http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
پاسخ به نياز ذي‌نفعان اينترنتي فارسي‌زبان
پاسخ به نياز ذي‌نفعان اينترنتي فارسي‌زبان

بیش از هشت سال از برگزاری اجلاس‌های سران برای جامعه اطلاعاتی موسوم به World Summit on the Information Society (WSIS) می‌گذرد و راهبری و حاکمیت اینترنت همچنان به‌عنوان یکی از بحث‌های داغ محافل سیاسی و فنی و بدون دستیابی به راهکاری فراگیر مطرح است.

اجلاس‌های WSIS در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ میزبان بالاترین رده رهبران سیاسی و سایر ذی‌نفعان اینترنت (دولت‌ها، شرکت‌های بزرگ، سازمان‌های مردم‌نهاد، انجمن‌های تخصصی و...) از سرتاسر جهان بود تا به بحث در خصوص آینده مدیریت اینترنت بپردازند و راهکاری برای چگونگی حاکمیت فراگیر بر اینترنت بیابند؛ بحثی که همچنان پس از گذشت نزدیک به یک‌دهه، بدون دستیابی به نتیجه‌ای مشخص ادامه دارد.
اجلاس‌های WSIS حاصل قطعنامه شماره 183/56 مجمع عمومی سازمان ملل مورخ دسامبر 2001 بود که برگزاری دو مرحله از اجلاس سران جامعه اطلاعاتی را رقم زد. اولین فاز این اجلاس، دهم تا دوازدهم دسامبر 2003 در ژنو و دومین فاز اجلاس، شانزدهم تا هجدهم نوامبر 2005 در تونس برگزار شد. هدف از فاز اول، تهیه بیانیه روشنی از اراده سیاسی و اقدامات متقن به‌منظور ایجاد پایه‌های اساسی جامعه اطلاعاتی برای همه بود که دستاورد آن، بیانیه اصول و برنامه اقدام ژنو است. هدف از دومین فاز، جامه عمل پوشاندن برنامه اقدام ژنو، یافتن راه‌حل‌ها و رسیدن به توافقاتی در زمینه حاکمیت اینترنت، ساز‌وکارهای تامین مالی و پیگیری و اجرای مستندات تونس و ژنو بود. دستاورد این فاز، تعهدات تونس و دستور کار تونس برای جامعه اطلاعاتی است. این اسناد، تمامي دولت‌ها و نیز سازمان‌های بین‌المللی، بخش خصوصی و جامعه مدنی را موظف به ساخت و پی‌ریزی یک جامعه اطلاعاتی مردم‌مدار، فراگیر و توسعه‌محور و غیرتبعیض‌آمیز می‌کرد. طبق اسناد سازمان ملل متحد از جمله بیانیه هزاره و اسناد ‌WSIS، همگي دست‌اندرکاران موظف بودند (و هستند) که نسبت به اهداف هشت‌گانه بیانیه هزاره متعهد باشند و نیز در خصوص دستیابی به راهکاری فراگیر برای مدیریت اینترنت تلاش کنند.
در آن زمان، عمده جهت‌گیری‌ها در راستای انتقال مدیریت اینترنت از ساختار ایجاد شده توسط دولت ایالات متحده آمریکا (موسسه آیکن) به سازمان ملل (به‌عنوان نماینده تمامی دول) بود؛ خواسته‌ای که با مخالفت سرسختانه آمریکا و برخی کشورهای غربی در آن زمان در عمل به قفل شدن مذاکرات در آخرین روز نشست منجر شد و در نهایت، اجلاس تنها به برپایی دبیرخانه مجمع راهبری اینترنت (Internet Governance Forum, IGF) بسنده کرد تا از این طریق با برگزاری نشست‌های سالانه، ذی‌نفعان مختلف اینترنت فرصت ارايه دیدگاه‌ها و نظرات در خصوص راهکارهای مختلف این حاکمیت فراگیر را داشته باشند.
