http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
آرشیوی
خطر در كمين نوجوانان
خطر در كمين نوجوانان

رسانه‌ها همیشه پر از نمونه‌هایی هستند که توضیح می‌دهند کودکان و نوجوانان، چگونه و چرا در معرض خطرات‌ قرار دارند. برخی از این نمونه‌ها هم به خطرات و آسیب‌های اینترنت برای آنان اشاره کرده‌اند. واقعیت آن است که در هر محیطی، چه آفلاین و چه آنلاین و چه دنیای واقعی یا دنیای مجازی،‌ مخاطرات همیشه وجود دارند.

در دنیای واقعی، ما ریسک‌های متصور از این خطرات را با درک محیط و تلاش برای آموزش افراد در معرض خطر که از اقشار مختلف اجتماعی هستند،‌ مدیریت می‌کنیم. همین مطلب برای دنیای آنلاین هم صدق می‌کند. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها این است که متخصصان تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان، به‌طور کامل محیط آنلاین و فناوری‌های در حال رشد آن و تاثیرات بزرگی که بر رفتار و انتظارات قشر نوجوان گذاشته ‌است را نمی‌شناسند. این مساله حفاظت و آموزش دانش‌آموزان را بسیار سخت می‌کند، درحالی‌که همزمان محیط آنلاین امکان استفاده از مزایا و فرصت‌های آموزشی اینترنت را فراهم کرده‌ است.
این مقاله، برخی از موضوعات پیش روی کارشناسان تعلیم و تربیت را تشریح می‌کند؛ کارشناسانی که در نظام آموزش و پرورش، به‌عنوان معلم و مربی، متولی فرهنگ‌سازی ایمنی در اینترنت و آموزش استفاده‌ مسئولانه به دانش‌آموزان هستند.
نوجوانان را در دنیای دیجیتال دریابید
چه موافق باشید و چه نباشید، به هر حال بسیاری از نوجوانان در دنیایی به رشد و بالندگی رسیده‌اند که در فناوری غوطه‌ور است! بر اساس برخی تحقیقات خارجی که به رابطه‌‌ نوجوانان و جوانان 12 تا 24 ساله با فناوری پرداخته، نتایج جالبی به‌دست آمده ‌است:
* این رده‌ سنی اغلب همزمان با مشاهده‌ تلویزیون، بیش از پنج کار دیگر هم انجام می‌دهند.
-* یک‌چهارم از آنها ترجیح می‌دهند بین ماندن در خانه و تفریح کردن در روزهای تعطیل و بیرون از خانه، بدون اینترنت و تلفن همراه، ماندن در خانه را انتخاب کنند.
* یک‌چهارم آنها در همه‌‌ ساعات با دوستان خود ارتباط متنی دارند یا چت می‌کنند.
* به‌طور متوسط هر کدام ۱۲۳ دوست در فضای شبکه‌های اجتماعی دارند.
اگرچه ممکن است این آمارها، از جامعه‌ای به جامعه‌ دیگر یا از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد، اما فضای فناوری به‌گونه‌ای در سطح کشورهای دنیا و نیز کشور ما توزیع شده‌ است که به‌نظر می‌رسد با اختلاف کمی، این آمارها در ایران نیز صدق می‌کنند. آماری که در خصوص گوشی‌های موبایل و تعطیلات ارائه شد بسیار مهم است؛ چرا‌که نشان می‌دهد فناوری چگونه بر فرهنگ و خرده‌فرهنگ‌های نوجوانان تاثیر می‌گذارد.
