http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
با باتری خود درست رفتار کنید
با باتری خود درست رفتار کنید

هفته پیش بحث جالب باتری و شارژرها را آغاز کردیم و می‌خواهیم با سری مقالاتی اطلاعات شما خوانندگان عزیز را درباره این ابزارها و نحوه صحیح استفاده از آنها افزایش دهیم.

باتری‌ها جزو پرمصرف‌ترین ابزارهای اطراف ما هستند که با توجه بیشتر به آنها می‌توانیم عمرشان را افزایش دهیم و به‌طور کلي در هزینه‌ها صرفه‌جویی کنیم؛ حتی صدمه واردشده به دستگاه الکترونیکی را می‌توانیم کاهش دهیم.
هفته پیش بحث جالب باتری و شارژرها را آغاز کردیم و می‌خواهیم با سری مقالاتی اطلاعات شما خوانندگان عزیز را درباره این ابزارها و نحوه صحیح استفاده از آنها افزایش دهیم.
باتری‌ها در شکل‌ها و اندازه‌های گوناگونی وجود دارند و انواع آن به زیادی تعداد انواع سگ‌ها است. اما همان‌طور که نژادهای مختلف سگ اسم‌های مختلفی دارند، باتری‌ها نیز اسم‌گذاری خاص خودشان را دارند. در ابتدای مقاله این هفته می‌خواهیم به انواع باتری‌ها از نظر مواد تشکیل‌دهنده، ولتاژ، اندازه، توان و... اشاره کنیم و سپس به موضوعات دیگر در مورد باتری‌ها بپردازیم. هر باتری می‌تواند به‌صورت تکی یا یک‌سلولی (Cell) وظیفه خود را انجام دهد، درست مانند گوشی‌های موبایل، یا با دیگر سلول‌های مشابه سری شود و صدها ولت برای ما تولید کند. برای مثال در UPS‌ها یا بخش الکتریکی یک وسیله نقلیه. برخی باتری‌ها ظرفیت (Capacity) زیادی دارند، اما توان (Power) خروجی آنها پایین است؛ در عوض برخی دیگر از باتری‌ها ظرفیت پایین اما توان خروجی بالايي در حد 300 آمپر دارند.
بزرگ‌ترین سیستم باتری که برای ذخیره‌سازی شبکه‌ای (Gird) انرژی و تامین برق مورد نیاز وجود دارد، منابع انرژی تجدیدپذیر مانند توربین‌های بادی یا سیستم‌های خورشیدی هستند. یک منطقه توربین‌های بادی 30 مگاواتی از یک باتری 15 مگاواتی استفاده می‌کند. این عدد برابر است با 20 هزار باتری معمولی و حدود 10 میلیون دلار قیمت دارد. یک منبع يك مگاواتی می‌تواند برق 50 خانه متوسط یا یک فروشگاه زنجیره‌ای را تامین کند. این اعداد را برای آشنایی بیشتر شما بیان کردیم. در ادامه سراغ شناسایی بهتر باتری از روی خصوصیات دیگرشان می‌رویم.
مواد تشکیل‌دهنده
رایج‌ترین مواد تشکیل‌دهنده (Chemistry) برای باتری‌ها، سرب (Lead)، نیکل (nickel یا Ni)، لیتیوم (lithium یا Li) است. هر سیستم باتری الگوریتم یا روش شارژ‌شدن مخصوص به خود را دارد که تا حدودی هفته پیش با آنها آشنا شدید. برخلاف شارژرهای حرفه‌ای و خاص که طوری طراحی شده‌اند که بتوان باتری‌های مختلف را با آن شارژ کرد، اما باتری‌های رایج در ميان کاربران دارای شارژر مخصوص هستند که برای همان نوع باتری مورداستفاده قرار مي‌گيرد. با رایج‌شدن شارژرهای USB و استاندارد مربوط به آن، ولتاژ شارژ باتری‌ها تقریبا یکسان و پنج ولت شده است و فقط در مورد آمپر متفاوت هستند.
