http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
وضعیت ICT در سازمان تامین اجتماعی بعد از زلزله 8 ریشتری
وضعیت ICT در سازمان تامین اجتماعی بعد از زلزله 8 ریشتری

سازمان تامین اجتماعی با وجود تحت پوشش داشتن 40 میلیون بیمه‌شونده در سال‌های اخیر، از نظر خدمات‌دهی الکترونیکی به مردم پیشرفت متناسبی در قیاس با نهادهایی همچون بانک‌ها، پلیس، شهرداری و ... نداشته است.

اما حمید حسینی مدیرعامل شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین به عنوان مشاور و بازوی IT سازمان تامین اجتماعی، از عملکرد IT این سازمان دفاع کرده و معتقد است 8 تغییر مدیریتی در 8 سال گذشته زلزله‌ای 8 ریشتری را در تامین اجتماعی ایجاد کرده است. او معتقد است جهش فناورانه بزرگی در سازمان تامین اجتماعی در حال وقوع است که برخی از این تحولات از سال جاری قابل بهره‌برداری است. او نشانه‌های تغییر نگرش مدیران جدید سازمان را در لحاظ بودجه‌ای چند صد میلیاردتومانی براي IT و تاکیدات صریح مدیران بر به‌کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در این سازمان می‌داند.
حمید حسینی در این مصاحبه از فراز و فرودهای IT در سازمان تامین اجتماعی،‌ وضعیت فعلی و طرح‌های آتی این سازمان بزرگ می‌گوید.
آقای حسینی! مهم‌ترین طرح‌های حال حاضر سازمان تامین اجتماعی در حوزه IT چیست، ترجیحا طرح‌هایی که درون‌سازمانی نبوده و به مردم بیشتر مربوط باشد.
اساسا در طراحی خدمات IT سازمان بیمه‌شده مد نظر است. سرویس‌های غیر حضوری مثل لیست اینترنتی، صدور دفترچه، استحقاق درمان با همین نگرش در حال اجرا است. سیستم‌های تامین اجتماعی 15 سال از عمرشان می‌گذرد و سیستم‌ها بر اساس فناوری‌ها و نیازهای 15 سال قبل سازمان طراحی و پیاده‌سازی شده‌اند. در آن زمان سازمان حدود 350 شعبه بیمه‌ای داشت و مهم‌ترین مشکل آن گردآوری صحیح اطلاعات بود. لذا می‌خواست کارت دستی ثبت سابقه را که به کارت 30-30 معروف بود، کنار بگذارد و شعبه، اطلاعات را دیجیتالی ثبت کند.
به همین خاطر یک سیستم نوشته و در 350 شعبه نصب و راه‌اندازی شد و مشکل گردآوری اطلاعات ما در آن مقطع حل شد. الان هم سازمان یکی از پاک‌ترین اطلاعات ملی را دارد. اما بعد از این، نیازهای جدیدی مطرح شد که ما در هر شعبه اطلاعات داریم اما اطلاعات تجمیعی نداریم. در این خصوص گفتند یک سرور می‌گذاریم در مرکز و اطلاعات شعب را آنجا کپی می‌کنیم. این کار انجام شد اما امروز با افزایش حجم کار، این روش جواب نمی‌دهد. بنابراین نیاز به بازنگری در طراحی‌ها داریم تا از نظام و سامانه غیرمتمرکز به سمت متمرکز و یکپارچه حرکت کنیم. لذا حوزه IT سازمان در حال رسیدن به یک بلوغ است و مبنای سیستم‌های سازمان ایجاد سیستم‌های یکپارچه است اما امروز ما نیاز داریم تا مثل بانک‌ها در هر گیشه سرویس بدهیم، خدمات اینترنتی بدهیم و هر کارفرما بتواند از هر جا لیست خود را رد کند. از همانجا هم پول واریز کند و نیازی به مراجعه به بانک نباشد. حتما باید به سمت موبایل و پیامک برویم. پس آن ساختار اطلاعات و طراحی دیگر جواب نمی‌دهد. به همین جهت سازمان چند سالی است که در حال آماده‌سازی زیرساخت‌های خود است مثل مرکز داده.