از آن زمان تاکنون هشت نشست مجمع راهبری اینترنت به ترتیب در آتن یونان (۲۰۰۶)، ریودوژانیرو برزیل (۲۰۰۷)، حیدرآباد هند (۲۰۰۸)، شرم‌الشیخ مصر (۲۰۰۹)، ویلنیوس لیتوانی (۲۰۱۰)، نایروبی کنیا (۲۰۱۱)، باکوي آذربایجان (۲۰۱۲) و بالی اندونزی (۲۰۱۳) برگزار شده است و اجلاس سال آتی نیز در استانبول ترکیه برگزار خواهد شد.
گرچه تا این لحظه توافق مشخصی در خصوص بهترین مدل راهبری و حاکمیت اینترنت در میان مشارکت‌کنندگان در اجلاس‌های مذکور به دست نیامده است، اما می‌توان این واقعیت را به‌وضوح لمس کرد که تئوری‌های مطرح‌شده قبلی درخصوص حاکمیت از نوع سازمان مللی بر اینترنت تقریبا به‌طور کامل منتفی شده است و سمت و سوی تصمیم‌گیری‌ها بیشتر در جهت ایجاد مدلی با مشارکت تمامی ذی‌نفعان اینترنت (که به MultiStakeholder Model معروف شده) است. گرچه نحوه اجرای این مدل خود بزرگ‌ترین موضوع مورد بحث در تمامی بحث‌ها و جلسات مربوط به IGF است.
مجامع محلی و منطقه‌ای IGF
شکل‌گیری نشست‌های IGF آن هم به‌صورت سالانه به‌تدریج نیاز به راه‌اندازی مجامع محلی و منطقه‌ای IGF (Regional and Local IGFs) را مطرح كرد و از همان ابتدا گروه‌ها و سازمان‌های مختلف به راه‌اندازی مدل‌های کوچکتر IGF در سطح منطقه‌ای، کشوری و حتی محلی اقدام كردند.
هدف از تشکیل این مجامع محلی و منطقه‌ای ‌IGF، تسهیل گفتمان میان ذی‌نفعان در سطوح پایین‌تر به‌منظور تهیه خوراک مورد نیاز برای نشست‌های اصلی IGF است.
در ایران نیز مشابه این حرکت از سوی دولت، به‌خصوص در دولت هفتم صورت پذیرفت، ولی متاسفانه این اقدام انسجام و استمرار لازم را نداشت. از سوی دیگر، نقصان مشارکت سایر ذی‌نفعان اینترنت در بحث‌ها را نیز بايد جزو اشکالات اساسی همان اقدامات اولیه درنظر گرفت.
شکل‌گیری Persian IGF
توجه به موارد فوق به‌علاوه درنظر گرفتن این واقعیت که مباحث مربوط به راهبری اینترنت در مقطع زمانی فعلی وارد حساس‌ترین مرحله خود شده است و همچنین مشاهده فعالیت بسیار جدی کشورهای دیگر (برزیل، کشورهای عربي، کشورهای شرق آسیا و...) در این خصوص از یک‌سو و تغییرات بزرگی که در مدل فعلی مدیریت اینترنت توسط موسسه آیکن (به‌عنوان سازمانی که مدیریت منابع اصلی اینترنت را در حال حاضر بر عهده دارد) و با هدف توسعه بسیار سریع اینترنت (به‌نحوی‌که وضعیت کنونی را به‌نوعی تثبیت و هر گونه تغییر در آن را نیازمند هزینه‌های گزاف برای کشورها و دولت‌ها كرده و عملا امکان تغییر را از همه سلب کند) از سوی دیگر، شکل‌گیری تفکر ایجاد اولین مجمع راهبری اینترنت برای فارسی‌زبانان با عنوان «انجمن راهبری اینترنت فارسی‌زبانان» (Persian IGF) را موجب شد.
در حقیقت، شکل‌گیری Persian IGF پاسخی به نیاز نادیده‌گرفته‌شده ذی‌نفعان اینترنتی فارسی‌زبان برای دسترسی بهتر به منابع اطلاعاتی مربوط و متعاقب آن نقش‌آفرینی بیشتر در عرصه مباحثی است که در سطح جهانی در زمینه آینده حاکمیت اینترنت در جریان است و به مراحل حساس خود نزدیک می‌شود.