همان‌طور كه ذكر شد بر اساس این داده‌ها، متوسط تعداد دوستان نوجوانان در شبکه‌های اجتماعی، ۱۲۳ نفر است. واقعیت امر این است که در بازه‌ مورد مطالعه، تعداد دوستان ۲۴ ساله‌ها به ۱۲۳ نفر نزدیک بوده‌است و اگر به ۱۲‌ساله‌ها توجه کنیم، قطعا تعداد دوستان آنها در فضای شبکه‌های اجتماعی بیشتر است. یکی از دلایل اين واقعيت این است که تعریف «دوست» کاملا تغییر یافته اما از نظر بزرگسالان دوست کسی است که به او اعتماد دارند و ممکن است خصوصی‌ترین مسائل خود را با او در میان بگذارند. برای نوجوانان، «دوست» یک هم‌صحبت است که شامل افرادی در شبکه‌های اجتماعی می‌شود که شاید یک‌بار هم يكدیگر را از نزدیک ملاقات نکرده‌اند.
متخصصان تعلیم و تربیت یا به‌عبارتی معلمان و مربیان، باید این را درک کنند که در دنیای امروز تعریف دوست برای دانش‌آموز نوجوان‌شان چیست. آنها نیازمند آن هستند که با زبان مشترک نوجوانان حرف بزنند؛ هرچند با آن موافق نباشند. به‌طور خلاصه، فناوری فقط فرهنگ نوجوانان را تغییر نداده است. زبان آنها نیز تغییر کرده ‌است.
هوش هیجانی
فناوری از طریق دسترسی به محتوا،‌ تاثیر بزرگی بر نوجوانان گذاشته است. همه‌ ما می‌دانیم که برخی محتواهای نامناسب روی اینترنت وجود دارند. دسته‌ اول این محتواها مانند تصاویر سوءاستفاده از کودکان، پورنوگرافی‌های افراطی و محتواهای نژادپرستانه برای همه نامناسب تلقی می‌شوند. دسته‌‌ دیگری از محتواها نيز برای رده‌ سنی خاص یا پیش از بلوغ نامناسب هستند.
گذشته از تاثیر مخرب محتواهای دسته‌ اول، محتواهای آنلاین دسته‌ دوم، تاثیرات عمیقی بر نوجوانانی می‌گذارند که از نظر احساسی و هیجانی آمادگی پذیرش آن را ندارند.
تلویزیون و پس از آن مشاهده‌‌ ویدئوهای آنلاین مثال خوبی برای این مطلب است. در گذشته، نوجوانان در برابر برنامه‌های تلویزیونی از دو طریق محافظت می‌شدند؛ نخست اینکه تلویزیون معمولا در هر خانه‌ای یک عدد بود كه در اتاق نشیمن قرار داشت. دوم آنکه برنامه‌های تلویزیونی که مختص بزرگسالان بودند، بعد از ساعت ۲۱:۳۰ پخش می‌شدند.
ماهیت رایانه‌ها، تبلت‌ها، تلفن‌های همراه و کنسول‌های بازی فضا را تغییر داده است. حالا هر محتوایی با انتخاب نوجوان در هر جایی در دسترس اوست و تنها نظام کنترلی که وجود دارد، خوداظهاری سن و سال است. در اینجاست که نوجوان با تایید اینکه بالای ۱۸ سال سن دارد، به محتوا دسترسی پیدا می‌کند.
نتیجه اینکه نوجوانان از راه‌های مختلف به محتوا دسترسی پيدا مي‌كنند. بسیاری از کودکان با محتواهایی درگیر می‌شوند که از نظر احساسی و هیجانی آمادگی پذیرش آنها را ندارند. کودکان می‌خواهند و نیاز دارند تا راجع به چیزهایی که به‌صورت آنلاین تماشا می‌کنند صحبت کنند و مهم این است که ما به‌عنوان متخصصان تعلیم و تربیت، فضای اعتماد‌آفرینی را فراهم کنیم تا کودک و نوجوان ما بتواند بدون ترس از عواقب مطرح كردن تجربه‌ نامناسب خود، با ما صحبت کند. ایجاد این فضای صحبت میان نوجوانان و مربیان تربیتی، می‌تواند کمک کند تا آنها فرق ميان خیال و واقعیت را در فضای آنلاین درک کنند.
