http://www.ictnews.ir/
http://ictnews.ir
شنبه 11 دي 1395
شمارش معکوس احراز هویت مدیران کانال‌ها و صفحات پربیننده
شمارش معکوس احراز هویت مدیران کانال‌ها و صفحات پربیننده

ظرف روزهای آینده یکی دیگر از طرح‌های ساماندهی در حوزه فضای مجازی در حالی کلید می‌خورد که اما و اگرهای زیادی پیرامون آن مطرح است. قرار است صاحبان صفحات اجتماعی پربازدید احراز هویت شوند و به وضعیت کانال‌های تلگرامی پربازید سر و سامانی داده شود.

 
 

مریم آریایی
ظرف روزهای آینده یکی دیگر از طرح‌های ساماندهی در حوزه فضای مجازی در حالی کلید می‌خورد که اما و اگرهای زیادی پیرامون آن مطرح است. قرار است صاحبان صفحات اجتماعی پربازدید احراز هویت شوند و به وضعیت کانال‌های تلگرامی پربازید سر و سامانی داده شود.
ساماندهی وضعیت کانال‌های پربیننده تلگرام و صفحات پرمخاطب اینستاگرام که گاه تعداد مخاطبان آنها از مجموع تیراژ ده‌ها رسانه رسمی کشور نیز بیشتر است، موضوع تازه‌ای است که برای آن راه‌کار قدیمی ساماندهی و احراز هویت در دستور کار قرار گرفته است. نگاهی به پروسه یک ماهه‌ای که این بحث کلید خورد با توجه به سوابقی که از موضوع ساماندهی به صورت عمومی در حوزه‌های مختلف ICT تا کنون مشاهده شده تا حدی وضعیت پیش‌روی این طرح ساماندهی جدید را با ابهام مواجه می‌کند.
هر چند که در طول ماه‌های گذشته خروجی جلسات شورای‌عالی فضای مجازی همواره پیرامون شبکه ملی اطلاعات بود و خبری از ساماندهی مذکور نبود اما حالا به مصوبه‌ای برای ساماندهی کانال‌های پرکاربر استناد می‌شود که روند اطلاع‌رسانی درباره آن با عرف معمول متفاوت بود.
ششم آذر ماه شورای‌عالی فضای مجازی جلسه‌ای برگزار کرد که بر اساس خبر چند خطی رسمی که از آن بیرون آمد، گویا اقدامات ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی بررسی شد. طبق روال، این جلسات اگر مصوبه‌ای داشته باشند درخبر قطعا اشاره می‌شود اما تا چند روز بعد هم خبری از مصوبه نبود و صرفا اعلام شد که با توجه به گسترش فعالیت‌های مختلف در شبکه‌های ‏اجتماعی، سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی برخط را مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند.‏