ولتاژ
ولتاژ درج‌شده روی باتری‌ها میزان ولتاژ اسمی آنها است. برای مشاهده ولتاژ حقیقی باید میزان آن را زمانی‌که به یک مصرف‌کننده یا شارژر متصل است، اندازه‌گیری کنید. البته ناگفته نماند ولتاژ حقیقی باتری نیز در زمان‌های مختلف، متفاوت است. برای مثال، وقتی یک باتری 100 درصد شارژ است، ولتاژ مشاهده‌شده می‌تواند نزدیک ولتاژ اسمی آن باتری باشد و به آن ولتاژ مدار باز (open circuit voltage یا OCV) می‌گویند. همچنین وقتی میزان ولتاژ یک باتری را در زمانی‌که تحت بار (Load) قرار دارد یا در حال شارژ است اندازه‌گیری کنید، مقادیر گوناگونی نشان می‌دهد که به آن ولتاژ مدار بسته (closed circuit voltage یا CCV) گویند.
ظرفیت
ظرفیت (Capacity) میزان انرژی یک باتری را در واحد آمپر-ساعت (ampere-hours یا Ah) بیان می‌کند. البته در باتری‌ها و شارژرهای رایج، شما مقادیر ظرفیت را با واحد میلی‌آمپر-ساعت یا یک‌هزارم آمپر-ساعت مشاهده می‌کنید. کارخانه‌های تولیدکننده باتری معمولا میزان ظرفیت باتری‌ها را کمی بالاتر از مقداری که باتری می‌تواند فراهم کند روی باتری درج می‌کنند. توجه داشته باشید که تا میزان مشخصی می‌توانید از یک باتری با ظرفیت بالاتر برای یک دستگاه مثلا لپ‌تاپ استفاده کنید، اما ولتاژ خروجی باتری باید دقیقا یکی باشد. تفاوت اصلی باتری‌های 9 سلولی با 6 سلولی رایج در لپ‌تاپ‌ها در همین موضوع است. درواقع با بالابردن تعداد سلول باتری، ظرفیت باتری بالاتر می‌رود و می‌توانید مدت‌زمان بیشتری از لپ‌تاپ استفاده کنید. طبیعتا برای شارژ شدن یک باتری با ظرفیت بیشتر، زمان بیشتری نیاز است.
Cold cranking amps
Cold cranking amps یا CCA، واحدی است که در باتری‌های معمولی‌تر شاهد آن هستيم و نمایانگر بالاترین میزان جریانی است که باتری می‌تواند در دمای منفی 18 درجه سانتیگراد (صفر درجه فارنهایت) فراهم کند.
انرژی ویژه و چگالی انرژی
انرژی ویژه (Specific energy) واحد‌ی است برای تعریف ظرفیت در وزن (Wh/kg) و چگالی انرژی (energy density) واحد حجمی‌ است برای بیان حجم انرژی که در واحد سایز داده می‌شود (Wh/l). یک باتری می‌تواند انرژی ویژه بالا و در عین حال توان ویژه کمی داشته باشد. بهترین مثال براي این نوع باتری‌ها، باتری‌های آلکالاین (Alkaline) هستند. در نقطه مقابل برخی باتری‌ها می‌توانند انرژی ویژه کم و توان بالایی داشته‌ باشند؛ مانند سوپرخازن‌ها (supercapacitor). انرژی ویژه مترادف ظرفیت باتری و مدت زمان فعال بودن است.
توان ویژه
توان ویژه (Specific power) واحد وزنی دیگری است که بیانگر میزان جریانی است که باتری می‌تواند فراهم کند. باتری‌هایی که برای ابزارهای انرژی و توانی مورد استفاده قرار می‌گیرند، توان ویژه بالا و انرژی ویژه پایینی دارند. به‌عبارت دیگر توان ویژه معادل مقاومت داخلی کم و میزان انرژی خروجی است.
C-rates
C-rates یکی از واحدهایی است که در مورد باتری‌ها زیاد به‌کار می‌رود، اما میان کاربران رایج نیست. در مقاله هفته گذشته نیز به این واحد برای باتری‌های مختلف اشاره شد، اما بیان نکردیم که واحد C-rates با یکای C دقیقا چه موضوعی را بیان می‌کند. C-rates مقدار جریان (Currents) در زمان شارژ و دشارژ را نشان می‌دهد.
در اواخر سده هجدهم میلادی، چارلز آگوستین دی‌کولن تعريف کرد که یک باتری میزان جریان شارژی که در هر ثانیه و با يك آمپر دریافت می‌کند، برابر یک کولون (Coulomb یا C) است. همان باتری در مدت 10 ثانیه میزان 10 کولن دریافت می‌کند و الی آخر. در زمان دشارژ هم حالت معکوس رخ می‌دهد. امروزه واحد کولن برای میزان جریان شارژ و دشارژ باتری‌ها استفاده می‌شود.