نوجوانان و حریم خصوصی
مفهوم دیگری که در مورد تلاش برای تربیت کودکان و نوجوانان پیرامون ایمنی در اینترنت و استفاده‌ مسئولانه از آن مهم و حیاتی است، درک ما از حریم خصوصی است.
قوانین زیادی در همه‌ کشورها در خصوص حفظ حریم خصوصی وجود دارد، اما در واقعیت این قوانین با فناوری‌‌ها همخوانی ندارند. دوربین‌های مداربسته مثال خوبی در اين زمينه هستند زيرا اگرچه تحت مقررات خاص حریم خصوصی از آنها استفاده می‌شود، اما بسیاری از اين دوربين‌ها به‌صورت زنده، تصاویر را روی اینترنت پخش می‌کنند.
مشکل دیگری که در زمينه حریم خصوصی وجود دارد، این است که اغلب ما اطلاعات خود را به‌راحتی منتشر می‌کنیم. ظاهرا این کار با رضایت خود ما صورت می‌گیرد، اما اغلب بدون اینکه شرایط اشتراک‌گذاری اطلاعات و حقوق طرفین را در وب‌سایت‌ها یا برنامه‌های آنلاین بخوانیم و تایید کنیم، اتفاق می‌افتد. وقتی که ما در شبکه‌های اجتماعی ثبت‌نام می‌کنیم، در حقیقت موافقت خود را با ارائه اطلاعات‌مان اعلام کرده‌ایم، حتی اگر بعدها حساب کاربری خود را غیر‌فعال کنیم.
افرادی که در این شبکه‌های اجتماعی هم حضور ندارند، از راه‌هاي مشابه در معرض خطرند چراکه بسیاری از دوستان آنها که در این‌گونه شبکه‌ها عضویت دارند، اطلاعاتی درباره‌ آنان را منتشر می‌کنند که می‌تواند شامل تگ‌گذاری در عکس‌ها و انتشار لیست آدرس‌های ایمیل‌شان باشد.
ابزارهای کنترل حریم خصوصی در شبکه‌های اجتماعی خیلی هم بد نیستند. مساله آنجا است که چگونه حریم خصوصی خود را تنظیم کنیم. در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی، تنها افراد بالای ۱۳سال می‌توانند عضو شوند. البته بسیاری از نوجوانان زیر ۱۳ سال هم در این شبکه‌ها پروفایل دارند و البته این خطای آن شبکه‌های اجتماعی محسوب نمی‌شود زيرا ساز‌وکار موثری برای تایید هویت در اختیار ندارند.
سؤال این است که در این خصوص وظیفه و مسئولیت مربیان چیست؟ به‌عنوان متخصص امر تعلیم و تربیت، به‌طور مداوم باید در مورد حریم خصوصی و مشکلات و معضلاتی که سهل‌انگاری می‌آفرینند، با دانش‌آموزان صحبت کنید. دانش‌آموز باید این را درک کند که افراد در شبکه‌های اجتماعی الزاما همان کسانی نیستند که ادعا مي‌كنند و از این نظر عضویت داشتن در برخي شبكه‌ها پیش از رسیدن به سن مجاز و قانونی و نیز ارسال اطلاعات شخصی می‌تواند مخاطره‌آمیز باشد.
رد‌ پاهای دیجیتال
یکی از سخت‌ترین مفاهیمی که مربیان باید به کودکان و نوجوانان آموزش دهند، موضوع رد پاهای دیجیتالی است. رد پای دیجیتالی، دنباله‌ای از اطلاعات آنلاینی است که افراد در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی باقی می‌گذارند. اطلاعاتی که دیگران درباره‌ شما هم در این شبکه‌ها منتشر می‌کنند، رد پاهای دیجیتالی محسوب می‌شود.
طی تحقیقاتی که موسسه‌ امنیتی AVG صورت داده، نتیجه‌گیری شده است که متوسط سن کودکانی که والدین‌شان، یک رد پای دیجیتالی در فضای آنلاین برای آنها باقی گذاشته‌اند، شش ماه است و ۸۱ درصد کودکان دو ساله، در اینترنت انواعی از رد پاهای دیجیتالی دارند.