بنابراین حرکت به سمت خدمات یکپارچه و غیرحضوری و موبایل جزو برنامه‌های IT سازمان است. بخشی از سیستم‌های غیرحضوری‌ راه‌اندازی شده است. ما در دی ماه سال گذشته، 800 هزار لیست اینترنتی دریافت کردیم که رکورد بی‌سابقه‌ای بود. تعداد زیادی از دفترچه‌هایی که صادر شده است نیز غیرحضوری بوده است، یعنی بیمه‌شده دیگر نیازی به مراجعه به شعبه خودش ندارد. هم اکنون پروژه کارت هوشمند مطرح است که انشااله جایگزین دفترچه خواهد شد.
در حوزه درمانی نیز یک آرزوی ده‌ساله داشتیم و آن تامین سیستم‌ جدید HIS بیمارستانی بود. سامانه قدیمی با سیستم عامل DOS کار می‌کرد. این سیستم ده سال در همه واحدهای درمانی سازمان که حدود 350 واحد است نصب شده بود و در زمان خود بسیار مدرن بود اما بهبود نیافته بود.
علت چه بود؟
علت روشن است. در سازمانی به بزرگی تامین اجتماعی وقتی 8 مدیر در 8 سال عوض می‌شود یعنی 8 ریشتر زلزله. تغییر سیاست‌ها عامل بزرگی است فارغ از خوب یا بد عمل کردن، تغییرات اثرگذار است. مدیر عامل‌هایی در سازمان بودند که IT اصلا اولویت آنها نبود. در حال حاضر ما دنبال آن هستیم که جایگاه شرکت را در حوزه IT سازمان مجددا تثبیت کنیم.
نگاه تشریفاتی به شرکت می‌شد؟
نه اصلا شرکت را از سازمان جدا کرده بودند، می‌گفتند شما سخت‌افزار نخر ما خودمان می‌خریم، سیستم نخر ما خودمان می‌رویم انتخاب می‌کنیم، این کار را کردند و به بن‌بست خوردند.
جزیره‌ای عمل کردند؟
بله جزیره‌ای عمل کردند. سازمانی با این ابعاد نمی‌تواند با این تفکر کار کند. در حوزه HIS تصمیم بر این شد که خودمان سیستم را ننویسیم. چون در این مدت که ما کار نکردیم بالغ بر 20 شرکت در کشور مشغول بودند. لذا تیمی تشکیل شد و بررسی کردیم رسیدیم به سه شرکت؛ پایلوت انجام شد و یک شرکت انتخاب شد. برون‌سپاری سیاست ماست، اما ابعاد سازمان طوری است که نمی‌تواند اختیار خود را دست هر کسی بدهد چون سازمان بزرگی است. پس ما برون‌سپاری کردیم و دانش فنی را هم گرفتیم تا امکان توسعه و نگهداری سیستم را در آینده داشته باشیم و وابسته نباشیم. مجموع اینها باعث شد ما با شرکت مذکور شریک شویم و شرکتی به نام سلامت الکترونیک تامین (ساتا) که وابسته به شرکت ماست تشکیل شد که برای اولین بار است خبر تشکیل آن رسانه‌ای می‌شود.
آقای حسینی یک نقدی که البته به این سازمان می‌کنند، البته رد و تاییدش با شما، این است که علت کندی IT در جاهایی مثل بیمه و مالیات برای این است که شفافیت به‌صرفه نیست و روی درآمدهایشان تاثیر می‌گذارد. برای مثال وقتی در سیستم مشخص باشد فردی یک جا بیمه از حقوقش کسر می‌شود، نمی‌توان آن را مجبور کرد از چند جای دیگر هم بیمه بدهد. وقتی یک بار در سیستم هست بیمه است. یکی از دلایل این است که شفاف‌سازی نمی‌شد.
اصلا چرا ‌IT کند پیش می‌رود. حالا شما دلایل تغییرات مدیریتی را مطرح می‌کنید. اما از بیرون که نگاه می‌شود گویی خیلی هم به‌صرفه نیست IT همه جا هم باشد. بله درون‌سازمانی برای شما خوب است اما از بیرون نه می‌گویند خوب نیست.
