http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
مشترکان بی‌پناه و مسوولانی که به گرد پای پیامک‌ها نمی‌رسند
مشترکان بی‌پناه و مسوولانی که به گرد پای پیامک‌ها نمی‌رسند

وعده ساماندهی پیامک‌های تبلیغاتی سال‌ها است که مطرح می‌شود اما سرعت کند پیشرفت کار و وعده‌های تدوین آیین‌نامه‌ای که هر روزه به تعویق می‌افتد، هرگز با سرعت رشد پیامک‌های تبلیغاتی همخوانی ندارد.

«جریمه 5/7 میلیون دلاری اپراتور آمریکایی به علت ارسال تبلیغات آزاردهنده برای کاربران» خبری بود که در ماه‌های گذشته منتشر شد و شنیدن این خبر برای ما که هر روزه با چندین پیامک عجیب تبلیغاتی مواجه می‌شویم، تاسف‌بار بود؛ تاسف از اینکه با رشد قارچ‌گونه این‌گونه پیامک‌های انبوه، هنوز چاره‌ای جدی برای ساماندهی این اوضاع نابسامان اندیشیده نشده است.
ماجرا از این قرار بود که اپراتور آمریکایی اسپرینت به دلیل ارسال تبلیغات انبوه صوتی و پیامکی به پرداخت چنین جریمه‌ای محکوم و در عین حال موظف شد تا روشی برای بلوکه کردن تماس‌های تبلیغاتی ناخواسته ابداع و در این زمینه به مشترکانش اطلاع‌رسانی کند. این خبر از آن بُعد برای کاربران ایرانی جذاب بود که دیگر آش پیامک‌های انبوه مدتی است زیادی شور شده و حالا می‌شود در محافل خودمانی حتی به جای طنز هم بعضی از آنها را با دوستان در میان گذاشت.
وعده ساماندهی پیامک‌های تبلیغاتی سال‌ها است که مطرح می‌شود اما سرعت کند پیشرفت کار و وعده‌های تدوین آیین‌نامه‌ای که هر روزه به تعویق می‌افتد، هرگز با سرعت رشد پیامک‌های تبلیغاتی همخوانی ندارد.
 
سه سال از اولین تصمیم گذشت
بر اساس آماری که مرداد ماه سال 91 از سوی مخابرات اعلام شد روزانه 20 میلیون پیامک تبلیغاتی به مشترکان ارسال می‌شود و این حجم بالا، محتوای نامناسب و حتی ساعت ارسال این پیامک‌ها که گاه به نیمه‌های شب هم می‌رسد در سال‌های اخیر با اعتراضات بسیاری از سوی مشترکان مواجه بود تا آنجا که در بهمن ماه سال 90، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با تصویب دستورالعملی، اپراتورهای تلفن همراه را مکلف به کسب اجازه قبلی از مشترکان برای ارسال پیامک‌های انبوه تبلیغاتی، خبری و اطلاع‌رسانی کرد.
این مصوبه پیامک‌های انبوه، تمامی پیام‌های تبلیغاتی، اطلاع‌رسانی و خبری و حتی پیامک‌های مسابقات را نیز شامل می‌شد و بر اساس آن اپراتورها برای تفکیک پیامک‌های تبلیغاتی و خبری و اطلاع‌رسانی مشترکان باید راهکارهای لازم را تعریف می‌کردند و دسته‌بندی دریافت پیامک‌های انبوه را به عهده مشترک می‌گذاشتند تا تنها پیام‌هایی که مورد نیاز مشترک است به وی ارسال شود. این دستورالعمل هرگز اجرا نشد و نه تنها مشترک انتخاب نوع پیامک انبوه را نتوانست به دست بیاورد بلکه حالا با انبوهی از پیامک‌هایی مواجه است که محتوای آن از حداقلی از مقررات پیروی نمی‌کند.
اما به دنبال فراخوان اپراتورها تنها حدود 11 درصد مشترکان اعلام کردند که این پیامک‌ها را نمی‌خواهند و عدم پاسخ 89 درصد مشترکان به دریافت پیامک‌های تبلیغاتی به تمایل آنها برای تداوم دریافت پیامک‌ها تعبیر شد. اما در همان زمان هم 11 درصدی که از دریافت پیامک‌های تبلیغاتی انصراف داده بودند متوجه شدند که پیامک‌هایی که از سازمان‌ها، شرکت‌ها و حتی بانک نیز دریافت می‌کردند را هم دیگر دریافت نمی‌کنند و بعد از مدتی بالاخره سازمان تنظیم مقررات اعلام کرد که مشکل برطرف شده است و دیگر با قطع پیامک‌های تبلیغاتی برخی پیام‌های ضروری مانند پیام‌های بانکی و اداری قطع نخواهد شد. با این همه باز هم حتی همین بند دستورالعمل، ناقص ماند چون امکان تفکیک پیامک‌های تبلیغی از سایر موارد فراهم نشد.
 
