http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
مفهوم شناسي دولت الكترونيكی
مفهوم شناسي دولت الكترونيكی

آنچه ذیلا تحت عنوان «مفهوم شناسی دولت الکترونیکی» منتشر می شود، بخشی از پایان نامه دکترای مهدی فقیهی، رییس دفتر ارتباطات و فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس است.

عنوان این پایان‌نامه، «ارایه مدل دولت الکترونیکی در افق 1404» است که دیگر بخش‌های آن به گزینش نویسنده، در شماره‌های آینده عصر ارتباط به چاپ خواهد رسید.
ظهور وگسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات فرصت‌هاي جديدي را براي رشد و توسعه كشورها ایجاد کرده است و دولت ها درصدد آن هستند كه از طريق دستيابي به فناوری اطلاعات و ارتباطات، رشد و پيشرفت اجتماعي و اقتصادي را سرعت بخشند. يكي ازجنبه‌هاي كاربردي مهم فناوري ارتباطات و اطلاعات، دولت الكترونيكی است.
فناوري اطلاعات درحال تغيير دادن نقش، كاركرد و قدرت دولت‌ها است. به همين جهت همراه با بازمهندسي فرايندهاي طولاني سازمان‌هاي بخش عمومي، كاربردهاي فناوري‌هاي رايانه‎اي در اداره دولت‌ها رو به گسترش است. امروزه فناوري اطلاعات و ارتباطات، ساختار حاكميت دولت‌‌ها را در دو بعد عمودي و افقي تحت اثير قرارداده است‌. در بعد عمودي، فناوري اطلاعات با كاهش هزينه و زمان و نيز گسترش خدمات اداري، موجب كاهش بروكراسي مي‌شود و در بعد افقي، دامنه و نحوه دخالت دولت در قلمروهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي را تحت تاثير قرار مي‌دهد. فناوري اطلاعات ابزار قدرتمندي است كه مي‌تواند با پيدايش دولت الكترونيكی به مشاركت موثرتر، قانونمندتر، شفاف‌تر و پيشرفته‌تر همه شهروندان كمك كند. به‌كارگيري دولت الكترونيكی همان‌طور كه سبب ارتقای سطح خدمات مي‌شود، سبب ايجاد كارايي بالاتر و ايجاد امكانات جديد مشاوره الكترونيكی‌‌، كنترل الكترونيكی و مشاركت عمومي مي‌شود‌. لزوم شكل‌گيري دولت الكترونيكي منوط به شناخت دولتمردان از معماري كلان فناوري اطلاعات در حوزه‌‌هاي مختلف فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي است و اكثر كشورهاي جهان پياده‌سازي معماري فناوري اطلاعات و دولت الكترونيكی را در بخش يا بخش‌هايي كه نياز بيشتري به آن دارند، آغاز كرده‌اند و در مراحل گوناگوني از فازهاي پياده‌سازي آن جاي دارند.
دولت الكترونيكی از زواياي متعدد و از نگاه انديشمندان رشته‌هاي مختلفي همچون مهندسي نرم‌افزار، فناوري اطلاعات، علوم سياسي، مديريت دولتي و غيره مورد بررسي قرار گرفته است. در عين حال برخي از مهم‌ترين تعاريف ارایه شده آن عبارتند از:
دولت الكترونيكی به معناي استفاده دولت از اينترنت در راستاي ارایه خدمت عمومي، جمع‌آوري داده‌ها و بهبود فرايندهاي مردم‌سالار است.
دولت الكترونيكی به معناي اجراي الگوهاي سودمند براي شهروندان، صنعت، كاركنان و ساير ذي‌نفعان با هدف جهت‌دهي به تعاملات بر خط كسب‌وكار به‌كار رفته است و درصدد يكپارچه كردن استراتژي، فرايند، سازمان و فناوري است به‌گونه‌اي كه كاربران قادر باشند با روشي آسان به خدمات دسترسي پيدا كنند.
دولت الكترونيكی به معناي استفاده دولت از فناوري اطلاعات به‌ويژه اينترنت جهت افزايش سطح دسترسي شهروندان، مراكز دولتي، كاركنان بخش عمومي و شركت‌هاي بخش خصوصي به خدمات و اطلاعات بر خط است.
دولت الكترونيكی، استفاده سهل و آسان از فناوري اطلاعات به منظور توزيع خدمات دولتي به‌صورت مستقيم به مشترك در 24 ساعت شبانه‌روز و 7 روز هفته است.
با مروری بر تعاریف فوق 2 رویکرد اصلی در تعریف دولت الکترونیکی وجود دارد. اولين رويكرد، رويكرد ابزاري است كه دولت الکترونیکی را به كاربردن فناوري اطلاعات توسط دستگاه‌هاي حكومتي جهت كاهش هزينه و افزايش بهره‌وري در خدمت‌رساني به شهروندان مي‌داند.
از ديدگاهي ديگر مي‌توان آن را نوعي از دولت كه با استفاده از فناوري اطلاعات امكان نظارت مردم بر حكومت و همچنين نظارت حكومت بر عناصر غيرحكومتي را فراهم مي‌آورد، دانست.
رویکرد اول ارایه خدمت كارای دولت‌ها را هدف گرفته است و دولت الکترونيکی را اختصاصا براي خدمات‌رساني دولت به شهروندان (G2C) تعریف می‌کند.
برخلاف رویکرد اول که بر موضوعات كارآيي تمركز دارد و غالبا به‌طور مستقيم به بخش فناوري‌هاي ارتباطات و اطلاعات توجه مي‌كنند، رویکر دوم به اثربخشي توجه دارد.
در تعاريف جديدتر منظور از دولت الكترونيكی، به‌نوعي زمامداري الكترونيكی (e-Governance)است و به‌جاي عناصر فناوري، به‌طور كلي به ابعاد سيستم‌ها، سازمان‌ها و نظام‌هاي اجتماعي مي‎پردازد.
در نهايت با تلفیق 2 رویکرد مذکور، جامع‌ترين تعريف را مي‌توان چنين بيان كرد: «استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در دولت برای ارایه خدمات عمومی، بهبود اثربخشی مدیریت و ترویج ارزش‌های مردم‌سالاری، به علاوه چارچوبی نظارتی که تبادل اطلاعات میان مردم و دولت را تسهیل و به ترویج جامعه دانش کمک می‌کند» (آری وکیو، 2006).


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200