رد پاهای دیجیتالی، مسائل زیادی را پیش روی مربیان قرار می‌دهند؛ نخست اینکه عملا همه دارای رد پاهای دیجیتالی هستند و دوم اینکه در آینده این اطلاعات ممکن است با یک جست‌وجوی ساده ـ مثلا برای گزینش استخدامی ـ مورد استفاده قرار بگیرد. نکته‌‌ مهم اینجا است که اگر هم رد پای دیجیتالی باقی می‌ماند، باید ردی باشد که نشان دهد شما واقعا چه كسي و پیرو چه ارزش‌هایی هستيد، نه اینکه ویژگی‌های منفی افراد به‌عنوان سوابق دیجیتالی‌‌شان در فضای آنلاین باقی بماند.
این نکته حائز اهميت است که مربیان، نوجوانان را آگاه کنند که الزاما امکان حذف هیچ‌چیزی از اینترنت وجود ندارد. هر چیزی را که در اینترنت منتشر می‌کنند، برای همیشه در فضای آنلاین باقی می‌ماند. یک جست‌وجوی ساده در موتورهای جست‌وجو درباره‌ خودتان، این را به اثبات می‌رساند. با وجود وب‌سایت‌هایی مانند archive.org هرگز انتظاری وجود ندارد تا محتوای رد گذاشته شده، قابل حذف کردن باشد.
افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند
تا سال ۲۰۱۰، واقعا استفاده از اینترنت روی موبایل، کارا و جا افتاده نبود. گوگل نخستین سیاست‌نامه‌ موبایلی خود را منتشر کرد. برخی از شبکه‌های اجتماعی استراتژی موبایل خود را تازه معرفی کردند و مایکروسافت هم ویندوزفون هفت را عرضه کرد.
سال ۲۰۱۱ اما سالی بود که هر نوجوان بالای یازده ‌سال، یک تلفن همراه هوشمند با قابلیت دسترسی همزمان به مزایا و مخاطرات فناوری را در اختیار داشت. از این‌رو تلفن‌های همراه هوشمند هم باز مسائلی را در برابر مربیان و متخصصان تربیتی قرار می‌دهند.
بسیاری از تلفن‌های همراه که قابلیت اتصال به اینترنت را دارند، به GPS هم مجهزند. شبکه‌های اجتماعی مکان‌مبنا، به کاربران اجازه می‌دهند تا مکان‌نمایی کرده و موقعیت دوستان آنلاین‌شان را ببینند. این ویژگی‌های سودمند و جذاب، خطرات نمایانی را نیز در پی دارند.
به علاوه اینکه فناوری واقعیت افزوده نیز به‌سرعت در حال همه‌گیر شدن است. واقعیت افزوده، داده‌هایی دیجیتالی است که با تصاویر زنده‌ پوشش داده‌شده از طریق دوربین موبایل و مبتنی بر موقعیتی که در آن قرار دارید،‌ به توصیف آن موقعیت می‌پردازد. باز هم اگرچه این فناوری کاربردی است، اما می‌تواند مخاطراتی را برای کاربر ایجاد کند. برای مثال، نرم‌افزارهای تشخیص چهره که حالا بسیار هوشمندتر و فناورانه‌تر شده‌اند، می‌توانند چهره‌ افراد اطراف را تشخیص داده و حضور آنها را در این محل‌ها به رد‌ پای دیجیتالی‌شان وصل کنند.
خط‌های اعتباری موبایل هم به یک ابزار مالی داد و ستد میان نوجوانان تبدیل شده‌اند. نوجوانان برای خرید و فروش عمدتا کالاها یا خدمات غیرمجاز، از شارژ اعتباری موبایل استفاده می‌کنند و این کارت‌های شارژ به کارت‌های پرداخت بدون حساب بانکی تبدیل شده‌اند.