دستور‌العملی که به بن‌بست خورد
در واقع ضابطه‌مند کردن پیامک‌های انبوه تبلیغاتی با دستورالعمل رگولاتوری عملا به بن‌بست خورد و در سال 92 یک‌بار دیگر دستورالعمل یاد شده به کمیسیون تنظیم مقررات رفت و یک بند آن اصلاح و مقرر شد تا برای هرگونه سرویس پیامکی جدید درخواستی به رگولاتوری ارایه شود كه در صورت تشخیص این سازمان بر نداشتن اثرات سوء فرهنگی و اجتماعی اجازه ارایه آن صادر شود، اما در عمل این نیز اجرا نشد چرا که تجربه برخورد روزمره ما با این‌گونه پیامک‌ها نشان می‌دهد که از فروش محصولات غیر متعارف گرفته تا فال و طالع‌بینی، تحریفات دینی و خرافات و دستورات پزشکی و روانشناسی و حتی کلاهبرداری‌های واضح مانند اعلام برنده‌های دروغین در محتوای این پیامک‌ها می‌گنجد.
در دی ماه همین امسال بود که پلیس فتا نسبت به کلاهبرداری‌های پیامکی هشدار داد و برای مثال به ارسال پیامک‌هایی اشاره کرد که مشترک را به قید قرعه در جشنواره‌های مختلف به عنوان برنده اعلام می‌کنند و از آنها درخواست ارسال اطلاعات شخصی و بانکی دارند که البته با وجود این هشدار و اعلام اپراتورها در زمینه جعلی بودن این‌گونه برنده‌ها سیل این پیامک‌ها همچنان ادامه دارد.
 
مشکلی که وجود داشت و دارد
اما با تداوم روند ارسال پیامک‌های انبوه با محتوای نامناسب، موضوع نظارت وزارت ارشاد بر محتوای پیامک‌های انبوه و خدمات ارزش افزوده مطرح شد. برای نخستین بار در مهر ماه سال 90 مطرح شد که مرکز توسعه رسانه‌های دیجیتال وزارت ارشاد، از یکی از اپراتورهای تلفن همراه کشور و نیز همه شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پیامک مرتبط با آن به صورت مکتوب درخواست کرده تا هرچه زودتر شرایطی را فراهم آورند که امکان بررسی محتوای تمام سرویس‌های ارزش افزوده تلفن همراه را برای این دستگاه دولتی ایجاد کند.
این مرکز دلیل این کار را اینطور اعلام کرده بود که «پیامک‌هایی با محتوای غیر اخلاقی از سوی برخی ارایه‌دهندگان خدمات ارزش افزوده ارسال می‌شود که در این پیامک‌ها انواع تبلیغات نظیر تبلیغ محصولات جنسی، مراکز همسریابی و ازدواج موقت (که عموما بدون مجوز و غیر قانونی هستند) فروش اعضای بدن، وام‌های جعلی، محصولات پزشکی بدون مجوز از سازمان نظام پزشکی کشور، تبلیغات مربوط به فال و استخاره، تبلیغات مربوط به کلاس‌های آموزش حرکات موزون، تورهای تفریحی غیرمجاز و ... به چشم می‌خورد، همچنین کم و بیش اخباری مبنی بر سوءاستفاده و کلاهبرداری از طریق ارسال پیامک انبوه به گوش می‌رسد».
در اردیبهشت ماه سال 91 نیز رگولاتوری از وزارت ارشاد خواست در راستای نظارت بر ارسال پیامک‌های انبوه، آیین‌نامه نظارت بر محتوای پیامک‌ها را تدوین کرده و به کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای شورای عالی فضای مجازی پیشنهاد دهد؛ روندی که بعد از 2 سال هنوز به نتیجه قطعی، به ابلاغ و اجرا نرسیده است.
 
