http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
قرار نيست يادگيري الكترونيكي جايگزين يادگيري سنتي شود
قرار نيست يادگيري الكترونيكي جايگزين يادگيري سنتي شود

آموزش و يادگيري الكترونيكي به‌عنوان پروژه‌اي زودرس اما تقريبا شكست‌خورده در كشور محسوب مي‌شود.

 پروژه‌اي زودرس كه پيش از رسيدن به بلوغ، فراگير و در اين فرايند چالش‌هاي زيادي گريبان‌گير آن شد. فقدان استانداردها و قوانين لازم در اين زمينه بحث يادگيري الكترونيكي را با خلأهاي متفاوتي رو‌به‌رو كرده است. شايد به همين دليل باشد كه پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات امسال متولي آن شد كه كنفرانسي در ابعاد ملي و بين‌المللي در اين زمينه برگزار كند تا وضعيت موجود آسيب‌شناسي شود و راهكاري جامع براي برون‌رفت از اين سراشيبي به‌وجود آيد.
بر اين اساس با قائم‌مقام رييس پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران كه دبير علمي هشتمين كنفرانس بين المللي يادگيري و آموزش الكترونيكي نيز است در خصوص ضرورت برگزاري كنفرانس و ابعاد آن و همچنين برخي چالش‌هاي موجود در اين حوزه صحبت كرديم.
کنفرانس یادگیری و آموزش الکترونیکی قرار است برای هشتمین بار در کشور برگزار شود. برگزاری این کنفرانس چه ضرورتی داشت؟
اجازه بدهید یک مثال بزنم؛ در حال حاضر کنفرانس مهندسی مکانیک برای بیست و یکمین بار است که در کشور برگزار می‌شود. وقتی یک حوزه علمی در حال رشد است، کنفرانس‌های علمی نیز برگزار می‌شوند. مخاطبان این کنفرانس‌ها، محققان، پژوهشگران، استادان و دانشجويانی هستند که در این حوزه فعالیت می‌کنند. در واقع باید این مسئله را بررسی کرد که چرا در سایر حوزه‌ها مانند سرگرمی الکترونیکی و بهداشت الکترونیکی و غیره کنفرانس‌هایی برگزار نمی‌شود.
در کشور ما و حتی در بسیاری از کشورها سالانه کنفرانس‌های متعددی برگزار می‌شود که برگزاری این کنفرانس‌ها در بسیاری از موارد شكل نمایشی دارند و حتی به نتیجه‌ای قابل توجه منجر نمی‌شوند. سوال این است که با توجه به این جریان چه لزومی دارد چنین کنفرانس‌هایی برگزار شود و از سوی دیگر این کنفرانس قرار است با کنفرانس‌هایی از این جنس چه تفاوتی داشته باشد؟
کنفرانس یادگیری الکترونیکی ديگري در ایران برگزار نمی‌شود، فقط یک کنفرانس یادگیری و آموزش الکترونیکی در کشور برگزار می‌شود که امسال هشتمین دوره خود را در سطح ملی و پنجمین دوره خود را در سطح بین‌المللی تجربه می‌کند و کنفرانس دیگری در این زمینه برگزار نمی‌شود.
به‌صورت جزیره‌ای در این زمینه کنفرانس‌ها و همایش‌هایی برگزار می‌شود...
مگر اینکه شرکتی به‌صورت جداگانه همایشی برگزار کند که بحث آن جداست و هدفی در راستای منافع شرکت خود داشته باشد، اما در ابعاد ملی و با مشارکت دانشگاه‌های کشور صرفا یک کنفرانس یادگيري و آموزش الکترونیکی در هشت سال گذشته برگزار شده است. دوره‌های پیشین این کنفرانس در سایر دانشگاه‌ها برگزار شده است؛ براي مثال، سال گذشته این کنفرانس در دانشگاه شیراز برگزار شد.