اگر براي یک برای باتری 1000 میلی‌آمپري (يك آمپر) عدد يك کولن (1C) ذکر شود، بیان‌كننده این است که در شرایط ایده‌آل اگر 1000 میلی‌آمپر از آن باتری جریان بکشیم، یک ساعت شارژ آن دوام می‌آورد. اگر همان باتری 1000 میلی‌آمپری عدد 5/0 کولن داشته باشد، دو ساعت باتری آن دوام می‌آورد.
ظرفیت باتری و میزان انرژی که باتری می‌تواند نگه دارد، با دستگاه آنالیزگر باتری اندازه‌گیری مي‌شود. عدد خروجی برای دشارژ کردن باتری به درصد نشان داده مي‌شود. اگر یک باتری 1000 میلی‌آمپر به مدت يك ساعت می‌تواند دوام بیاورد تا ولتاژ آن کامل قطع شود، عدد 100درصد برای آن نشان داده می‌شود، اما اگر همان باتری نیم‌ساعته خالی شود، 50 درصد برای آن ذکر می‌شود. همان‌طور که اشاره شد، کارخانه‌های تولید‌کننده معمولا ظرفیت بالاتری برای باتری‌های خود ذکر می‌کنند و وقتی با دستگاه آنالیزگر آنها را آزمایش می‌کنید عدد نمایش داده‌شده کمی کمتر از 100 درصد خواهد بود. هر باتری که درصد آن بالاتر حساب شود، عملکرد بهتری دارد.
بار
بار (Load) نمایانگر میزان انرژی باتری است. میزان کاری که در مدت زمان انجام گرفته می‌شود با واحد وات-ساعت (Wh) نشان داده می‌شود.
وات و ولت‌-آمپر
توان کشیده‌شده از باتری با واحدهای وات (Watts یا W) همچنین ولت-آمپر (volt-amps یا VA) نشان داده می‌شود. وات_ میزان توان واقعی است که اندازه گرفته شده، درحالی‌که ولت-آمپر میزان توان مورد انتظار با توجه به ساختار مدار است. در یک مدار ایده‌آل میزان وات به میزان ولت-آمپر می‌رسد.
دوره
یکی از اصطلاحاتی که شاید در مقالات علمی و توضیحی در مورد باتری و افزایش عمر آنها خوانده باشید، مفهوم دوره (Cycle) یا سیکل است. یک دوره به میزان مصرف 100 درصد از یک باتری گفته می‌شود؛ یعنی به اندازه یک شارژ کامل از باتری مصرف کنید. یک دوره می‌تواند در یک بار شارژ و با مصرف 100 درصد آن رخ دهد یا حتی در چند بار مجموعا به 100 درصد برسد. برای مثال اگر شما 30 درصد از باتری را مصرف کرده و دستگاه را دوباره شارژ کنید و سپس فردای آن روز 70 درصد آن را استفاده کنید، این یک سیکل شارژ و دشارژ است نه دو سیکل (30+70 برابر است 100 یا یک دوره).
کالیبره‌کردن باتری
در مورد باتری‌های قابل شارژ، سنسوری وجود دارد که حجم دقیق باتری را تشخیص می‌دهد و نتیجه آن عددی به درصد است که روی نمایشگر دستگاه خود مشاهده می‌کنید. این بخش پس از چند دوره شارژ و دشارژ شدن، کمی از تنظیم خارج‌ شده و با مقداری خطا میزان شارژ باتری را تشخیص می‌دهد. ممکن است بیش از حد درست یا حتی کمتر از میزان واقعی میزان باتری را نمایش دهد. به عملی که موجب دوباره تنظیم شدن شاخص باتری می‌شود، کالیبره‌کردن یا یادگیری دوباره (Re-learning) گفته می‌شود.
