http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
دوشنبه 22 آبان 1396
شمارش معکوس برای فاجعه بعدی در کسب‌وکارهاي اينترنتي
شمارش معکوس برای فاجعه بعدی در کسب‌وکارهاي اينترنتي

افکار عمومی همچنان منتظر اقدامات موثر مسوولان هستند

نادر نينوايي
فضاي اينترنت در اين روزها گويا تبديل به جزيره‌اي دورافتاده شده که در آن برخي از قوانين جاري کشور نصفه و نيمه اجرا شده يا حتي  گاهي به‌کل ناديده گرفته مي‌شود.
اين روزها از يک‌سو تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي مشغول به خود مقررات‌گذاري براي کسب‌وکار خود بوده و معتقدند که صرفا يک بستر بوده و مسووليتي در قبال مسافراني که از اپليکيشن آنها استفاده مي‌کنند ندارند و از سوي ديگر سايت‌هاي تبليغي آنلاين هم به محملي براي انتشار آگهي‌هاي خلاف عرف تبديل شده­اند.
در حال حاضر برخي سايت‌هاي تبليغاتي و آگهي سرشار از آگهي‌هايي همچون آگهي جذب همخانه و همسفر خانم در قبال پرداخت پول شده‌اند. جالب آنکه سايت‌هاي تبليغي نيز بي‌توجه به روال و قوانين جاري کشور از قبول مسووليت در خصوص آگهي‌هاي منتشرشده روي بستر خود طفره مي‌روند و آنها نیز خود برای خود قانون وضع کرده‌اند.
موضوع به همين‌جا ختم نمي‌شود و حتي برخي فروشگاه‌هاي اينترنتي نيز خود را در حکم پاساژي مي‌دانند که جنسي در آن فروخته شده و از قبول مسووليت در خصوص اجناس معامله‌شده بر بستر خودداري مي‌کنند.
در نهايت سايت‌هاي به‌اشتراک‌گذاري فايل‌‌هاي ويديويي هم با همين منطق رايج در فضاي مجازي کشور خود را يک بستر صرف دانسته و مي‌گويند که توان بررسي تمام ويديوهاي قرارگرفته بر سايت خود را ندارند.
به‌نظر مي‌رسد با بزرگ شدن بيش از پيش کسب‌وکارهاي اينترنتي ايراني و سترگ شدن و درآمدزا شدن آنها در سال‌هاي اخير، اکنون فصل جديدي ‌بايد براي آنها شروع شود و لازم است نهادهاي مسوول با فشار بر آنها، اين کسب‌وکارهاي پولساز را که ضریب کاربری و نفوذشان نیز به‌اندازه کافی گسترده شده است مجبور کنند که برخي حقوق کلي و لازم کاربران را رعايت کنند.
مورد عجيب تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي
با يک نگاه کلي به وضعيت کسب‌وکارهاي اينترنتي به‌راحتي مي‌توان گفت که تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي از شروع فعاليتشان تاکنون به مقررات رايج و قوانيني که پدران سنتي‌شان ملزم به رعايت آن بوده‌اند کاری نداشته‌اند.
پرداخت نکردن بيمه براي رانندگان، در مواردي پرداخت نکردن ماليات، بی‌توجهی به قوانین پلیس راهور و البته فعاليت بدون اخذ مجوز از صنف مربوطه، از جمله مواردي بوده که هموار مورد انتقاد منتقدان تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي قرار داشته است. در مدت فعاليت اين تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي اگرچه اين اپليکيشن‌ها توانسته‌اند به امر جا‌به‌جايي مسافر در شهرهاي بزرگ کمک کنند، اما واقعيت اين است نقاط ضعف پوشش داده نشده در فعاليت آنها باعث شده تا مواردي همچون مزاحمت تلفني برخي از رانندگان اين اپليکيشن‌ها براي مسافران خانم همواره مساله‌ساز باشد. ادامه اين وضعيت و کم‌توجهي تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي در قدم اول و کم‌توجهي نهادهاي قانوني مربوطه در مرحله بعد در نهايت کار را به جايي رسانده که فاجعه تعرض به يکي از مسافران يک تاکسي‌ياب‌ اينترنتي امروز به مهم‌ترين خبر شبکه‌هاي اجتماعي تبديل شود.