مصوبه‌ای که یک هفته بعد رونمایی شد
یک هفته بعد اما، وزیر ارشاد اعلام کرد که در جریان این جلسه برای مدیریت شبکه‌های اجتماعی تصمیم‌گیری شده است و یک روز بعد، وزیر ارتباطات از مصوبه جدید شورای‌عالی فضای مجازی برای ساماندهی شبکه‌های اجتماعی و محتوای کانال‌های تلگرام خبر داد و اعلام کرد کسانی که دارای کانال‌های مختلف در شبکه‌های اجتماعی با تعداد اعضای قابل توجه هستند، باید احراز هویت شوند و از یک مرجع مشخص مجوز فعالیت بگیرند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت بر این اساس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسوول شد تا ظرف مدت یک ماه کمیته‌ای تشکیل داده و برای ساماندهی این شبکه‌ها آیین‌نامه تدوین کند. واعظی اما درباره تعداد اعضای کانال‌ها و یا دنبال‌کننده‌های صفحه‌ها گفت که  عدد بیش از  5 هزار عضو مطرح شده اما هنوز نهایی نشده است. این در حالی بود که چند روز بعد یک مقام وزارت ارشاد تاکید کرد که مطابق مصوبه شورای‌عالی فضای مجازی، هویت کسانی که 5 هزار فالوئر در کانال‌شان دارند، الزاماً باید به ثبت برسد. اما کانال‌هایی هم که کمتر از این تعداد فالوئر دارند، می‌توانند کانال‌شان را به ثبت برسانند و هیچ‌گونه مانعی برای این کار وجود ندارد.
یک تصمیم و چند وعده
در ادامه این اطلاع‌رسانی قطره‌چکانی و مبهم رییس پلیس فتا هم یک روز بعد از  مصوبه جدید شورای‌عالی فضای مجازی مبنی بر ساماندهی کانال‌های تلگرامی دارای بیش از 5 هزار عضو خبر داد و گفت بر اساس این مصوبه وزارت ارشاد باید کانال‌های دارای عضویت بیشتر از 5 هزار نفر را ساماندهی کند. او 16 آذر ماه اعلام کرد که بر این اساس مقرر شده تا طی 10 روز آینده سایتی طراحی و فعال شود و تمام کانال‌های دارای عضویت بیش از 5 هزار نفر در آن ثبت شده و مسوول و ادمین این کانال‌ها مشخص شود.
رییس پلیس فتا همچنین اعلام کرد که درخواستی به شورای‌عالی فضای مجازی داده‌اند تا ضمانت اجرای این مصوبه را تعیین تکلیف کنند.
در حالی که بر اساس اعلام رییس پلیس فتا قرار بود تا ۲۶ آذر ماه سایت مربوطه طراحی و فعال شود؛ 24 آذر ماه سیدمرتضی موسویان رییس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: ما از قبل بستری را به نام samandehi.ir داشتیم که تا ۱۰ روز دیگر برای ثبت اعتبار ادمین شبکه‌ها آماده فعالیت می‌شود. البته در حال حاضر این سامانه برای شبکه اجتماعی اینستاگرام آماده شده است.
او همچنین گفت که برای شبکه اجتماعی تلگرام هم، یک «ربات» در حال نوشتن است تا فردی که اظهار می‌کند کانالی متعلق به اوست، ما او را اعتبارسنجی کنیم. ما اصرار داریم کسی به جایی به صورت فیزیکی مراجعه نکند و همه کارها از طریق سامانه انجام شود.
ثبت اعتبار یا صدور مجوز؟
اما در حالی که این مقام وزارت ارشاد تاکید می‌کند که این کار، به معنای ثبت اعتبار است نه صدور مجوز اما از سوی مسوولان دیگر صحبت از صدور مجوز می‌شود.
گویا وزارت ارشاد در نظر دارد تا کدی به نام «شامد» (شناسه الکترونیکی محتوای دیجیتال) را به کانال تلگرامی ثبت شده بدهد تا وقتی روی پروفایل کانال کلیک می‌شود، به سامانه‌ یاد شده راهنمایی شوند.