در دانشگاه‌های علوم انسانی و فنی؟
بله، این کنفرانس رویدادی است که در آن همه صاحب‌نظران در این زمینه حضور دارند و این صاحب‌نظران از عرضه‌های مختلف مهندسی، پداگوژی و مدیریت نظام‌های یادگیری الکترونیکی هستند و کسانی که در این زمینه کار علمی می‌کنند، در این کنفرانس می‌توانند حضور داشته باشند، از همین رو بی‌بدیل است. یادگیری الکترونیکی پیشینه کمتری در دنیا دارد و سابقه آن کمتر از دو دهه است؛ از این جهت ما در این خصوص پیشتاز هستیم. این مساله را که برخی کنفرانس‌ها مانند شو هستند قبول دارم، اما باید تفکیکی بين آنها قائل شویم. براي مثال، وقتی شرکتی همایشی در زمینه یادگیری الکترونیکی برگزار می‌کند هدفش این است که در قالب این همایش، محصول خود را معرفی کند و این نوع همایش همانند شو است که در سایر کشورها نیز رواج دارد، اما کنفرانسی که ما در مورد آن صحبت می‌کنیم، کنفرانسی علمی است كه فقط صاحب‌نظران متخصص در آن حضور دارند. مخاطبان این کنفرانس نیز همتایان آن هستند. محقق در این کنفرانس به این دلیل حاضر می‌شود که در جریان ایده‌های دیگران قرار بگیرد، داده‌های علمی خود را به اشتراک بگذارد و از داده‌های دیگران بهره‌مند شود تا این ایده‌ها در آینده در دانشگاه‌ها و سایر دستگاه‌ها به‌کار گرفته شود.
حامیان این کنفرانس به‌نوعی مخاطب این کنفرانس نیز محسوب می‌شوند. مثلا اگر این کنفرانس سال گذشته در دانشگاه شیراز برگزار شده است، مخاطب بحث یادگیری الکترونیکی این دانشگاه نیز هست. بر همین اساس آیا تاکنون دستاوردهای این کنفرانس در هشت سال اخیر میان برگزارکنندگان آن به کار گرفته شده است؟
این‌گونه نیست که وقتی دانشگاهی اسپانسر برگزاری کنفرانسی می‌شود، انتظار داشته باشيم که نتایج کنفرانس در همان دانشگاه دیده شود. این تصور اشتباه است.
چرا اشتباه است؟
بین دانشی که تولید می‌شود و کاربرد آن، فاصله است. مثلا ممکن است در عرصه یادگیری الکترونیکی کسی ایده‌ای داشته باشد و آن را در کنفرانس مطرح کند. اگر قرار باشد آن ایده تبدیل به محصول شود، باید شرکت‌های تولید‌کننده محصول حضور داشته باشند تا ایده را ببینند و چنانچه مطلوب بود، ایده را وارد چرخه تولید در یادگیری الکترونیکی کنند. معمولا دو انتظار دور از واقعیت وجود دارد؛ یک انتظار این است که آورده علمی در کنفرانس بلافاصله در همان محل برگزاری کنفرانس به‌کار رود. مثلا مقالات سال قبل کنفرانس، امسال در شیراز به‌کار گرفته شود که این انتظار درست نیست، چون ایده کنفرانس باید به دانش فنی تبدیل شود؛ یعنی کسی طالب آن باشد و ایده را بخرد، درحالی‌که در یک کنفرانس علمی این فرایند طی نمی‌شود بلکه فقط بحث ایده مطرح می‌شود. دومین انتظار دور از واقعیت این است که گمان می‌رود اگر کنفرانسی برگزار می‌شود باید دستاوردهای آن در ابعاد کلان به‌کار رود و مثلا وزارت علوم و تحقیقات دستاوردهای کنفرانس را در مجموعه خود به‌کار گیرد؛ اما هدف کنفرانس این نیست که به وزارت علوم نشان دهد یادگیری الکترونیکی که اجرا می‌کند اشتباه است یا درست. کنفرانس محلی برای حضور محققان است تا بحث‌های علمی مطرح شود و در مورد آنها با هم به بحث بنشینند. از روم باستان تاکنون هدف اصلی گردهمایی‌های علمی این بوده است.
اما محک زدن افکار می‌تواند به تحقق و پیاده‌سازی ایده‌ها منجر شود...