شکل‌گیری انجمن راهبری اینترنت پارسی‌زبانان (Persian IGF) به‌عنوان یکی از انجمن‌های منطقه‌ای بحث و تبادل‌نظر در خصوص آینده حاکمیت اینترنت (Regional IGFs) و همانند موارد مشابه در قالبی ترکیبی (مجازی- فیزیکی) انجام می‌پذیرد و اهداف زیر را در دستور کار خود دارد:
* آگاه‌سازی و افزایش دانش عمومی در خصوص بحث‌های مربوط به نحوه مدیریت و حاکمیت (راهبری) اینترنت در سطوح جهانی و منطقه‌ای؛
* ترغیب ذی‌نفعان مختلف اینترنت در سطح منطقه، به مشارکت در بحث‌ها و نقش‌آفرینی فعال در زمینه تصمیم‌سازی‌های مربوط به حاکمیت (راهبری) اینترنت در سطوح منطقه‌ای (Persian IGF) و جهانی ‌(IGF)؛
* جذب علاقه‌مندان به شرکت در بحث‌های منطقه‌ای و جهانی‌IGF؛
* ارايه خدمات آموزشی به علاقه‌مندان مشارکت در مباحث حاکمیت (راهبری) اینترنت به‌منظور تربیت نیروی انسانی متبحر در این زمینه؛
* جذب حامیان مادی و معنوی از برنامه‌های آموزشی Persian IGF
اقدامات Persian IGF
متولیان Persian IGF فعالیت‌های Persian IGF را بر دو محور «فعالیت‌های محلی/داخلی» و «فعالیت‌های بین‌المللی» معطوف كرده‌اند:
در بخش فعالیت‌های محلی،‌Persian IGF نیازمند معرفی و راه‌اندازی مباحث و گفتمان میان ذی‌نفعان اینترنت در میان فارسی‌زبانان است. جامعه هدف در‌نظر گرفته‌شده برای Persian IGF را فارسی‌زبانان سراسر دنیا به‌خصوص کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان تشکیل می‌دهند و همانند سایر انجمن‌های مشابه، چهار دسته ذی‌نفع اصلی اینترنت در قالب مدل چندذی‌نفعی (MultiStakeholder Model) درنظر گرفته شده كه شامل موارد زير مي‌شود:
* دولت‌ها
* بخش خصوصی/ تجاری
* جامعه متخصصان (فنی)
* جامعه مدنی/ سازمان‌های مردم‌نهاد
در همین راستا تاکنون اقدامات زیر انجام پذیرفته است:
* مذاکره و جلب حمایت برخی از سازمان‌های ذی‌نفع در داخل ایران (سازمان نظام‌صنفی رایانه‌ای استان تهران و مرکز پژوهش‌های بنیادی، مرکز ثبت دامنه ملی)؛
* مذاکره با انجمن‌های فناوری اطلاعات در افغانستان و تاجیکستان؛
* فعال‌سازی نسخه اولیه وب‌سایت www.PersianIGF.org
برگزاری سمینار آموزشی آنلاین در خصوص IGF؛
اما در بخش بین‌المللی، PersianIGF تلاش خود را معطوف به به‌دست‌آوردن اعتبار لازم براي پذیرفته شدن به‌عنوان یکی از IGFهای منطقه‌ای كرده است؛ چراکه موفقیت در این زمینه تنها از طریق داشتن صدای رسا در مجامع بین‌المللی مربوط امکان‌پذیر است.
در این زمینه، متولیان Persian IGF در نشست اخیر مجمع راهبری اینترنت در اندونزی (IGF2013)، جلسه معرفی رسمی Persian IGF را با عنوان Formulation of Persian IGF برگزار كردند که با استقبال بسیار خوبي مواجه شد و سخنرانان مطرحی از کشورهای مختلف در خصوص اهمیت راه‌اندازی آن در منطقه صحبت كردند. نکته جالب توجه این بود که Persian IGF به‌عنوان اولین IGF منطقه‌ای مطرح شد که تمرکز خود را به‌جای مرزهای جغرافیایی بر مرزهای فرهنگی بنا نهاده است که این موضوع به‌عنوان ابتکاري جدید در IGF مورد استقبال حضار قرار گرفت.