4 روز بعد از این اعلام وزارت ارشاد، دبیر شورای‌عالی فضای مجازی کشور از شناسایی و ثبت مشخصات صاحبان کانال‌ها وخدمات مشابه درشبکه‌های اجتماعی که مخاطبانی بیش از 5 هزار عضو و یا دنبال‌کننده دارند ظرف مدت یک ماه در سامانه تعیین شده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خبر داد.
فیروزآبادی می‌گوید: فعلاً در فاز نخست در یک سامانه تمامی کسانی که دارای کانال و اثر اجتماعی هستند و یا بیلبوردهایی بیش از ۵ هزار فالوئر دارند باید به جامعه معرفی شوند و مسوولیت انتشار مطالب خود را بپذیرند؛ همانطور که این قانون برای مطبوعات در تمامی کشورها وجود دارد.
واعظی: دنبال بررسی محتوای کانال‌های تلگرامی نیستیم
تا اینجا علاوه بر ابهام در قطعی بودن تعداد ۵ هزار عضو به عنوان مبنایی برای شناسایی کانال‌های پرکاربر، اعلام چند موعد برای راه‌اندازی و تکمیل سایت ساماندهی و همچنین الزامی بودن مجوز یا صرفا ثبت اطلاعات، ابهام دیگری نیز درباره مصوبه‌ای که اصل آن در هیچ جا هنوز منتشر نشده وجود دارد و آن اینکه آیا دولت به دنبال نظارت بر محتوا است یا صرفا شناسایی گردانندگان این صفحه‌ها.
آنچنان که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تاکید دارد  که بحث بررسی محتوای کانال‌های تلگرامی وجود ندارد و این کار برای احترام به آبروی افراد انجام می‌شود.
واعظی می‌گوید: کاری که قرار است انجام ‌شود این است که بالاخره وقتی مردم شکایتی داشته باشند، باید معلوم شود که یک کانال متعلق به کیست. اکنون دست هیچ‌کس به جایی بند نیست، اما با انجام این کار معلوم است کدام کانال و چه کسی خبر را منتشر کرده و می‌توان از آن شکایت کرد، وگرنه اصلا بحث بازرسی محتوا و ... نیست.
مخالفانی که ساماندهی را ناکارآمد و وقت‌کشی می‌دانند
مخالفان این طرح اما به دلایلی انجام این کار را هم غیر ممکن می‌دانند و هم از سویی ناکارآمدی این ساماندهی را پیش‌بینی می‌کنند. عبدالصمد خرم‌آبادی، دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و معاون دادستان کل کشور می‌گوید: با توجه به اینکه تلگرام از قوانین جمهوری اسلامی ایران تبعیت نمی‌کند اجرای مصوبه مجوز تلگرام شورای‌عالی فضای مجازی در عمل با مشکل مواجه خواهد شد.
این مقام قضایی می‌گوید: در حاضر هزاران کانال و گروه غیر قانونی مانند کانال گروهک منافقین و سایر گروهک‌های ضد انقلاب ، تروریستی و دین‌ستیز در تلگرام مشغول فعالیت هستند که غیر قانونی بودن آنها اظهرمن‌الشمس است ولی وزارت ارتباطات نتوانسته آنها را فیلتر کند، حالا نمی‌دانم چگونه می‌خواهد با کانال‌هایی که صرفا گناهشان عدم دریافت مجوز است برخورد کند.
او همچنین معتقد است که این موضوع از مشکلات درجه چهارم یا پنجم فضای مجازی است، آن هم در شرایطی که وزارت ارتباطات تا کنون در ایجاد شبکه‌های اجتماعی مستقل، با کیفیت و پرسرعت بومی وقت‌کشی و غفلت کرده است.
مسعود کوثری، عضو هیات علمی دانشگاه تهران دیگر مخالف این طرح است که می‌گوید: با توجه به این که شورای‌عالی فضای مجازی یا نهادهای مرتبط به برخی از شبکه‌ها دسترسی ندارند و سرورهای آن در ایران نیست، طبیعتاً این راهی است که از طریق مسوول شمردن تولیدکنندگان شبکه‌ها پیش می‌رود و عملا یک راه جایگزین برای کنترل شبکه‌های اجتماعی است. او معتقد است که این ساماندهی در عمل مساله‌ای را حل نخواهد کرد.
عدد دقیق 11 هزار و 10 کانال مشمول طرح