تا اینجا را بپذیرید تا به دو اشکال دیگری که از آن‌سو وارد است پرداخته شود. اگر در ابعاد خرد نگاه شود و قرار باشد دانشگاه ایده را به‌کار گیرد، اشکالی وارد است و آن اینکه غالبا احساس نیازی از سوی آنها وجود ندارد. مثلا فلان دانشگاه باید کنفرانسی برگزار کند، اما مسئولان آنجا به چنین کنفرانسی احساس نیازی ندارند و این ضعف است. در ابعاد کلان ملی هم این مساله وجود دارد. در هفت دوره قبلی هیچ‌گاه وزارت علوم احساس نیاز پیدا نکرده است تا در کنفرانس یادگیری و آموزش الکترونیکی حاضر شود و هیچ‌گاه گمان نکرده که از طریق این کنفرانس ممکن است برخی از نیازهایش پاسخ داده شود. هر دو وجه محل اشکال است، یعنی از یک‌سو انتظارات از برگزاری کنفرانس باید تصحیح شود و از سوی دیگر نیز بخش‌های اجرایی هم بايد به این مساله توجه كنند که برگزاری کنفرانس می‌تواند چه نفعی برایشان داشته باشد. مثلا اگر وزارت علوم این مساله را مطرح کند که ما انتظار داریم از برگزاری این کنفرانس نتایجی حاصل شود که فلان نیازها و چالش‌های ما برطرف شود، در این صورت خطوط راهنمایی ایجاد می‌شود که می‌تواند در سیاست‌گذاری کنفرانس نقش داشته باشد؛ موضوعاتی برجسته می‌شود که می‌توان به آنها توجه کرد. راه‌حل درست هم همین است. کسانی که مخاطب کنفرانس هستند، به دلیل خاصی مخاطب کنفرانس‌اند. بخشی از کنفرانس به تضارب آرای مخاطبان اختصاص دارد و بخش ديگر می‌تواند پاسخگوی نیاز یک دستگاه باشد؛ مثلا اگر از سوی یک دستگاه گفته شود ما می‌خواهیم در کنفرانس آسیب‌شناسی کنیم، در این صورت زمینه موضوعی برای محققان برگزار می‌شود. برگزارکنندگان نیز می‌توانند سیاست تشویقی اعمال کنند و مثلا گفته می‌شود کسانی که در این زمینه مقاله بدهند، فلان امتیاز را می‌گیرند و مقاله‌هایشان در فلان ژورنال چاپ می‌شود.
بر این اساس قرار است این کنفرانس چه تفاوتی با سایر کنفرانس‌ها داشته باشد؟
ما در کنفرانس یادگیری الکترونیکی سعی کردیم در کنار بخش علمی، شرايط مطرح كردن معضلات را نيز فراهم كنيم و راه‌حل‌هایی برای آنها درنظر بگیریم. بر این اساس یکی از نکاتی که ما در برگزاری کنفرانس درنظر گرفتیم، این است که به ارزیابی سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی نظام یادگیری الکترونیکی در سطح ملی بپردازیم. مثلا می‌خواهیم حوزه‌های مختلف کاربرد یادگیری الکترونيکی را بررسی کنیم؛ در آموزش عمومی یعنی آموزش و پرورش، در آموزش عالی یعنی وزارت بهداشت و وزارت علوم، در آموزش مهارتی یعنی وزارت کار؛ تا اينكه مشخص شود عملکرد در این بخش‌ها چگونه است. همچنین قرار است کاربرد یادگیری الکترونیکی در گروه‌های خاص جامعه مانند زنان، کودکان، ناتوانان و... بررسی شود. اما لازمه ایجاد این محیط هم‌افزا این است که بهره‌برداران اجرایی به این نتيجه برسند که آیا می‌توانند از این موضوع بهره ببرند یا نه. در نهايت به این نتیجه نرسیدند و برای همین است که نظر شما درست است؛ چون اکثر کنفرانس‌هايی که ما داریم، به جلسات مقاله‌خوانی تبدیل شده است. افراد در آن مقاله را می‌خوانند و می‌روند، درحالی‌که کنفرانس محل بحث و مناظره است. منِ نوعی به‌عنوان صاحب مقاله، ایده‌ای را مطرح می‌کنم و دیگری باید آن را نقد کند و برای همین حواشی کنفرانس از خود مقاله‌ها مهم‌تر است، چون در این مباحث زایش علمی صورت می‌گيرد.
امسال نخستین بار است که پژوهشگاه با همکاری انجمن یادا این کنفرانس را برگزار می‌کند و پژوهشگاه نیز زیر نظر وزارت علوم است؛ پس می‌توان گفت به‌نوعی این نخستین بار است که وزارت علوم متولی برگزاری این کنفرانس می‌شود؟
در سال‌های گذشته هم کنفرانس در دانشگاه‌ها بوده که زیر نظر وزارت علوم هستند، اما قبول دارم که ارتباط پژوهشگاه با وزارتخانه نزدیک‌تر است.