یعنی می‌گویید مقاومت درونی وجود دارد.
بله این که چرا این كار را بکنیم و دست خودمان را در جاهایی ببندیم؟
موضوع سوال شما را باید به دو سه بخش تقسیم کرد. یک بخش اینکه ماهیتا تغییرات در هر سازمانی با مقاومت همراه است. در سازمان تامین اجتماعی هم مقاومت داشتیم. وقتی می‌خواستیم کارت 30-30 را حذف کنیم، در هر شعبه چند نفر این کارت‌ها را می‌نوشتند. پس اولین مقاومت ایجاد شد که ما بیکار می‌شویم. زمان برد آنها را توجیه کنیم که کسی بیکار نمی‌شود.
بخش دوم اینکه IT یک فناوری است که اگر در یک سازمان فرایند‌ها را عوض نکنید، اثر کافی را نمی‌گذارد. چون IT هزینه‌بر است لذا در جای دیگر باید هزینه را کاهش دهد و راندمان را بالا ببرد.
برای مثال در سازمان تامین اجتماعی در سال 76 به ازاي هر 421 بیمه‌شده اصلی یک کارمند بخش بیمه‌ای داشتیم و در سال 90 به ازاي هر 738 بیمه‌شده اصلی یک کارمند. یعنی بیمه‌شده ما حدود 2 برابر شده اما کارکنان ما رشد نداشته‌اند که یکی از اثرات مهم IT است. بنابراین چون IT هزینه دارد، وقتی وارد سازمان شد باید بهره‌وری را افزایش دهد.
بخش سوم اینکه، IT در تمام دنیا باید مرحله‌ای به کار گرفته شود و رشد تکاملی داشته باشد؛مثلا سازمانی که مشکل جمع‌آوری اطلاعات دارد نمی‌تواند به BI(هوشمندسازی‌تجاری) فکر کند، اصلا معنی ندارد.
IT بلوغ می‌خواهد در سازمان و زمان می‌برد، در همه دنیا هم اینطور است. سازمان تامین اجتماعی یکی از بهترین سازمان‌ها در بلوغ IT بوده است البته گاهی زیگزاگ رفته است. اما امروز ما در حال کار روی core insurance هستیم که سیستم‌های 20 سال آینده سازمان را تبیین می‌کند.
ما امروز به پشتوانه تجربه سال‌های قبل core insurance را مطرح می‌کنیم. سیستم آینده سازمان باید سامانه‌های مالی با عملیاتی یکپارچه باشند. باید فرایند‌های سازمان بازنگری شود. در دوره قبلی این کار را نکرده‌ایم و فرایند دست نخورد بلکه همان روش دستی فقط دیجیتالی شد. اما امروز در core insurance باید ساختار تغییر کند. حتما باید سرویس‌محور باشد. امروز کسی می‌خواهد بازنشسته بشود، باید پرونده‌اش را در دست بگیرد و از این‌طرف به آن‌طرف برود، اصلا این کار پذیرفته‌شده نیست. باید مثل گذرنامه یا خدمات پلیس به یک جا مراجعه کند و ما بتوانیم هفته بعد سوابق را برای ایشان جمع‌آوری و ارسال کنیم.
مثال‌هایی که می‌زنید مثل بانک‌ها، پلیس یا شهرداری که تا حد امکان خوب پیش می‌روند اما بیمه با کندی و نوعی بی‌میلی جلو می‌رود.
به طور قطع و یقین نظر تمام اعضاي هیات امنا، هیا‌ت مدیره و حتی مدیران ارشد سازمان، تسریع در توسعه IT است. بودجه IT امسال سازمان بی‌سابقه است.
بله این رویکرد یک سازمان را نشان می‌دهد که واقعا به نسبت سال‌های قبل اراده عملی بر اجرای کاری دارند یا نه.
بله عرض کردم نسبت به سال‌های قبل شاید جهش10 برابری در بودجه IT سازمان رخ داده باشد. شرکت ما بودجه‌اش 3 برابر شد و در تلاشیم که بخش بیشتری از بودجه سازمان را بتوانیم جذب کنیم.
