهد که این مشکل عمدتاً بر روی مدلهای آیفون ۱۵ پرو و ۱۵ پرو مکس تأثیر گذاشته است. مشخص نیست که آیا مدلهای غیرپرو آیفون ۱۵ یا مدلهای قدیمیتر نیز با این مشکل مواجه میشوند یا خیر. با توجه به اینکه این نسخه بتا است و کاربران معمولی نباید آن را نصب کنند، اما همیشه کاربران کنجکاوی هستند که این هشدارها را نادیده میگیرند.
نکته تکمیلی: iOS 26.5.1 و مشکل شارژ آیفون ۱۷
در یک رویداد مرتبط دیگر، اپل اوایل ماه ژوئن (اول ژوئن ۲۰۲۶) نسخه iOS 26.5.1 را بهطور اضطراری برای رفع یک مشکل جدی منتشر کرد که بر روی آیفونهای سری ۱۷ و آیفون ایر تأثیر میگذاشت. این مشکل باعث میشد در صورت خالی شدن کامل باتری، گوشی از طریق کابل شارژ نشده و تنها با شارژر بیسیم مگسیف قابل شارژ باشد. خوشبختانه این مشکل با نسخه ۲۶.۵.۱ برطرف شده است.
تحلیل ICTNews؛ درسهایی از پرچالشترین هفته فناوری
۱. هشدار برای کاربران: بهروزرسانیها ریسک دارند، برای نسخههای نهایی صبر کنید
تیم تحریریه آی سی تی نیوز به کاربران توصیه میکنند که هرگز با شتاب نسبت به نصب بهروزرسانیهای جدید اقدام نکنند، بهویژه در مورد نسخههای بتا. در هفته جاری شاهد بودیم که نسخه بتای iOS 27 برای دارندگان آیفون ۱۵ پرو یک تهدید واقعی برای از دست دادن دادهها و از کار افتادن کامل دستگاه بوده است. در مورد اندروید ۱۷ نیز، نسخه پایدار (stable) آنچنان پرنقص از آب درآمده که عملاً دستگاه را غیرقابلاستفاده کرده است.
۲. فقدان کنترل کیفیت در محصولات نهایی؛ زنگ خطری برای غولهای فناوری
همزمانی انتشار سه بهروزرسانی پرمشکل از سوی سه شرکت بزرگ (مایکروسافت، گوگل و اپل) تصادفی نیست.آی سی تی نیوز معتقد است که این رویداد نشاندهنده کاهش جدی استانداردهای کنترل کیفیت در این شرکتهاست که بهنظر میرسد برای رقابت در عصر هوش مصنوعی، عجلهای بیش از حد در انتشار محصولات و بهروزرسانیها دارند. بهویژه در مورد بهروزرسانی KB5094126 مایکروسافت، این بهروزرسانی «اجباری» و «امنیتی» بوده و کاربران چارهای جز نصب آن نداشتهاند، اما نتیجه آن مختل شدن سیستمهای شرکتی و اداری بوده است.
۳. تأکید بر اهمیت نسخه پشتیبان (Backup) پیش از هر بهروزرسانی
هر سه رویداد این هفته، یک حقیقت اساسی را دوباره یادآوری میکند: تهیه نسخه پشتیبان از دادهها، یک ضرورت انکارناپذیر است. در مورد آیفون ۱۵ پرو، کاربری که قبل از نصب iOS 27 بتا، از گوشی خود بکآپ تهیه نکرده باشد، برای بازیابی دستگاه خود مجبور است تمام دادههایش را از دست بدهد.
۴. کاربران ایرانی و تأثیرات این بحرانها
با توجه به تحریمها و محدودیتهای دسترسی به خدمات رسمی پشتیبانی این شرکتها در ایران، کاربران ایرانی با چالشهای بیشتری در مواجهه با این مشکلات روبهرو هستند. برای مثال، کاربری در ایران که گوشی آیفون ۱۵ پرو او پس از نصب iOS 27 بتا از کار افتاده است، نهتنها به خدمات رسمی اپل دسترسی ندارد، بلکه ممکن است برای پیدا کردن یک کامپیوتر با سیستمعامل مناسب برای بازیابی دستگاه نیز با مشکل مواجه شود. به همین دلیل، بهویژه به کاربران ایرانی اکیداً توصیه میشود از نصب هرگونه نسخه بتا و حتی بهروزرسانیهای جدید و پرریسک خودداری کرده و حداقل یک هفته تا انتشار نسخه اصلاحی صبر کنند.
جمعبندی نهایی
هفته جاری (۲۰ تا ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶) بدون شک یکی از پرچالشترین دورههای صنعت نرمافزار در سالهای اخیر بوده است. همزمانی سه بحران بزرگ از سوی سه شرکت مطرح، نه فقط کاربران عادی که کسبوکارهای بزرگ را نیز تحت تأثیر قرار داده است. از اختلال در نرمافزارهای اداری شرکتها (ویندوز)، تا بحران تاچ گوشیهای پیکسل (اندروید)، و تا از کار افتادن کامل آیفونهای ۱۵ پرو (iOS)، این هفته به کاربران نشان داد که پیشفرض «بهروزرسانیها مفید و بیخطر هستند» درست نیست و لازم است تا مدتی پس از انتشار هر بهروزرسانی بزرگ، درباره نصب آن احتیاط کرد.