نکته جالب اما آن است که با وجود آنکه اين تخلف توسط راننده اين تاکسي‌ياب اينترنتي به‌وقوع پيوسته و قاعدتا بايد مسوولان اين اپ در اين زمينه پاسخگو باشند، اما تاکسي‌ياب اينترنتي مربوطه معتقد است که مسوولیت راننده خاطی به عهده خود اوست و در اظهاراتي تامل‌برانگيز اضافه کرده‌اند که گردانندگان این تاکسی ‌اینترنتی به شکل داوطلبانه و با میل شخصی خود و نه الزام، با پلیس برای شناسایی عامل جنایت همکاری کرده‌اند.
در حقيقت گويا همان مانند «خشت اول چون نهد معمار کج، تا ثريا مي‌رود ديوار کج» براي تاکسي‌ياب‌هاي اينترنتي محقق شده و چون همواره خود را فقط بستر ارايه خدمت معرفي کرده‌اند، لذا از قبول هر مسووليتي در قبال رانندگان و مسافران خودداري مي‌کنند. اين در حالي است که **انتظار مي‌رود اين شرکت‌هاي اينترنتي که به درآمدهاي ميلياردي نيز رسيده‌اند در هنگام ثبت‌نام رانندگان لااقل مدارک آنها را با دقت بيشتري بررسي کرده و از ثبت‌نام هر فردي بدون انجام تحقيقات لازم درباره او اجتناب کنند.**
بد نیست بدانیم مرور آمار ارایه‌شده از سوی یکی از این تاکسی‌یاب‌های اینترنتی نشان می‌دهد که این شرکت در سه سال گذشته 900 میلیارد تومان درآمد کسب کرده است.
تخلفات آشکار سايت‌هاي تبليغاتي
سايت‌هاي تبليغاتي با وجود آنکه مدت زمان زيادي از شروع فعاليتشان نمي‌گذرد، اما به‌سرعت رشد داشته‌اند و حتي برخي از آنها به انجام تبليغات تلويزيوني و نصب بيلبوردهاي تبليغاتي در سطح شهرها نيز اقدام مي‌کنند که گوياي وضعيت مناسب مالي آنها است.
اين سايت‌هاي تبليغاتي و آگهي رايگان همواره با انتقادهايي از سوي بنگاه‌هاي معاملات ملکي، فروشندگان اتومبيل و سایر اصناف نيز رو‌به‌رو بوده و اگرچه باعث شده‌اند که مردم راحت‌تر به خريد خانه يا اتومبيل و اشياي دست دوم بپردازند، اما از سوي ديگر باعث از بين رفتن شغل بسياري از افراد شاغل در اين مشاغل واسطه‌اي هم شده‌اند. از سوی دیگر این سایت‌ها حالا به اصلی‌ترین پاتوق کلاهبرداران اینترنتی در کشور نیز تبدیل شده‌اند و بنا به گزارش‌های پلیس بیشترین کلاهبرداری از طریق این سایت‌ها انجام می‌شود.
فارغ از اين موضوع اما نوعي از فعاليت که چندي است توسط برخي از اين سايت‌هاي آگهي رايگان و تبليغاتي باب شده، انتقادهاي فراواني را در پي داشته است.
بسياري از منتقدان سايت‌هاي آگهي رايگان نشر آگهی‌هایی مانند درخواست همخانه و همسفر خانم را که در برخي موارد در آنها جزییاتی همچون شرط سنی و مشخصات فیزیکی نیز ذکر شده، نمونه‌اي از ايجاد روابط نامتعارف و غيرشرعي قلمداد مي‌کنند.
**اگرچه در سال‌هاي گذشته گزارش‌هاي متعددي در رسانه‌ها در زمينه قبيح و زشت بودن و مخالف عرف بودن اين آگهي‌ها منتشر شده، اما اين سبک آگهي‌ها همچنان در شناخته‌شده‌ترين سايت‌هاي آگهي داخلي منتشر مي‌شوند، هیچ‌کس هم کاری به کار ایشان ندارد.**
مواردي همچون آگهي فروش اجناس سرقتي از ديگر مواردي است که همواره در زمينه فعاليت سايت‌هاي آگهي رايگان مساله‌ساز بوده و البته همچنان نيز متوقف نشده است.