اینها همه چالش‌های مهمی هستند که تلفن‌های همراه پیش روی مربیان قرار داده‌اند.
زبان و موقعیت جغرافیایی
فناوری و اینترنت، موانع و مرزهای جغرافیایی را از پیش رو برداشته‌اند و مرزهای زبانی نیز در حال از بین رفتن‌اند. برای مثال، مترجم گوگل، می‌تواند به‌صورت خودکار صفحات وب را با درجه‌ پذیرش قابل قبولی به ۷۲ زبان مختلف ترجمه کند.
این فناوری‌ها به این معنی است که ما باید به نوجوانان یادآوری کنیم، وقتی که با کسی در فضای آ‌نلاین ارتباط برقرار می‌کنند، می‌توانند هر کسی از هر جایی باشند و الزاما آنچه نشان مي‌دهند نیستند.
افزایش استفاده از دنیاهای مجازی
افزایش استفاده از دنیاهای مجازی و فناوری‌هایی که این دنیاها و زندگی‌های دوم را خلق می‌کنند نیز چالشی دیگر برای مربیان ایجاد کرده‌است و وقتی که پای ایمنی کودکان و نوجوانان به موضوع باز می‌شود، اهمیتی دوچندان می‌یابد. دلیل این امر آن است که برای کودکان، شبکه‌های اجتماعی سه‌بعدی و بازی‌های رایانه‌ای خلق شده است. آمار نشان می‌دهد که در برخی از این شبکه‌ها مثل Kzero و Second Life میزان قابل توجهی از نوجوانان ۵ تا ۱۵ سال، حساب کاربری ایجاد کرده و عضویت دارند. در سال ۲۰۱۰ چیزی بالغ بر ۸۰۰ میلیون نفر در این دسته‌ سنی در این شبکه‌ها عضویت داشته‌اند. دنیاهای مجازی امروز به کسب‌و‌کار پررونقی تبدیل شده‌اند و اهمیت دارد که بدانیم پنج‌ساله‌های ما هرگز در محیط شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر متن که بسیاری از ما از آنها استفاده می‌کنیم، رشد نمی‌کنند و فضای کاربری آنها، فضای دنیاهای مجازی اینترنتی و بازی‌های رایانه‌ای است. لذا این احتمال وجود دارد که تمایل آنها به استفاده از محیط‌های مجازی پیچیده افزایش یابد. آموزش نوجوانان که چگونه از این محیط‌های مجازی استفاده کنند، نیازمند توجه بیشتر مربیان تربیتی و آموزشی نسبت به نهادینه کردن استفاده‌ مسئولانه از این فضاها است.
فیلترینگ و نقش آن در ایمنی اینترنت
اینترنت از بزرگ‌ترین فناوری‌های نوین و دارای نقشی قابل توجه در تعلیم و تربیت است. با این‌حال اینترنت یک مکان بی‌قانون و خطرناک است و تا زمانی که همه‌ مخاطرات آن و چالش‌های پیرامون آموزش و پرورش مرتفع نشود، لازم است که سیاست‌های موثر فیلترینگ اعمال شود.
البته سیاست‌های فیلترینگ در محیط‌های آموزشی کمی متفاوت با سیاست‌های عمومی آن در سطح ملی است. بر اساس سیاست‌های آموزشی، فیلترینگ محلی اینترنت در محیط آموزشی، باید این امکان را برای دانش‌آموزان فراهم کند تا بدون دغدغه صرفا به منابع مجاز آموزشی دسترسی داشته باشند. تجربه‌ نشان داده، در مدارسی که از نرم‌افزارهای فیلترینگ در سرورهای اینترنتی خود استفاده کرده‌ و دسترسی محدودتری به سایت‌های اینترنتی ایجاد کرده‌اند، دانش‌آموزان از دانش و آگاهی بیشتری در خصوص ایمنی در فضاهای آنلاین برخوردار شده‌اند.


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200