اما چون ساختار دانشگاه و پژوهشگاه تفاوت‌هایی دارند، می‌توان گفت کنفرانسی که پیش رو داریم، شاید بتواند برخی ضعف‌ها را برطرف کند؟
امیدواریم و تاکید جدی داریم که نیازهای موجود را از بین ببریم. بخشی در کنفرانس درنظر گرفته شده است كه بیان تجارب است. در این بخش کسانی که در این حوزه تجربه‌ای داشتند تجربه خود را در معرض دید دیگران قرار می‌دهند. همچنین مصمم هستیم با توجه به تغییرات اخیر در سه وزارتخانه آموزش و پرورش، وزارت علوم و وزارت بهداشت، مسئولان را دعوت کنیم و به یک موضوع به‌صورت تخصصی که گریبانگیر آنها است، بپردازیم و موضوعی را در زمینه محتوا، قانون‌گذاری و... در حوزه يادگيري الكترونيكي مشخص کنیم تا در کنفرانس به‌صورت ویژه به آن پرداخته شده و آسیب‌شناسی شود.
در ابتدای گفت‌وگو به این مساله اشاره شد که در کنفرانس‌ها روند تجاری‌سازی ایده‌ها شکل نمی‌گیرد. بر این اساس آیا در این کنفرانس قرار است راهکاری در نظر گرفته شود تا ایده‌های موجود به کاربردی‌شدن نیز نزدیک شوند و این شکاف پر شود؟
ما از همه شرکت‌هایی که در عرصه یادگیری الکترونیکی، تامین زیرساخت، محتوا، نرم‌افزار و بهره‌برداری از سیستم‌های یادگیری الکترونیکی فعالیت می‌کنند، دعوت می‌کنیم در اين کنفرانس حضور داشته باشند تا هم محصولات خود را ارايه کنند و هم در جریان ایده‌ها و مباحث مطرح شده قرار بگیرند تا شاید بتوانند این ایده‌ها را دریافت و به محصول تبدیل کنند.
در کنار ارايه مقالات چه برنامه‌های دیگری در این کنفرانس وجود دارد‌؟
در کنار ارايه مقالات علمی، بحث سخنرانی‌های کلیدی و سخنران‌های مهمان را خواهیم داشت که امیدواریم بر یکی دو موضوع خاص متمرکز شود. همچنین پیش‌بینی شده است که دو میزگرد برگزار شود که هر یک دو ساعت زمان داشته باشد و به یک موضوع و دغدغه در حوزه یادگیری و آموزش الکترونیکی بپردازد. در هر میزگرد نیز بین چهار تا شش نفر حضور خواهند داشت که صاحب‌نظرانی از بخش خصوصی، دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی هستند. از سوی دیگر، کارگاه‌های آموزشی خواهیم داشت که بین دو ساعت و نیم تا هشت ساعت خواهند بود و برگزار‌کننده این کارگاه‌ها می‌تواند محقق یا شرکت باشد.
آيا موضوعات مشخص شده است؟
به اين دليل كه از نظر زمانی هنوز تا برگزاری کنفرانس فاصله داریم، در حال رایزنی هستيم. همچنین برگزاری نمایشگاه را در نظر گرفته‌ایم تا شرکت‌های خصوصی بتوانند در آن حضور داشته باشند و محصولات خود را ارايه کنند و در حال طراحی بخشی هستیم که حامیان بتوانند به‌صورت شفاهی نیز محصولات خود را معرفی کنند. در این صورت فضاهای کاربردی و علمی می‌توانند به یکدیگر نزدیک شوند و شرکت‌ها، هم می‌توانند محصولات خود را معرفی کنند و هم نیازهایشان را مطرح کنند.
بین‌المللی بودن این کنفرانس چه بخش‌هایی را شامل می‌شود؟
بین‌المللی بودن کنفرانس یعنی اینکه گستره کسانی که در کنفرانس حضور دارند، از محدوده ملی فراتر رود، برای همین در کنفرانس مقالات بین‌المللی را هم می‌پذیریم. برای سخنرانی کلیدی و مهمان نیز از خارج از کشور دعوت خواهیم داشت. در حال مذاکره با چند نمایه خارجی هستیم تا بتوانیم مقالات را در آنجا هم کار کنیم.