تخصیص هم می‌دهند یا در حد کلامی است؟
به نکته خوبی اشاره کردید. در اجرا کمی مشکل داریم. هیات مدیره و مدیریت ارشد قطعا جایگاه IT را درک می‌کنند و نهضت IT را مطرح کرده‌اند که اینها واقعی است و شعار نیست. اما 2 لایه که می‌آیید پایین‌تر با کارشناس مالی، کارشناس اداری و کارشناس پشتیبانی مساله پیدا می‌کنید. آنها نگاه‌شان این نیست، چون بحث بازرسی‌های مختلف را نیز داشته و مارگزیده شده‌اند. وقتی می‌گویند بند الف ماده 30، یعنی این که کار دیگر جلو نمی‌رود. یعنی در برخی موارد بدنه سازمان دیگر مساله‌اش حل مشکل IT نیست بلکه جواب دادن به بازرسی است و رعایت آن ضوابطی که طی سال‌ها به انحراف رفته‌اند. برای همین ما مشکلات اجرایی داریم.
راس سازمان خواسته‌اش روشن است شواهد و قراین از جمله جهش بودجه‌ای در حوزه IT نشان می‌دهد که اراده وجود دارد. ولی تلویحا می‌پذیرید برخی کارکنان در جایی جلوی برخی تخلفاتشان گرفته می‌شود؟
من می‌خواهم بگویم بدنه قدرت جذب این سرعت را ندارد، که بخشی از آن در همه جا طبیعی است.
عرض بنده این است که چرا در جایی مثل بانک‌ها اینقدر سریع سیستم‌ها و شفافیت‌ها ایجاد شده است.
بانک‌ها هم دراجرا مشکلاتی داشته‌اند.
ولی سال‌هاست سازمان‌های دیگری مثل پلیس و شهرداری هم جلو رفته‌اند و دارند به مردم خدمات می‌دهند. به عبارتی این کندی در آنجا کمتر دیده می‌شود. شما از بیمه دفاع می‌کنید، حق هم دارید به هر حال سازمان متبوع شماست ولی وقتی کنار بقیه می‌گذاریم...
بله عقب است ولی خب تنوع کار ما هم خیلی بالاست.
بله من قصد کوچک کردن خدمات و سازمان شما را ندارم. اما به عنوان یک ارباب رجوع وقتی به بیمه مراجعه می‌کنم، مشکلات زیادی دارم و سردرگم می‌شوم. دیگر نه داخل مجموعه را می‌بینم و نه کاری دارم چه می‌گذرد. 40 تا 50 میلیون آدم که کارفرما و کارگر هستند، خدمات می‌خواهند. در قسمت بیرونی کند است. شما می‌گویید اراده نبوده تغییر مدیریتی بوده، مقاومت بدنه بوده، اما می‌خواهم بگویم مقاومت از نوع سیستمی بوده چون شما با مردم طرف هستید و برای انجام کار مردم می‌تواند فساد‌هایی شکل بگیرد. چون شما هر چه بیشتر مردم را سیستمی نکنید به نفع‌تان است و جواب سربالا به مردم می‌دهید.
من این را رد نمی‌کنم. الان در سیستم نام‌نویسی، مرحله‌ای تحت عنوان همپوشانی داریم، چون بیمه‌شده ما ممکن است در چند شعبه سابقه داشته باشد. ما این‌ها را تجمیع می‌کنیم و هر جا مشکلی باشد مشخص می‌شود. در همین همپوشانی‌ها مواردی از فساد مشاهده شد؛ مثلا بیمه‌شده، هم حق بیمه می‌دهد، هم مستمری می‌گیرد. یا به حالات مختلف از سازمان سرویس می‌گیرد.
یعنی شما می‌خواهید بگویید از بابت کندی در اجرای برخی طرح‌های IT خودتان هم زیان دیده‌اید.
