هفتاد و ششمین جلسه کارگروه دائمی شورای راهبری فناوریها و تولیدات دانشبنیان با بررسی موضوعاتی از جمله تسهیل انعقاد توافقات بینالمللی در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان، بازنگری فرآیند صدور مجوز صندوقهای پژوهش و فناوری و بهرهمندی از ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه برگزار شد.
در این نشست، چهار دستورکار مرتبط با توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان، ارتقای کارآمدی صندوقهای پژوهش و فناوری، استفاده هدفمند از ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه و گزارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره روند اجراییسازی تکالیف این وزارتخانه در قانون جهش تولید دانشبنیان مورد بررسی و تصمیمگیری قرار گرفت.
در این جلسه، پیشنهاد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور درباره انعقاد تفاهمنامههای بینالمللی در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان مورد بررسی قرار گرفت.
در این بخش، ضرورت رفع موانع حقوقی و اجرایی موجود در مسیر انعقاد توافقات بینالمللی مورد توجه قرار گرفت و بر ایجاد سازوکاری مشخص برای تفویض اختیار محدود، شفاف و نظارتپذیر به معاونت علمی تأکید شد تا این معاونت بتواند در چارچوب ضوابط و اختیارات قانونی، نسبت به مذاکره، تنظیم و امضای اسناد پایه همکاریهای بینالمللی در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان اقدام کند.
بر اساس مباحث مطرحشده در این جلسه، قانون ظرفیت لازم برای واگذاری این اختیار به معاونت علمی را پیشبینی کرده است، اما فرآیند اجرایی شدن آن نیازمند تعیین سازوکارهای روشن و رفع موانع حقوقی موجود است. هدف از این اقدام، تسهیل و تسریع تعاملات فناورانه و علمی بینالمللی و ایجاد امکان واکنش چابکتر به فرصتهای همکاری با طرفهای خارجی عنوان شد؛ در عین حال، اعمال این اختیار باید در چارچوب مشخص و قابل نظارت انجام شود.
بازنگری در فرآیند صدور مجوز و نحوه فعالیت صندوقهای پژوهش و فناوری غیردولتی نیز از دیگر محورهای مهم هفتاد و ششمین جلسه کارگروه دائمی شورای راهبری فناوریها و تولیدات دانشبنیان بود. در همین راستا، پیشنهاد دبیرخانه تخصصی صندوقهای پژوهش و فناوری درباره اصلاح دستورالعمل اعطای مجوز تأسیس، تبدیل و فعالیت صندوقهای پژوهش و فناوری غیردولتی مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، ضمن تأکید بر ضرورت بازنگری در فرآیند صدور مجوز صندوقهای پژوهش و فناوری و ارزیابی مستمر کارآمدی و عملکرد آنها، بر اهمیت ضرورت تناسب توان مالی صندوقها با تعهدات و مسئولیتهایشان اشاره شد.
در ادامه، پیشنهادهای مرتبط با اصلاح دستورالعمل صدور مجوز صندوقهای پژوهش و فناوری مورد توجه اعضای کارگروه قرار گرفت تا با بازتعریف الزامات تأسیس، سرمایه، توان مالی، نحوه فعالیت و سازوکارهای نظارتی، زمینه برای ارتقای کیفیت خدمات مالی و ضمانتی این صندوقها در زیستبوم دانشبنیان فراهم شود.
موضوع دیگری که در این جلسه مورد بررسی قرار گرفت، پیشنهاد بنیاد ملی نخبگان درباره امکان بهرهبرداری این بنیاد از مزایای اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه قانون جهش تولید دانشبنیان و شاخصهای مربوط به آن بود.
در این چارچوب، شیوهنامه استفاده از اعتبار مالیاتی ویژه اشتغال و توانمندسازی استعدادهای برتر و نخبگان در پروژههای تحقیق و توسعه شرکتهای مشمول مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس مباحث مطرحشده، امکان استفاده شرکتهایی که از استعدادهای برتر و نخبگان در فعالیتهای تحقیق و توسعه خود بهره میگیرند از ظرفیت اعتبار مالیاتی، یکی از محورهای این سازوکار است.
بر این اساس، هزینههای مرتبط با حقوق و دستمزد استعدادهای برتر و نخبگانی که در پروژههای تحقیق و توسعه شرکتهای مشمول فعالیت میکنند، در چارچوب ضوابط تعیینشده میتواند در محاسبات مربوط به اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین با توجه به جایگاه بنیاد ملی نخبگان به عنوان یک مؤسسه پژوهشی، در این جلسه سازوکار بهرهمندی طرحهای تحقیق و توسعهای که توسط نخبگان انجام میشود از اعتبار مالیاتی نیز مورد توجه قرار گرفت.
اعضای کارگروه همچنین درباره شاخصها و الزامات لازم برای اجرای این سازوکار بحث و تبادل نظر کردند تا استفاده از اعتبار مالیاتی در این حوزه، ضمن حمایت از اشتغال و توانمندسازی استعدادهای برتر و نخبگان، به تقویت فعالیتهای واقعی تحقیق و توسعه در شرکتها منجر شود.
در بخش پایانی این جلسه نیز گزارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره روند اجراییسازی تکالیف این وزارتخانه در قانون جهش تولید دانشبنیان ارائه و بررسی شد. اعضای کارگروه در جریان این گزارش، بر ضرورت پیگیری دقیق تکالیف قانونی و هماهنگی دستگاههای اجرایی برای تحقق اهداف پیشبینیشده در قانون جهش تولید دانشبنیان تأکید کردند.