بعد دیگر این ساماندهی اطلاعاتی است که از مشمولان این طرح از سوی مقامات دولتی داده می‌شود تا حداقل مانوری برای چشم‌انداز مثبت آن باشد. بر اساس آماری که پژوهشگاه فضای مجازی می‌دهد در حال حاضر از میان 170 هزار کانال تلگرامی فارسی‌زبان بیش از 11 هزار و 10 کانال دارای بیش از 5 هزار عضو هستند. کانال‌های تلگرام روزانه به طور متوسط حدود یک میلیون و 500 هزار مطلب منتشر می‌کنند که در مجموع بین 2.5 تا 3 میلیارد بازدید را طی یک روز رقم می‌زنند.
 بر این اساس هر کاربر ایرانی تلگرام به طور متوسط در 13 کانال عمومی عضو است و روزانه نزدیک به 100 مطلب در این کانال‌ها مطالعه می‌کند. از کانال‌های فعال در شبکه اجتماعی تلگرام 32 کانال بالای 500 هزار عضو و 7 کانال نیز بیش از یک میلیون عضو دارند که نشان می‌دهد این کانال‌ها تاثیر اجتماعی بسیار بالایی دارند.
آنها که به ساماندهی مراجعه نکنند
یکی دیگر از ابعاد این طرح ساماندهی، ضمانت اجرای آن است. درخواست پلیس فتا از شورای‌عالی فضای مجازی برای تعیین تکلیف ضمانت اجرایی این مصوبه و همچنین انتقادی که مقام قضایی به این طرح داشت نشان می‌دهد هنوز روشن نیست کسانی که برای ساماندهی اقدام نکنند چه سرنوشتی در انتظار صفحه اجتماعی آنها خواهد بود.
یکی از انتقادات اصلی، روشن نبودن وضعیت کانال‌هایی هست که در خارج از کشور فعال بوده و طبعا بیشترین احتمال این است که کانال‌های مذکور که در صدر عبور از خطوط قرمز هستند، توجهی به این اخطارها و هشدارها نداشته باشند.
اگرچه صحبتی از احتمال و چگونگی فیلترینگ این لایه‌ها نشده و حتی بنابر اعلام معاون دادستان، حتی وزارت ارتباطات زیربار فیلترینگ آنها نمی‌رود اما دبیر شورای‌عالی فضای مجازی بدون ارایه جزییات خاصی گفته برای آنها هم تمهیداتی اندیشیده شده است.
فیروزآبادی در مورد تصمیم‌گیری برای روند ثبت‌نام صاحبان کانال‌های ضد دین و برخلاف ضوابط قانون و شرع و همچنین کانال‌هایی که با مدیریت افراد ضد انقلاب اداره می‌شوند، می‌گوید: در مراحل بعدی ثبت‌نام اگر این کانال‌ها احراز هویت نشوند، تمهیدات خاصی اندیشیده شده تا از قواعد خاصی پیروی کنند.
اگرچه دولتی‌ها به شکل قاطعانه پیگیر ساماندهی کانال‌ها و صفحات اجتماعی پرکاربر هستند، اما هنوز نمی‌توان قضاوت دقیقی از موفقیت قطعی این طرح داشت چراکه این نخستین بار نیست که ساماندهی‌هایی از این دست در دستور کار دولتمردان قرار می‌گیرد. پیش از این هم طرح‌های مشابهی برای ساماندهی کالاهای قاچاق در فضای مجازی، ساماندهی سایت‌های همسریابی،  ساماندهی فروشگاه‌های اینترنتی و  فروش اینترنتی محصولات دیجیتالی، ساماندهی پایگاه‌های اینترنتی و غیره در دستور کار بوده که در گزارش‌های پیشین عصر ارتباط اشاره شد که نه تنها به نتیجه خاصی نرسیدند بلکه حتی خود به بن‌بست نا‌به‌سامانی رسیدند.


مبع:عصرارتباط


مطالب مرتبط
نظرات کاربران

ارسال نظر در مورد این مطلب:
نام شما : *
آدرس ایمیل : *
متن نظر : *
کد امنیتی :
Refresh Code

لطفا عبارت درج شده در تصویر بالا را در کادر زیر بنویسید

*
 


کليه حقوق اين سایت متعلق به ICTNEWS است.
انتشار مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت مجاز است.
تماس با ما: 88946450  فرم تماس با ما
این پرتال قدرت گرفته از :
سیستم مدیریت پرتال و خبرگزاری دیاسافت
ارتباط با ما : 1000030200