بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای شبکه‌های اجتماعی
همراه ما باشید

بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای شبکه‌های اجتماعی

آی‌سی‌تی‌نیوز - سردار «حمید هداوند» جانشین فرماندهی انتظامی تهران بزرگ در یادداشتی در خصوص بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای شبکه‌های اجتماعی، نوشت: پس از شکل گیری شبکه‌های اجتماعی در فضای مجازی بسیاری از امور مهم و روزمره شهروندان از این طریق انجام می‌شود که اگر کاربران نحوه صحیح استفاده از آن را فرا نگیرند با چالش منفی شیادان مواجه خواهند شد.

شبکه اجتماعی، آن دسته از محیط های جذاب کاربران در فضای سایبری است که با استفاده از فراهم کردن امکان اشتراک نظر، تبیلغ، آزادی بیان دیدگاه، بحث و مبحاثه در خصوص مسائل مختلف توانسته بخشی از افراد جوامع مختلف را به صورت مجازی گرد هم بیاورد و آن ها را حول محورهای مختلف بسته به نوع جهت گیری و خط مشی مبانی شبکه، شکل دهد و از این مجرا؛ افکار و ایده ها بلکه رفتار آن ها را تحت تاثیر قرار دهد.

حجم وسیعی از اطلاعات از اقصی نقاط جهان شامل کوچکترین حوادث تا وقایع مهم در سایت های مختلف جمع آوری و به تدریج تبدیل به منع مهم اطلاعاتی برای انجام علملیات جاسوسی و کسب اطلاعات از وضعیت سیاسی و اجتماعی کشورها می شود.

تاثیر فضای مجازی بر مشارکت از دو بُعد قابل بررسی است: بُعد اول اشاره به نظام های انگیزشی در ترغیب افراد به مشارکت دارد، در همین چارچوب، فضای مجازی در ایجاد انگیزه و محرک های لازم برای مشارکت و با عدم مشارکت و اعتقاد به ارزشی بودن مورد مشارکت بسیار تاثیر گذار است.

بُعد دوم در ارتباط با تاثیر فضای مجازی بر الگوها و شیوه های مشارکت است. شیوه ها و اشکال مشارکت در بافت فضای مجازی دیگر صرفا محدود به شرکت در انتخابات نیست، بلکه فضای مجازی این امکان را فراهم می کند که فرد بتواند در تصمیم گیری، نظارت و اجرا مشارکت داشته باشد و این مشارکت از طریق حضور فیزیکی نیست؛ بلکه فرد می تواند در دور دست ترین نقاط با بهره گیری از اینترنت و امکانات آن و عضویت در شبکه های اجتماعی مجازی، آراء نظرات خود را بیان کرده و به طور خواسته یا ناخواسته در تصمیم گیری و نحوه اجرای تصمیمات مشارکت کند.

در فضای مجازی درک و فهم افراد از محیط های اجتماعی متفاوت از جهان واقعی است. این امر از یک طرف به دلیل منابع متعدد و نامحدود آگاهی بخشی از محیط اجتماعی است که امکان سانسور و عدم دستیابی افراد به اطلاعات لازم را به حداقل ممکن کاهش می دهد و از طرف دیگر، افرادی که در فضای مجازی حضور دارند؛ همزمان مصرف کننده و تولید کننده اطلاعات و دانش هستند. در واقع، ویژگی تعاملی بودن و غیر مرکزی فضای مجازی این امکان را به افراد می دهد که بتواند نقش فعالی را در تولید دانش، اطلاع رسانی و جلوگیری از جریان برنامه ریزی شده هدف دار اطلاعات ایفا کنند.

یکی از مهمترین ابزارهای جنگ نرم، بازی های رایانه ای آنلاین در فضای مجازی است. بازی رایانه ای صرفا یک سرگرمی نیست، بلکه رسانه ای برای بیان عقاید و افکار است. بسیاری از بازی های رایانه ای بر محوریت مشروعیت زدایی از جمهوری اسلامی ایران و ارائه تصویری تهدید آفرین از اقدامات در رفتار ایران در سطح ملی و منظقه ای طراحی شده است؛ مانند بازی های رایانه ای «حمله به ایران»، «نجات گروگان های آمریکایی» و «سام ماجراجو در پرسپولیس». 

به عنوان مثال در بازی رایانه ای «سام ماجراجو در پرسپولیس» با استفاده از نمادهای تمدن اسلامی برای شناسایی اهدافی که دشمن محسوب شده، به صورت غیر مستقیم ملل اسلامی به منزله دشمنان بشریت و عوامل ترور اطلاق شده است که بر روی کاشی کاری های اماکن مربوط به تروریست ها در این بازی، روایاتی همچون «انا مدینه العلم و علی بابها» را به وضوح می توان مشاهده کرد.

 عدم هوشیاری کاربران بهانه ای برای سودجویی شیادان فضای سایبری از آن هاست. در کنار بازی های رایانه ای که وسیله ای برای پیاده سازی اهداف شوم مجرمان و دشمنان در فضای سایبری است، اقدامات مخربانه دیگری همچون کلاهبرداری از دارندگان حساب های بانکی از طریق فیشینگ، تخلیه حساب های بانکی به روش های متفاوت و با ترفند اعلام برنده شدن افراد در مسابقات مختلف، جعل عنوان و انتشار تصاویر خصوصی و شخصی و در پی آن سوء استفاده از اطلاعات مردم توسط مجرمان فضای سایبری در حال انجام است و اگر در این رابطه غفلتی از سوی کاربران فضای مجازی صورت بگیرد، شاهد وقوع صدمات جبران ناپذیر خواهیم بود.

در این راستا پلیس همواره با بهره گیری از تمام ظرفیت ها و امکانات و دانش خود توانسته تا بخش قابل توجه و گسترده ای از جرایم رایانه ای را شناسایی و تا حدود زیادی نقشه های شوم مجرمان سایبری را خنثی سازد. در همین رابطه و در کنار اقدامات موثر انجام شده، پلیس نیازمند هوشیاری و دقت عمل کاربران در استفاده از شبکه های اجتماعی در فضای مجازی است. لذا بایستی دانش استفاده از فضای مجازی در خانواده های ایرانی بیش از پیش افزایش یابد و با خطرات احتمالی در این حوزه آشنایی کامل بدست بیاورند.

نقش والدین در نحوه آشنایی نوجوانان و جوانان با فضای مجازی در این رابطه بسیار مهم و پررنگ است؛ چرا که با آموزش صحیح در این حوزه به فرزندان می توان آن ها را از تهدیدهایی که پیش رویشان قرار دارد آگاه ساخت و از وقوع جرایمی که به علت بی احتیاطی و غفلت از سوی کاربران شکل می گیرد کاست.(ایرنا)

درباره نویسنده

ثبت دیدگاه