توصیه شده است هر سه ماه یک‌ بار یا 40 دوره کامل شارژ و دشارژ باتری دستگاه، آن را کالیبره کنید. حال سوالی که برای بسیاری از خوانندگان ما وجود دارد این است که چگونه می‌توانیم باتری را کالیبره کنیم. برای کالیبره کردن باتری لپ‌تاپ به این ترتیب عمل کنید که ابتدا باتری را تا 100 درصد شارژ کنید. در شارژ کامل دستگاه را به مدت دو ساعت در شارژ رها کنید تا حرارت آن به‌‌‌‌خاطر عملیات شارژ پایین بیاید (آداپتور را خارج نکنید). در گام بعدی شارژر را از دستگاه جدا کنید و در بخش تنظیمات باتری در کنترل پنل (قسمت Power) تعیین کنید که دستگاه در سطح پنج درصد به‌صورت خودکار Hibernate یا Sleep شود. توجه داشته باشید که سطح حداقل را کمتر از پنج درصد قرار ندهید؛ زیرا ممکن است باتری دچار استرس شده و بازگشت آن غیر ممکن شود. برای این کار روی آیکون باتری در کنار ساعت ویندوز کلیک کرده و گزینه Power Options را انتخاب کنید. در پنجره به‌نمایش گذاشته دو مورد از Planهای مصرف انرژی لپ‌تاپ را مشاهده می‌کنید. برای مثال Balanced. روی گزینه Change Plan Settings روبه‌روی Plan‌ای که هم‌اکنون فعال است کلیک کنید. در بخش جدید روی لینکChange advanced power settings‌ کلیک کنید. در پنجره بازشده به‌دنبال آیتم Battery بگردید و از زیرمنوی‌های آن، آیتم Critical battery action را روی Hibernate یا Sleep بگذارید و میزان آیتم Low critical level را 5 درصد تعیین کرده و ok کنید.
حال با دستگاه خود بدون اینکه آن را خاموش کنید یا به حالت خواب ببرید، کار کنید تا دستگاه به‌صورت اتوماتیک خاموش شود. توجه داشته باشد که کار سنگین با دستگاه انجام ندهید و سعی کنید دما را زیر ۶۰ درجه نگاه دارید. برای این کار می‌توانید فیلم تماشا کنید یا به وبگردی بپردازید و نور صفحه‌نمایش را در حداکثر خود قرار دهید. وقتی دستگاه به‌صورت کامل خاموش شد آن را به مدت پنج ساعت یا حتی بیشتر به حال خود رها کنید. پس از این مدت شارژر را متصل کنید و بدون اینکه عملیات شارژ را متوقف کنید باتری را تا فول شدن شارژ کنید. در این مدت شما می‌توانید از دستگاه خود استفاده کنید، ولی توجه داشته باشید که کار سنگین از دستگاه نکشید و بگذارید تا حداکثر انرژی برای شارژ باتری در اختیار آن قرار بگیرد. توصیه می‌شود بدون آنکه از لپ‌تاپ استفاده کنید، این مرحله را انجام دهید.
اگر از برنامه‌هایی که میزان استهلاک باتری (Wear Level) را نمایش می‌دهند استفاده کنید، متوجه می‌شوید که میزان استهلاک باتری بیشتر شده که این به‌دلیل کالیبره شدن سلول‌ها و افزایش دقت آنها و صحت اطلاعات است که طبیعی است (اگر برای بار اول دستگاه را کالیبره می‌کنید این مقدار ممکن است کاهش داشته باشد). باتری‌های یون لیتیومی دارای تعداد محدودی سیکل شارژ و دشارژ کامل هستند (معمولا بین ۲۰۰ تا ۵۰۰) بنابراین بهتر است تا حد امکان از شارژ و دشارژ کامل باتری جلوگیری کنیم تا میزان استهلاک باتری هم کاهش داده شود.