مشارکت ذی‌نفعان در Persian IGF
در ایران Persian IGF تا‌کنون از حمایت سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران (به‌عنوان یکی از نمایندگان بخش‌های خصوصی/ تجاری، جامعه متخصصان و سازمان‌های مردم‌نهاد) و مرکز پژوهش‌های بنیادی، مرکز ثبت دامنه ملی (به‌عنوان نماینده بخش فنی) برخوردار بوده است؛ اما مشارکت سایر ذی‌نفعان براي حضور هرچه قوی‌تر ایرانیان در مباحث امری اجتناب‌ناپذیر است.
در حقیقت هر‌چه تعداد مشارکت‌کنندگان در Persian IGF بیشتر باشد، بهتر می‌توان منافع مشارکت‌کنندگان را در مباحث و جلسات درنظر گرفت؛ چراکه در این مقطع زمانی که پیش‌بینی می‌شود تصمیم‌گیری‌های عمده‌ای در خصوص حاکمیت اینترنت در طول دو سال آینده انجام پذیرد، نبودن صدای هر یک از ذی‌نفعان در نشست‌ها ممکن است به نادیده‌گرفتن منافع آن بخش در تصمیمات منجر شود که خسارتی جبران‌ناپذیر برای جامعه مربوطه است.
نکته جالب توجه این است که هر یک از ذی‌نفعان اینترنت (حتی اشخاص و شرکت‌های کوچک) می‌توانند به‌صورت مستقل در نشست‌های IGF حضور یابند و با برپایی Workshop به بیان نظرات و دیدگاه‌های خود بپردازند و حضور یک سازمان به‌عنوان نماینده یک بخش نافی حق اعضای آن سازمان جهت حضور مستقل نیست. این نکته را می‌توان در رفتار شرکت‌های بزرگ بین‌المللی به‌وضوح مشاهده کرد؛ چراکه با صرف هزینه‌های نه‌چندان هنگفت سعی در حضور مستقل در اجلاس‌ها و جهت دادن به تصمیم‌گیری‌ها به سمتی که منافع آنان را تامین کرده باشد دارند؛ و این نکته‌ای است که بخش خصوصی ایران (به‌خصوص شرکت‌هایی که منافع مستقیم در اینترنت دارند) باید حتما مد نظر بگیرند.
از سایر دلایل مشارکت ذی‌نفعان در Persian IGF می‌توان به ایجاد تحول در ذی‌نفعان (از بعد نگاه به تحولات جهانی حوزه اینترنت)، حمایت از منافع گروهی در سطح بین‌المللی، مشارکت با سازمان‌های قانون‌گذار حوزه اینترنت و نقش در سیاست‌گذاری و تعیین مشی سیاسی اشاره كرد؛ علاقه‌مندان می‌توانند با شرکت در جلسات حضوری و مجازی، ارايه پروپوزال برای کارگاه آموزشی در سطح منطقه‌ای و ارايه پروپوزال برای برگزاری کارگاه (Workshop) در نشست‌های آتی IGF (نشست بعدی در استانبول ترکیه) و همچنین تشکیل مشارکت‌های محرک در مجموعه‌های داخلی هر یک از ذی‌نفعان باشد.
خلاصه کلام اینکه زمان آن رسیده است که صدای ذی‌نفعان اینترنتی ایرانی و فارسی‌زبان نیز به عنوان جمعیتی چندصد میلیونی، در اینترنت به گوش تصمیم‌گیران آینده حاکمیت اینترنت برسد و یا بهتر بگوییم، فارسی‌زبانان نیز به جرگه تصمیم‌گیران آینده اینترنت بپیوندند تا بتوانند از منافع خود در دنیای مجازی آینده بهتر محافظت كنند؛ و این مهم انجام نمی‌پذیرد مگر با اراده جمعی خود ذی‌نفعان.
Persian IGF می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای تسهیل این حضور، با ارايه اطلاعات و در اختیار گذاشتن برخی امکانات ذی‌نفعان را یاری کند، اما دستیابی به نتایج مطلوب تنها با مشارکت جمعی ذی‌نفعان امکان‌پذیر خواهد بود.
به امید روزی که با همکاری یکدیگر، جایگاهی شایسته ایرانیان در تمامی بسترهای بین‌المللی داشته باشیم.


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200