http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
سه شنبه 28 آذر 1396
ذهن بشر، گروگان فناوری
ذهن بشر، گروگان فناوری

گوشی هوشمند گاهی رفیق ما است، گاهی یار غار و گاهی هم ساقی. خلاصه آنکه رابطه‌ای بس پیچیده ميان بشر دوپا و تلفن همراه پا گرفته است. گوشی‌ها به یاری غول‌هایی چون گوگل، فیس‌بوک، تلگرام، یوتیوب، توییتر و اینستاگرام چنان وقت و نیروی ما را مي‌گيرند که اکنون بسیاری آرزوی آن داریم دست‌کم اندکی هم که شده از این چنبره‌ نفسگیر خلاص شویم؛ بلکه نگذاریم ذهن و فکر ما را فراهم‌سازان فناوری‌های رنگ‌ و وارنگ گروگان بگیرند

عباس زندباف
گوشی هوشمند گاهی رفیق ما است، گاهی یار غار و گاهی هم ساقی. خلاصه آنکه رابطه‌ای بس پیچیده ميان بشر دوپا و تلفن همراه پا گرفته است. گوشی‌ها به یاری غول‌هایی چون گوگل، فیس‌بوک، تلگرام، یوتیوب، توییتر و اینستاگرام چنان وقت و نیروی ما را مي‌گيرند که اکنون بسیاری آرزوی آن داریم دست‌کم اندکی هم که شده از این چنبره‌ نفسگیر خلاص شویم؛ بلکه نگذاریم ذهن و فکر ما را فراهم‌سازان فناوری‌های رنگ‌ و وارنگ گروگان بگیرند. البته داستان از همت فردی فراتر رفته است و باید تحولی در طراحی سامانه‌های برخط پدید آورد تا وقت و نیروی انسان این همه در اختیار برنامه‌های کاربردی، وبگاه‌ها، تبلیغات و پیام‌ها نباشد. در واقع کلان‌بسترهای اینترنت چنان آثار گسترده‌ای بر بشر گذاشته‌اند که خود بشر نیز دیگر به آن آگاهی ندارد؛ یعنی ترفندهای طراحی به‌گونه‌ای بوده است که کاربر پشت نمایشگر میخکوب شود و نتواند از آن خلاص شود. در واقع پای جاذبه و کششی قوی در میان است که میلیون‌ها کاربر را بی‌آنکه خودشان بدانند فریفته و افسون می‌کند. بشر گروگان فناوری شده است.
هم‌اکنون فناوری، باور و اندیشه‌ روزانه‌ 2 میلیارد انسان را هدایت می‌کند و این در طول تاریخ بی‌سابقه بوده است، به‌طوری که حتی حکومت‌ها و مذاهب نیز این اندازه بر افکار روزانه‌ مردم اثر نداشته‌اند. در حال حاضر چند شرکت فناوری در جهان به چنین سطحی از اثرگذاری رسیده‌اند.
اگر فقط بحث گوشی در میان باشد، پای اپل و گوگل حتما به میان می‌آید که سامانه‌‌های عامل، خود گوشی‌ها و نرم‌افزار گوشی‌ها را طراحی می‌کنند. اما اگر بحث مکان وقت‌گذرانی به میان بیاید، صحبت فیس‌بوک، یوتیوب و اینستاگرام مطرح می‌شود.
اساسا برای رهایی از معضلی که گریبانگیر انسان شده است، باید تغییراتی ریشه‌ای در فناوری ایجاد کرد اما ابتدا باید معضل را شناخت که همان به گروگان در آمدن ذهن و فکر است. سامانه‌ها بیش از بیش در توجه انسان را جلب کردن و سمت و سو دادن به چگونگی وقت گذراندن توانمند شده‌اند، به‌طوری که انسان قدرت اختیار را بیش از هر زمانی از دست داده است؛ یعنی قدرت سامانه‌ها در گروگان‌گیری ذهن و روان ما بیشتر از اختیارداری انسان است. برای اصلاح این اقتصاد مبتنی بر جلب توجه و گروگان‌گیری ذهن انسان چه باید کرد؟
نخستین گام آن است که انسان خودآگاه خویشتن را تغییر دهد. اغلب مردم گمان می‌کنند که فقط دیگران فریب می‌خورند و وسوسه می‌شوند نه خودشان؛ یعنی خودشان را زیرک می‌‌پندارند و گمان می‌کنند که فقط دیگران اختیاردار فکر و ذهن خود نیستند. نخستین گام آگاهی است. باید بدانیم که افرادی نابغه در گوگل مشغول به‌کار هستند تا عامدانه یا غیرعامدانه ذهن و فکر ما را به گروگان بگیرند.
گام بعدی، تغییر دادن طرح سامانه‌ها است. براي مثال، چه می‌شد اگر زیر مطالبی که در فیس‌بوک منتشر می‌شود به جای گزینه‌ اظهارنظر که اغلب به سوء‌تفاهم می‌انجامد گزینه‌ ملاقات می‌گذاشتند؟ یعنی به جای اظهارنظر در فضای تنگ مجازی بتوان به‌طور حضوری در مورد موضوعی بحث کرد. علت آنکه فیس‌بوک چنین گزینه‌ای را ابداع نکرده فقط به خاطر آن است که دوست دارد کاربران هر‌چه بیشتر پای منقل فیس‌بوک بنشینند و به اندازه‌ ملاقاتی دو ساعته هم از پای بساط دور نشوند.
در گام سوم باید به سراغ تغییر دادن کسب‌و‌کار و مسوولیت‌ها و پاسخگویی‌ها رفت. تبلیغات، بحث داغ و مهمی در این زمینه است. الگوی کنونی تبلیغات مبتنی بر نگه‌داشتن هر بیشتر مردم در جلوی انواع نمایشگرهای ریز و درشت است و خیلی قدمت دارد. البته با این الگو به سطحی خیره‌کننده از رونق اقتصادی هم رسید، اما همین الگو است که فرهنگ و سیاست را نیز به گند کشیده است؛ زیرا با وجود همین الگو است که هر تنابنده‌ای می‌تواند با شل کردن کیسه و پول دادن، به اذهان خلق‌الله دست یابد. همین دسترسی هم در واقع پیش‌درآمد فریفتن و قطبی کردن مردم است و شرکت‌ها را تشویق می‌کند تا هر‌چه بیشتر وقت مردم را در اختیار بگیرند. بنابراین باید چنین الگویی از کسب‌و‌کار را کنار گذاشت. مشکل این است که هنوز بشر نتوانسته بدیل و جانشینی برای این الگو ابداع کند. باید آن هزاران مهندسی که پس پشت نمایشگرها نشسته‌اند و فسفر می‌سوزانند که هر‌چه بیشتر کاربران را جلوی نمایشگرها میخکوب نگه دارند، به این جبهه بیایند و برای ایجاد الگوی جدیدی برای کسب‌و‌کار تلاش کنند. ميان الگوی کسب‌وکار و بهترین وضعیت برای مردم تعارض ایجاد شده است و باید گفت‌وگوی فراگیری در این باره صورت گیرد.

منبع:عصر ارتباط


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200