راه‌های ساده برای افزایش عمر باتری
یکی از خوانندگان این سوال را مطرح کرده بود: «من و دوستم هر دو یک مدل گوشی و از یک فروشگاه خریداری کردیم، اما بعد از مدتی دوستم از عمر کم باتری شاکی بود، در حالی‌که گوشی من از نظر باتری خوب عمل می‌کرد. این تفاوت عمر باتری چه دلیلی می‌تواند داشته باشد؟ آیا فروشنده باتری تقلبی در جعبه گوشی دوستم قرار داده است؟»
در پاسخ به این خواننده عزیز باید بگوییم دلیل اصلی عمر کم باتری، به شرایط و نحوه استفاده بستگی دارد. گرچه پیشنهاد می‌کنیم در خرید لوازم الکترونیکی به‌خصوص گوشی و تبلت به فروشگاه‌های معتبر مراجعه کنید؛ همچنين برای لوازم جانبی مانند باتری و شارژر. خرید یک شارژر غیراصل به‌دلیل هماهنگ نبودن با باتری می‌تواند صدمه جدی به باتری وارد کند. در مورد نحوه استفاده باید به این نکته اشاره کنیم که روشن بودن بخش‌های مختلف یک دستگاه می‌تواند میزان بیشتری انرژی مصرف کند. مهم‌ترین این بخش‌ها صفحه‌نمایش با نور بیش از اندازه بالا است. بنابراین پیشنهاد می‌شود مدت زمان خاموش‌شدن خودکار صفحه‌نمایش را روی 30 ثانیه تنظیم و میزان درخشش (Brightness) آن را اتوماتیک کنید تا براساس نور محیط به‌صورت خودکار شدت درخشش نور تغییر کند. از بخش‌های دیگر دستگاه كه باتری بسیار زیادی مصرف می‌کند، GPS است. اگر از این قابلیت گوشی‌های تبلت استفاده نمی‌کنید، حتما آن را خاموش نگه دارید. در نسخه‌های جدید سیستم‌عامل‌ها به‌خصوص اندروید، در تنظیمات، گزینه Wi-Fi Based Location را فعال کنید. راه‌های ارتباط بی‌سیم مانند Wi-Fi و Bluetooth از دیگر بخش‌های پرمصرف باتری هستند. در مورد وای‌فای، اگر از آن استفاده نمی‌کنید، خاموشش کنید و اگر استفاده زیادی از آن دارید، به روتر وایرلس تا حد امکان نزدیک باشید تا کمترین انرژی برای دسترسی به امواج صورت بگیرد. نسخه‌های جدید بلوتوث به خصوص بلوتوث 4.0 مصرف انرژی بسیار پایینی دارند، مگر اینکه به‌طور مداوم، مانند هدفون بلوتوث مورد استفاده قرار بگیرند. اگر بلوتوث شما نسخه‌های قدیمی‌تر است، تا حد ممکن آن را خاموش نگه دارید.
در مورد خود میزان آنتن‌دهی گوشی نیز موضوع نزدیک‌بودن به آنتن صادق است. به هر میزان از آنتن موبایل دورتر باشید، سیگنال ضعیف‌تری دریافت می‌کنید و به دستگاه فشار بیشتری وارد می‌شود. این فشار در زمان نبود کامل آنتن به اوج می‌رسد. پس در مکان‌‌هایی که مطمئن هستید برای مدت طولانی آنتن ندارید، گوشی را روی حالت Flight mode قرار دهید. گوشی‌ها و تبلت‌های سیم‌کارت‌دار، به طور متوسط هر يك ثانیه یک پالسی را به آنتن ارسال می‌کنند تا وضعیت تماس دریافتی (Income Call) یا پیامک (SMS) و پیام چندرسانه‌ای (MMS) را مورد بررسی قرار دهند.
در محیط‌های شلوغ مانند مراکز شهر، بیمارستان‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و... به‌دلیل ازدحام جمعیت و حضور گوشی و تبلت‌های زیاد نیز مصرف باتری افزایش پیدا می‌کند. تصور کنید در یک رستوران هستید. اگر عده کمی در آنجا حضور داشته باشند، می‌توانید به آرامی با شخص مورد نظر خود صحبت کنید، اما اگر جمعیت زیادی حضور داشته باشند، مجبورید صدای خود را افزایش دهید. در مورد گوشی‌ها و آنتن‌ها نیز به همین شکل است. اگر جمعیت زیادی در دامنه آنتن حضور داشته باشند، مصرف باتری آن دستگاه کمی افزایش پیدا می‌‌کند. موضوع نزدیک بودن به آنتن در مورد تمام دستگاه‌های بی‌سیم از وایرلس، بلوتوثی، گوشی‌های بی‌سیم خانگی و... صدق می‌کند.
باید‌ها و نبایدها
در مورد انواع باتری‌ها، بایدها و نبایدهایی وجود دارد که با توجه به آنها می‌توانید عمر باتری‌های قابل شارژ خود را افزایش دهید. این باید‌ها و نبایدها به سه دسته کلی تقسیم‌بندی شده‌اند و شما با مراجعه به این مرجع می‌توانید رفتار مناسبی با باتری‌های خود نشان دهید. در این جدول مهم‌ترین ستون آن، ستون آخر است. بسیاری از ابزارهای همراه امروزی از باتری لیتیومی استفاده می‌کنند، پس با این ستون بیشتر سروکار دارید.


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200