شروع تدوین آیین‌نامه از سال 91
در اسفند ماه 91 حسن علیزاده، رییس مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال با اشاره به اینکه آیین‌نامه ساماندهی پیامک‌های تبلیغاتی و انبوه در کشور هم‌اکنون در دست تدوین مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، اعلام کرد: این آيین‌نامه تا پایان فروردین ماه به تمامی شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پیامک و تولیدکنندگان محتوا ابلاغ می‌شود.
اما در تیر ماه سال 92، رییس مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال از اتمام بررسی جزییات آیین‌نامه جدید نظارت بر محتوای پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی، تم، آهنگ‌های پیشواز تلفن همراه، MMS و تماس تصویری خبر داد و گفت: دستورالعمل ضوابط ارایه محتوای عمومی در فضای مجازی هم‌اکنون در نوبت بررسی کمیسیون ارتقای محتوای مرکز ملی فضای مجازی قرار دارد، پیش‌نویس اصلی این آیین‌نامه که توسط مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال تدوین شده است تا پایان مردادماه جاری در کمیسیون ارتقای محتوا طرح شده و نتیجه نهایی آن ابلاغ خواهد شد.
آن‌گونه که اعلام شد بر اساس این آیین‌نامه، ضوابطی برای پیامک‌های پزشکی، پیامک‌های تبلیغاتی در زمینه وام، برنده‌شدن در مسابقه و قرعه‌کشی تعیین و تصریح‌شده که پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی نباید حاوی تشویق به خروج سرمایه‌ها باشد؛ همچنین ارسال پیامک‌هایی با محتوای طالع‌بینی ممنوع است و باید از ویترین اپراتورهای تلفن همراه نیز حذف شود.
اما در شهریور ماه امسال بالاخره کمیسیون عالی ارتقای محتوای مرکز ملی فضای مجازی آیین‌نامه ساماندهی پیامک‌های انبوه تبلیغاتی و پیامک‌های خدمات ارزش افزوده را تصویب کرد؛ البته بدون آنکه هنوز محتوای دقیقی از این مصوبه در دسترس باشد.
بعد از آن در 2 نشست آخر شورای عالی فضای مجازی با حضور عالی‌ترین مقام اجرایی کشور سیاست‌های ساماندهی خدمات پیامکی ارزش افزوده و پیامک انبوه در دستور کار قرار گرفت و بندهایی از آن در اول بهمن ماه به تصویب نهایی رسید و البته هنوز آیین‌نامه نهایی و ابلاغ نشده است.
بر اساس مصوبه شورا مقرر شد تا کارگروهی با مسوولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضویت 9 دستگاه، سازمان و مرکز ملی فضای مجازی برای پایش محتوا در ارایه خدمات پیامکی ارزش افزوده و پیامک انبوه در شبکه‌های ارتباطی تشکیل شود.
 
سامانه‌ها و آمارها؛ داستان ادامه دارد
ایجاد سامانه متمرکز ارسال پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی از سوی مخابرات، راه‌اندازی سامانه دریافت شکایت از سوی مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال و سامانه‌ای دیگر از سوی رگولاتوری در زمینه تداوم پیامک‌های ناخواسته از دیگر راهکارهايی بود که برای حل این مشکل در نظر گرفته شد که در نهایت جز ارایه برخی آمارهای تاسف‌بار اثر خاصی بر روند رشد اینگونه پیامک‌ها نداشت.
براساس آمارهایی که از سوی مرکز توسعه فناوری اطلاعات منتشر شده مشترکان موبایل در بازه زمانی شش ماهه دوم سال 92 بالغ بر 14 هزار مورد شکایت از پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی به این مرکز ارایه کرده‌اند؛ در همین حال وزارت ارتباطات نیز آمار شکایت به سامانه 195 را روزانه حدود 400 مورد اعلام می‌کند که تنها بخش ناچیزی از آن مربوط به پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی است.
 