بله و برای جلوگیری از این امر ما سعی می‌کنیم از ابزار IT استفاده کنیم. فرمایش شما در کل درست است. ما در حال راه‌اندازی سرویس‌های متعددی هستیم که امیدواریم تعدادی از آنها امسال به نتیجه برسد. عرض من این است که بهره‌برداری از تکنولوژی آسان اما پیاده‌سازی آن سخت است. توضیح دادم مبانی طراحی سامانه‌های ما به 15 سال قبل باز می‌گردد که بازنگری در آن زمان‌گیر است. بانک‌ها، سال‌ها قبل به سمت آن رفته‌اند و سازمان تامین اجتماعی زمان را از دست داده ولی اگر زیرساخت‌ها فراهم شود به سرعت جهش می‌کنیم.
مثلا بیمه‌شدگان الان همه مشکل حفظ سابقه خود را دارند. خود من هم این مشکل را داشتم که جایی چند سال قبل کار کردم اما بیمه من رد نشده است. ما داریم سرویس پیامک ایجاد می‌کنیم که بیمه‌شده، کارمند و کارگر بداند بیمه برایش هر ماه رد می‌شود یا نه. این سرویس انشااله تا پایان امسال ایجاد می‌شود.
همین که می‌پذیرید مشکلات و تاخیرهایی در کار بوده نشان از حسن نیت شما دارد. جایگزینی سیم‌کارت با دفترچه بیمه چه طرحی است و به کجا رسید؟
نام پروژه کارت هوشمند تامین اجتماعی است که جایگزین دفترچه می‌شود، این کار تکلیف قانونی ماست. در سیستم جامع بیمه، نهادهای زیادی درگیر هستند. ما برای تبادل اطلاعات بین آنها به یک محیط (MEDIA) نیاز داریم. الان دفترچه، نقش این محیط را بازی می‌کند. دکتر نسخه دستی روی آن می‌نویسد. داروخانه‌ها، آزمایشگاه، کلینیک و بیمارستان‌ها هم از آن استفاده می‌کنند. ما هم در داروخانه اطلاعات کلی از نسخه را ثبت می‌کنیم. ما اگر بخواهیم این شبکه ملی را بدون دفترچه به هم وصل کنیم نیاز به اطلاعات مرکزی داریم. ما در نسل‌های جدید سامانه‌ها به سمت ثبت اطلاعات در نقطه تولید می‌رویم. یعنی دکتر به جای نسخه کاغذی، اطلاعات آن را روی کامپیوتر وارد کند. حال سوال این است که چگونه اطلاعات منتقل شود؟ اگر دکتر در کامپیوتر وارد کند دست بیمار چیزی نیست. بقیه واحدها مثل داروخانه و بیمارستان و .... بیمه از کجا بفهمند؟
2 راه وجود دارد یکی اینکه یک شبکه ملی داشته باشیم که هر چیز یک جا ثبت شود و همه بتوانند آن را ببینند، از مرحله ویزیت دکتر تا داروخانه و بیمارستان. سیستم‌های متمرکز هزینه بالایی دارند، زمانبر هستند، نمی‌شود در همه نقاط جغرافیایی و روستاها پیاده‌سازی شود و باید فرهنگ استفاده از آن ایجاد شود. بحث‌های حقوقی هم مطرح است، یعنی ده‌ها مطلب دارد.
راهکار دوم این است که یک رسانه ارتباطی دیگر علاوه بر شبکه داشته باشيم. بیمار می‌خواهد عمل کند نمی‌شود گفت شبکه قطع است. شبکه باید باشد اما برای کاهش ریسک، کارت را می‌دهیم که در آن چند قابلیت وجود دارد و یکسری اطلاعات پایه مثل گروه خون و سوابق بیمار ثبت شده است. همچنین می‌توان ده نسخه آخر را در آن ببینیم و اگر شبکه قطع شد خدمات دچار اشکال نمی‌شود. سوال این بود که مدیا چه باشد و پاسخ این که کارت هوشمند باید باشد. بحث ارتباطات مشکل دیگر ما بود. اگر این کارت بتواند ارتباط را هم برقرار کند عالی است که من را بی‌نیاز از شبکه می‌کند. در غیر این صورت من باید بروم برای تمام داروخانه‌ها و بیمارستان‌ها در تمام کشور شبکه ایجاد کنم، اما الان این بستر آماده است.