تعداد مقالات داخلی و خارجی که پذیرفته خواهد شد و نسبت آنها مشخص شده است؟
بستگی به تعداد مقالات و کیفیت آنها دارد و نه زبان.
نحوه داوری مقالات چگونه خواهد بود؟
هر مقاله سه داور خواهد داشت که داوران و نویسندگان همدیگر را نمی‌شناسند و مقاله بر اساس نظر مثبت دو داور پذیرفته می‌شود. در حال حاضر چهار ژورنال معتبر علمی- پژوهشی پذیرفته‌اند که مقالات برگزیده را منتشر کنند که یکی از این ژورنال‌ها خارجی و سه ژورنال داخلي هستند. مقاله برگزیده هم در کنفرانس ارايه و هم نسخه کامل آن چاپ می‌شود.
زمان‌بندی‌ها در این کنفرانس چگونه است؟
زمان ارسال مقالات که تا 30 مهرماه بود تا 21 آبان‌ماه تمدید شد. اعلام نتایج داوری تا 30 آذرماه خواهد بود و کنفرانس نیز در 7 و 8 اسفندماه برگزار می‌شود. تا پایان آبان‌ماه نیز متقاضیان می‌توانند پیشنهادهاي خود را در خصوص برگزاری کارگاه‌های آموزشی مطرح کنند.
به‌نظر می‌رسد محورهای مطرح شده در کنفرانس کلی هستند. آیا جزئیات مشخص نشده است یا اینکه به عمد محورهای کلی درنظر گرفته شده تا دست نویسندگان مقالات باز باشد؟
ما پنج هدف اصلی در نظر گرفته‌ایم و بر اساس آنها محورهای همایش در شش محور مشخص شده‌اند. وجوه مهندسی و فناورانه در یادگیری الکترونیکی، یادگیری، یاددهی، طراحي، روش‌شناسی و هنر تعلیم دو محور این کنفرانس هستند. جنبه‌های راهبردی‌، مدیریت و سازمان‌دهی یادگیری الکترونیکی و تضمین کیفیت، ارزش‌یابی، ارزیابی و اعتبارسنجی در یادگیری الکترونیکی دو محور دیگر هستند. جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در یادگیری الکترونیکی و کاربردها و موردپژوهی‌ها در نظام یادگیری الکترونیکی محورهای دیگر این کنفرانس هستند که به‌صورت کلی مطرح می‌شوند، اما بر اساس این محورها موضوعاتی استخراج شده که متعدد هستند. مثلا آثار فرهنگی و اجتماعی یادگیری الکترونیکی یا مباحث اخلاقی در محیط یادگیری الکترونیکی هر یک موضوعاتی هستند که بر مبنای محور جنبه‌های اجتماعی و فرهنگی استخراج شده‌اند.
يكي از موضوعات مطرح شده در كنفرانس بحث مسائل حقوقي است. اين چالش چگونه مطرح است؟
وضعيت فعلي يادگيري الكترونيكي در ايران با چالش‌هاي مختلفي مواجه است. يكي از اين چالش‌ها چالش حقوقي است. در حال حاضر وقتي كسي دانشجوي مجازي مي‌شود و شهريه خود ر‌ا براي يك ترم مي‌پردازد تا دانشجو باشد، شايد با موانع فني رو‌به‌رو شود كه مانع از دسترسي او به كلاس درس شود. مثلا دانشجو مي‌خواهد از امروز در كلاس مجازي حضور داشته باشد، اما چون سرور دانشگاه با مشكل مواجه شده، دانشجو نيز نمي‌تواند وصل شود يا مثلا پهناي باند كم مي‌شود. در اينجا است كه مباحث حقوقي خود را نشان مي‌دهد؛ يعني دانشجو هزينه كرده كه خدمتي دريافت كند، اما آن را دريافت نمي‌كند. مثلا اگر ما به نانوايي برويم و نان سوخته باشد، آن را نمي‌گيريم يا عوضش مي‌كنيم، اما در يادگيري الكترونيكي اين امكان وجود ندارد. اگر سرور دانشگاه كرش(crash) شده باشد، دانشگاه كاري براي دانشجو نمي‌كند؛ درحالي‌كه اين وظيفه دانشگاه است كه مثلا دو سرور داشته باشد. اين قبيل مسائل در ايران جا نيفتاده است، اما اگر در حال حاضر شما دانشجوی مجازی در فرانسه باشید، با شما قرارداد امضا می‌کنند که در ماه مثلا هزار یورو پرداخت کنید. بر اساس این پول مشخصات سرور، پهنای باند و ميزان قطعي‌ها و... مشخص مي‌شود و چنانچه اين موارد كه در قرارداد آمده اجرا نشود، دانشگاه خسارت مي‌دهد. در كشور ما بحث يادگيري الكترونيكي به‌صورت ناگهاني مطرح شد و در دانشگاه شیراز، مشهد، تهران و امیر‌کبیر و... راه‌اندازی شد، اما قوانین و اصول نظام جدید بررسی نشد و چون دیده نشد، به چالش برخورد کردیم.