بازار اپلیکیشن‌ها از بازار پیامک عقب نمی‌ماند
اما حالا فقط پیامک‌های تبلیغاتی نیستند که آزاردهنده شده‌اند بلکه این آشفتگی دربازار اپلیکشین‌های ایرانی هم وجود دارد؛ در آنجا همه چیز پیدا می‌شود از خرافه‌گرایی، پیش‌بینی و پیشگویی گرفته تا سنگ قبر و روانشناسی و پزشکی و هر چه حتی تصورش را نکنید. با این حال مرکز رسانه‌های دیجیتال اعلام کرده که فروشگاه‌های عرضه برنامه‌های کاربردی و به اصطلاح APP STORE ملزم به تایید برنامه‌ها از سوی وزارت ارشاد هستند و تمام نرم‌افزارهای ایرانی و خارجی که در APP STOREهای ایرانی فروخته می‌شوند باید تحت نظارت وزارت ارشاد باشند.
مدیر این مرکز علاوه بر این از نظارت دقیق این مرکز بر پیامک‌های تبلیغاتی هم خبر داده بود که دیگر نیازی به توضیح نیست و برای همه کیفیت نظارت مشهود است! اما باز هم هزینه تعلل و کندی تصمیم‌گیری نهادهای مسوول علاوه بر وقت و اعصاب بلکه از جیب مشترکان می‌رود؛ ضمن آنکه از نگاه کارشناسان این تبلیغات ناخواسته علاوه بر آنکه به معنی تجاوز به حریم شخصی مخاطبان تلقی می‌شود، باعث ایجاد نیازهای کاذب در برخی از مخاطبان و تقویت فرهنگ مصرف مي‌شوند كه اين يكي از دیگر آسیب‌های روانی و اجتماعی این موضوع است.
جیب مشترکان هم در همین بی‌سامانی‌ها خالی می‌شود و ورود ناخواسته به یکی از خدمات ارزش افزوده پیامکی و مسابقه‌ها کافی است تا به ازای هر پیامک برای مشترکان بین 50 تا 100 تومان هزینه تراشیده شود و حتی در بعضی موارد مشترکان دیگر حتی نمی‌دانند این هزینه را بابت کدام مورد پرداخت می‌کنند.
 
قصه‌ای متفاوت
با این همه گردانندگان این سامانه‌های پیامکی چندان هم نگران آینده خود و محتوای نامناسبی که هر روز اکتشاف جدیدی در خود دارد، نیستند چرا که تا آیین‌نامه تصویب نهایی شود و به ابلاغ و اجرا برسد همچنان فرصت دارند تا این سودهای کلان را به جیب بزنند و تجربه به آنها نشان داده وقتی از تصمیم برای ساماندهی و نظارت بیش از 2 سال می‌گذرد و هنوز خبری نیست، پس همچنان فرصت دارند.ضمن این که اگر این فرصت هم از آنها گرفته شود؛ حالا دیگر غیر از کانال رسمی پیامک، پیام‌رسان‌های موبایلی را در اختیار دارند که راه میانبر دیگری برای آنها است و البته آن‌گونه که وزیر ارتباطات می‌گوید: قصه پیامک‌های تبلیغی وایبری متفاوت است.


    مطالب مرتبط
    نظرات کاربران

    ارسال نظر در مورد این مطلب:
    نام شما : *
    آدرس ایمیل : *
    متن نظر : *
    کد امنیتی :
    Refresh Code

    لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

    *
     


    کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
    انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
    تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
    این پرتال قدرت گرفته از :
    سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
    ارتباط با ما : 1000030200