همچنين نمونه‌هايي همچون انتشار آگهي فروش کاشي‌هاي سرقتي از اماکن تاريخي در سايت‌هاي تبليغاتي و آگهي رايگان نيز از ديگر مسايلي بوده که در اين سال‌ها توجهات زيادي را به خود جلب کرده است.
اگرچه برخي از اين سايت‌هاي آگهي رايگان مدعي‌اند که کارشناس آنها قبل از انتشار آگهي‌ها را بررسي مي‌کند، اما نگاهي به آگهي‌هاي منتشرشده نشان می‌دهد این مساله تا چه حد واقعی و تا چه میزان شعاری برای پوشش کار ایشان محسوب می‌شود.
فروشگاه‌هاي اپليکيشن بي‌مسووليت‌تر از هميشه!
فروشگاه‌هاي اپليکيشن اگرچه در اين سال‌ها با فراهم کردن امکان دانلود سريع و بي‌دردسر اپ‌هاي موبايلي بسيار مورد توجه قرار گرفته‌اند، اما نحوه عمل آنها همواره با انتقادهاي جدي همراه بوده که غالبا نيز پاسخ صحيح و کاملي به اين انتقادها داده نشده است.
**اگر نگاهي به شرايط برخي از پرطرفدارترين فروشگاه‌هاي اپليکيشني داخلي بيندازيد، مي‌بينيد که آنها در سايت‌هاي خود رسما اعلام کرده‌اند که هيچ مسووليتي در قبال آلوده بودن اپليکيشن‌هاي ارايه‌شده روي بستر خود به ويروس يا هک شدن افراد به‌دليل دانلود اپ‌هايي که آنها معرفي و ارايه کرده‌اند، ندارند. ** اين به آن معني است که اگرچه فروشگاه‌هاي اندرويدي مذکور خود را محق مي‌دانند که بخشي از مبلغ هر اپليکيشن را براي خود بردارند، اما تمايلي به صرف وقت و هزینه برای بررسي آلوده بودن يا نبودن اپ‌هاي ارايه‌شده روي بستر خود ندارند.
همان‌طور که مشهود است، برخي از فروشگاه‌هاي اپليکيشني نيز خود را صرفا يک بستر دانسته و از قبول مسووليت در قبال کاربران خود به‌راحتي شانه خالي مي‌کنند. اين در حالي است که نمونه‌هاي خارجي آنها مانند گوگل‌پلي و اپ‌استور شرايط سخت‌تري براي بررسي آلوده نبودن اپ‌هاي ارايه‌شده روي خود به ويروس دارند و آنها را بررسي مي‌کنند.
فروشگاه‌هاي اينترنتي و سايت‌هاي اشتراک ويديو
برخي فروشگاه‌هاي اينترنتي که حاضر به قبول مسووليت در قبال کالايي که روي بستر آنها ارايه و فروخته شده نيستند، از ديگر نمونه‌هاي تعجب‌برانگيز در زمينه بي‌مسووليتي‌هاي زنجيره‌اي و سريالي کسب‌وکارهاي اينترنتي در اين روزها هستند. اين فروشگاه‌ها با ذکر اينکه خود را همچون پاساژي مي‌دانند که فروشندگان مختلف بر بستر آنها اجناس خود را مي‌فروشند، فروش اجناس بي‌کيفيت، قاچاق و بروز هر مشکلي در فروشگاه خود را با اين توجيه که آنها فقط يک بستر هستند رد مي‌کنند تا خريداران با خريد هر کالا از اين سبک فروشگاه‌ها به‌نوعي پاي قرارداد ترکمانچاي را امضا کرده باشند.