در قوانین برنامه پنجم به مواردي اشاره شده است...
در مصوبه بعد از تصويب قانون آمده كه آموزش مجازی تا پايان برنامه باید به 30 درصد برسد. هدف‌گذاری کمی شده است، اما الان که در سال سوم اجراي برنامه هستيم نه ارزيابي در اين زمينه صورت گرفته و نه گزارشي تهيه شده است.
حركتي كه در اين زمينه در دانشگاه‌ها شكل گرفته، مبتني بر استانداردهاي مشخصي است؟
استاندارد نداریم و یکی از چالش‌ها هم همین است، برای همین ما بحث استانداردهای فنی و محتوایي و تبادل اطلاعات را در موضوعات کنفرانس مطرح کردیم، اما اينها مسائلی است که حتی خارج از کنفرانس نیز لازم است به آن پرداخته شود. توسعه يادگيري الكترونيكي مستلزم قوانين، استانداردها و هدف‌گذاري‌هاي كمي است. بايد ابتدا مشخص شود كه چه چشم‌اندازي داريم. قرار است يادگيري الكترونيكي جايگزين يادگيري سنتي باشد يا مكمل آن؟ روالي كه در دنيا وجود دارد، اين است كه يادگيري الكترونيكي بايد مكمل باشد و نه جايگزين؛ درصورتي‌كه ما به سمت جايگزيني رفتيم و اين درست نيست. البته ممكن است در برخي شرايط كه فرد به مكان آموزش دسترسي ندارد مثلا در شهر و كشور ديگري است يا مشكل جسماني و... دارد، يادگيري الكترونيكي بتواند جايگزين شود. در قانون گفته شده است كه 30 درصد آموزش الكترونيكي شود، اما سوال اين است كه 30درصد از چه چيزي بايد الكترونيكي شود؟ 30 درصد از محتوا؟ 30درصد از دانشجويان؟
در اينجا ميان يادگيري الكترونيكي و آموزش الكترونيكي تفكيك قائل هستيد‌؟
بله، یادگیری نتیجه آموزش است. در دانشگاه آموزش می‌بینید که یاد بگیرید؛ پس هدف یادگیری است نه آموزش. آموزش فرایندی است که طی می‌شود تا به یادگیری منجر شود. یادگیری اتفاقی است كه به تغييراتي در ذهن، رفتار و مهارت منجر مي‌شود.
اما برخلاف ديدگاه شما، اين ديدگاه نيز وجود دارد كه يادگيري الكترونيكي مي‌تواند جايگزين آموزش و يادگيري سنتي شود تا از هزينه‌هايي مانند ترافيك و آلودگي هوا و... جلوگيري شود.
نه، هدف يادگيري الكترونيكي چنين چيزي نيست. هدف یادگیری الکترونیکی این است که کسی از آموزش جدا نباشد و نه اینکه آموزش رسمی حذف شود. این رویکرد در دنیا وجود ندارد که یادگیری الکترونیکی جایگزین شود. تقریبا می‌توان گفت یادگیری الکترونیکی به این شکل که در ایران برگزار شده شکست خورده است. ورود به محيط‌هاي آموزشي مانند مدرسه و دانشگاه اهداف ديگري نيز دارد. قرار است در اين محيط‌ها فرد به مهارت‌هاي ديگري مجهز شود و هيچ‌چيز جاي ارتباط رو در رو را نمي‌تواند بگيرد.


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200