برای این کار، کارت‌هایی چندمنظوره خواهیم داشت که هم می‌توان با آن تلفن زد و هم کارت هوشمند باشد. این طرح بزرگی است و روی آن به طور مفصل تحقیقات انجام شده است. حالا سوال این است؛ آیا من بیمه‌شده باید بروم این کارت را بخرم؟ خیر ما هزینه‌ای به بیمه‌شده تحمیل نمی‌کنیم. دوم، من بیمه‌شده اگر این را گرفتم باید حتما گوشی خاص داشته باشم؟ خیر! در عین حال تلفن هم هست اگر خواستم می‌توانم در گوشی هم بیندازم و از آن استفاده کنم.
باید اپراتوری پشت آن باشد؟
اپراتور رایتل است. از نظر اقتصادی باید توجیه داشته باشد ما در مجموعه سازمان تامین اجتماعی بانک داریم، اپراتور داریم، شرکت IT داریم، پس سعی می‌کنیم از توانمندی داخلی سازمان استفاده کنیم. رایتل گفته این کار را می‌کند.
یعنی 40 میلیون سیم‌کارت می‌دهد؟
بله و سازمان این را به عهده رایتل گذاشته است و رایتل هم شاید نیاز به سرمایه‌گذاری داشته باشد. طبیعتا هم این کار یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد.
این نیاز به بستر و آنتن‌دهی دارد دیگر.
بله برای مثال من می‌روم به جایی که رایتل آنتن ندارد. به محض این که بیایم به شهر، اطلاعاتم به‌روز می‌شود. به هر حال ایده این است که از امکانات روز استفاده کنیم.
برنامه زمانبندی شما برای اجرای این طرح‌ها و پروژه‌ها که فرمودید چگونه است؟
طراحی مفهومی و اجرایی و زمانبندی انجام‌ و پروژه به 4 بخش تقسیم شده است. یک بخش در اختیار رایتل قرار گرفته که شامل کارت و مدیریت کارت‌ها است. یک بخش عمده مربوط به شرکت خود ما است. 13 سیستم ما باید با این سیستم مرتبط شود، که داخل شرکت انجام می‌شود. 2 بخش دیگر هم هست که باید تصمیم بگیریم که خودمان انجام دهیم یا برون‌سپاری کنیم. در این پروژه برنامه اولیه ما یک‌سال و نیم بود تا به مرحله پایلوت برسیم که با تغییراتی آن را به یک‌سال رساندیم. اما ما امکان این را داریم که سریع‌تر پایلوت را در حوزه‌های محدودی عملیاتی کنیم. مثلا در حوزه بیماری‌های خاص به علت محدودیت بیماران، داروها، پزشکان و درمانگاه‌ها که حتی تا 5 ماه آینده یک خروجی اولیه را مردم لمس کنند و علاوه بر آن مشکلات عملیاتی طرح مشخص شود.
برآورد زمانی و هزینه‌ای اجرای کل پروژه را دارید؟
طراحی و برنامه نویسی پروژه بیش از 15 میلیارد تومان هزینه دارد که به غیر از سخت‌افزارها است. ما سعی کردیم خرید سخت‌افزارها را بشکنیم. مثلا بگوییم رایتل هزینه‌ها با شما، یا داروخانه شما خودت نرم‌افزار را بخر، یا از پزشکان بخواهیم خودشان لپ‌تاپ بخرند و با یک سری متدها و روش‌هایی بتوانیم حجم سرمایه‌گذاری کلان این طرح را بشکنیم تا پروژه اجرایی شود. ما باید بتوانیم زیر 6 ماه، پایلوت را اجرا کنیم و اگر پایلوت تکمیل شود مشکل زیادی در توسعه نخواهیم داشت. فکر نمی‌کنم تعمیم سیستم بیشتر از یک‌سال طول بکشد.
و سخن پایانی
حوزه IT سازمان در دوره گذار است و فشار مطالبات چندین‌ساله پشت آن است و من خواهش می‌کنم که شما در حوزه نشر، شفاف‌سازی‌ و انتظارات را تعدیل کنید و کمک کنید که این پروژه‌ها به نفع بیمه‌شده و مردم پیش برود.
با تشکر از وقتی که در اختیار ما گذاشتید.


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200