سايت‌هاي به‌اشتراک‌گذاري ويديو نيز در اين سال‌ها رشد مناسبي داشته‌اند و حتي در مواردي باعث شکوفايي عرصه توليد محتواي ويديويي در کشور نيز شده‌ و انتظار مي‌رود در سال‌هاي آتي رقيبي جدي براي شبکه‌هاي ماهواره‌اي و تلويزيوني شوند. با اين وجود، انتشار فايل‌هاي ويديويي که بعضا اتهاماتي را به اشخاص حقيقي و حقوقي وارد مي‌کند روي بستر برخي از آنها باعث ايجاد مشکلات فراواني براي چهره‌هاي شناخته‌شده کشورمان در عرصه‌هاي مختلف فرهنگي، هنري و سياسي شده است. درواقع **برخي از اين سايت‌هاي به‌اشتراک‌گذاري ويديو نيز با اين توجيه که آنها صرفا بستر ارايه فايل‌هاي ويديويي هستند کل مسووليت انتشار تهمت را به عهده شخص بارگذاري‌کننده فايل دانسته و از قبول مسووليت انتشار شانه خالي مي‌کنند.**
توجه وي‍‍ژه مقام‌هاي قضايي به فضاي مجازي
اگرچه در سال‌هاي اخير برخورد لازم و کافي با فعالان کسب‌وکارهاي فضاي مجازي نشده و با اين توجيه که اين کسب‌وکارها نوپا هستند در بسياري از موارد مانع از برخورد جدي با آنها شده‌اند اما به‌تازگي تهديدات کسب‌و‌کارهاي متعدد فضاي مجازي بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است. به‌تازگي جانشین فرماندهی ناجا، سردار اسکندر مومنی در گفت‌وگويي تلويزيوني رسما اعلام کرد که اگرچه هرگز مخالف فضای مجازی نيست، اما تهدید در این فضا را واقعا جدی مي‌داند.
**اين مقام مسوول همچنين با درک مناسبي که از شرايط فعلي و نقصان‌هاي قانوني فعاليت کسب‌وکارهاي اينترنتي داشته، متذکر مي‌شود: چطور برای انتشار یک روزنامه یا کتاب ضوابط مشخصی وجود دارد، اما برای فضای مجازی این ساماندهی و نظم انجام نمی‌شود.**
جانشین فرماندهی ناجا همچنين با هشدار به خانواده‌ها در خصوص مشکلات اين حوزه گفته است: نیروی انتظامی به‌عنوان عضوی از شورای‌عالی فضای مجازی حرف‌های خود را می‌زند، اما همه از جمله خانواده‌ها باید به این موضوع توجه داشته باشند.
سردار مومنی همچنين متذکر شده که به موضوع فضای مجازی نباید نگاه بخشی و جناحی داشت و قانون‌گذاران باید برای نظم دادن به این فضا وارد شوند.
با توجه به فضاي به‌وجود آمده و اشراف سطوح بالاي ناجا به موضوع انتظار مي‌رود ديگر اعضاي شوراي‌عالي فضاي مجازي و فعالان حوزه ICT نيز به عمق مشکلات موجود در زمينه کسب‌و‌کارهاي آنلاين اينترنتي پي برده و از اين پس اجازه ندهند برخي از اين کسب‌وکارهاي اينترنتي با پنهان شدن پشت شعارهايي همچون دانش‌بنيان بودن يا در ابتداي راه بودن خواستار اختيارات و فعاليت‌‌هاي فرا قانوني نشوند.
اگر پيش از اين در فصلي بوديم که جوانه‌هاي کسب‌وکارهاي اينترنتي تازه زده شده بود و نياز به ايجاد شرايط گلخانه‌اي داشتند، اکنون با به‌ثمر نشستن آنها لازم است که اين شرايط گلخانه‌اي کنار رفته و به حقوق کاربران و استفاده‌کنندگان از خدمات آنها يعني مردم بيشتر توجه شود.   
به هر روي اگرچه کسب‌وکارهاي اينترنتي در ايجاد اشتغال در اين سال‌ها موثر بوده‌اند، اما واقعيت اين است که رها بودن آنها و مسووليت‌پذير نبودنشان مي‌تواند باعث ضايع شدن حقوق مردم که بايد اولويت اول کشور باشند، شود.
در شماره‌های بعدی به‌شکل دقیق‌تر به نقش و سهم دستگاه‌ها و نهادهای مسوول اعم از حقیقی و حقوقی در حوزه سایبری در شکل‌گیری فضای بی‌قانون کسب‌وکارهای اینترنتی خواهیم پرداخت.
 
 


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200